Adam .i. terra robrum i.e. hommo ł terrigena, on talmuidecht, ł truncus .i. tamhan.

Adamnan .i. homunculus .i. disbegad anma Adaim.

Adrad .i. ab adoratione .i. on edurguidhe.

Aradh .i. rith no riad fri ha. a .i. cech ard.

Ard .i. ab arduo, onni is ard .i. coillis .i. cnoc.

Ascalt .i. es-gelt. no as-colt .i. es-colt .i. colt biad.

Asglaṅg .i. uas-glaing .i. uas gualaind. glang .i. guala.

Adaltair i.e. ab adulterio .i. on adaltras.

Altram i.e. ab eo quod est alo .i. on brethir is alo ailim ata.

Acuis .i. a causa .i. on chuis.

Aicher .i. ab eo quod est acer .i. laind no tind no tren.

Amos .i. am-ḟos iarsinni nat gaib fos, sed de loco ad locum .i. o luc .i. o tigerna dialailiu.

Ar ab eo quod est aro .i. airim.

Ainne .i. cuairt. ueteres .i. na sendaine enim ponebant an pro circum, unde dicitur annus .i. bliaduin .i. fa cuairt bis an bliadain.

Arces .i. ab arceo .i. ón cumgach .i. iarsinni doimairg inni teit ind.

Adbertaig .i. ab aduersario .i. ón adbirseoir.

Anserg .i. annsa a serg ł a ferg. no a nasa .i. srón.

Arged ab argento.

Astul .i. ab astilia .i. slisen no gae libuir, no assude a dul.

Arco fuin dom Dia .i. adlochur .i. postulo ueniam a Deo .i. dotluchor dilgad o Dia .i. post peccatum. aliter arco ab arceo finem Deo .i. doimurg m’forcend a Deo quamuis prima peccaui.

Ascath .i. scál, unde ascata .i. láechda. no scálda ar uathmaire an laoich amhail scath.

Adamra .i. ab admiratione .i. ón ingantos.

An-, am- diultadaig gáidilge, amail rongab nath 7 annath, eim 7 aineim, nert 7 amnert.

Aurdam .i. ur-dom .i. aur-teagdais .i. fri tegdais anechtair.

Almsan quasi elim-son, ab elimoysina .i. ar is ard fogar na halmsan.

Artt trede fordingair .i. art uasal, unde dicitur art fine. art .i. dia, unde dicitur Eochaid Find Fuath n-Airt .i. fuath dea fair ar a chaime. Item Cuculainn post mortem dicire perhibetur domemaid Art uasal .i. dia uasal. art dono cloch no leac ligen, cuius diminutiuum artene .i. cloichene .i. ainm disbecad, unde Guaire Aidne dixit docealat mor n-amra ind airtene biti for lige Marcain maic Aedha maic Maircene.

Arg treidi fordingair, arcc baindea unde dicitur roarc .i. robannae .i. snige mor do flecchad. arg dano .i. laech, unde dicitur Argdae .i. laechdae, cuius uxor Arggen .i. gein in airg in laic .i. is gen don arg, .i. don laoch, a buith oca 7 is maith do. no arg-guin, arg laoch 7 cuiniu ben. arg dano urdairc, unde dicitur airchetal .i. argg-cetul .i. cetul urdairc ar a menci concanur. IS aire didu ni cetal loech asberar de, ar ni da laoch nama donither aircetal.

Ab .i. ab eo quod est abas. ł a nomine ebraeico quod est aba .i. pater.

Athair .i. ater primitus dicebatur, quasi pater.

Ailt i.e. ab altitudine.

Ana .i. mater deorum Hibernensium. robo maith didiu robiathadsi deos. de cuius nomine ana dicitur .i. imed, et de cuius nomine Da Chic nAnand iar Luachair nominant, ut fabula fertur .i. amail aderait ina scelaide. ł ana anyon greco, quod interpretatur dapes .i. biad.

Amrat .i. nemrath .i. ni tabarr rat dar a eisi, uair is iar mbas duine dogniter. aliter bit amos .i. an am didiu, is ondi is amos ata. amrat didiu éc-rat .i. rat iar n-egaib dober munter inti dia ndentar. Sed uius postremo non tam laudo .i. ni is firindige 7 ni moluim in dedenac.

Aod .i. tene. Is imaircide son cid tria delidin inn anma is aod .i. dea .i. bandéa, ipsa est Uesta .i. bandea tened, et quia Uestam illam deam esse ignis fabula fertur, Uesta ipsa ignis dicitur .i. aod.

Amnas quasi amnes, ab eo quod est amnestio .i. uile-dilgend.

Aurso .i. or-sin .i. andalo n-or di i tech, a n-aill fri sin. aliter aursa .i. airisi .i. arsisidar in tech fuirre.

Aiditiu .i. aith-deti .i. detiu iterum iar n-aditiu la nech ele prius.

Anart .i. inirt .i. irt bás, amail rongab isin tiganail Morainn maic Maein dath don dich irt .i. bas. anart didiu in bais ar a baine. Is cosmail fri lii bas ar baini, or na bi ni do dergge and, quasi exsangis mortus .i. amail nech marbh gan fuil.

Audacht .i. uath fri feacht .i. antan tete in duine fri fecht n-uatha .i. bais.

Anamain .i. ainm aircetail .i. án a somaoin ar met a lóig 7 a graid, ar is dan olloman, unde dicitur inloing ollam anamain.

Anrud nomen secundi gradus poetarum .i. srut an in chainmolta uad ocus sruth ina mmoine chuige tar a n-eisi.

Anair .i. ainm n-airceatail, is é dan dogni cli. anair dano forreith in ree so .i. aon a hiar .i. a n-aentarmfortcend a forcend, ocus is debricht a deach, 7 is {?} .i. tarmfortcendnib 7 eitsechtaib deochraiges fria nath debrechta. ailiter anair .i. an-aor .i. ni haor, acht is molad. Cid samluidh seon didiu do cach comurg molta, is dilsiu don alt aircetail .i. asiu, .i. ar is fuirmed filed romidair ina hanmand sa dona aircetluib do ṡluind na n-ilaltæ 7 dia ndechrugad, ni haicned romidir leo.

Anfobracht .i. nomen do duine ṡerggas 7 timairges galar conna bi beol inna churp. bracht enim beoil uocatur.

Adart quasi ad-irt .i. adæ mbais, ar is bas dorimther codlud 7 is ainm irt do bas. is ainm bass do ṡuan. IS adæ didiu telcud fri hadart 7 is arde codalta, unde dicitur descaid cotalta freslige. ailiter adart .i. ad-ard, ar is ardi quam in imda archenæ.

Ara .i. ar-áui .i. fria o anair. are .i. re uachtarach in duine. á cech n-ardd 7 bí cech n-isel.

Aithle .i. ath-ḟolæ .i. is mesæ eid indas fola.

Arathar .i. ab aratró .i. on trebad.

Axail .i. ab auxilium .i. on comuirli dobeir-sium do cach quod hominibus praebent .i. on ḟurtacht dobeir-sium do chach.

Ana a .i. staba beaca bitis for tiprataib isnaib canaibh dluthib. inde dicitur daimid ana for lindib. 7 ba do argud batir mincib, ut Mocu Cerdda dixit for Cnuc Raffand, ind rath hi forsndan-fil i mbith tipran fo ain gil, ba bind gair caille lonche im raith Fiachach maic Monche, .i. mater illius. fri hol tra do dainib scithaib esib dobertis na lestair-si forsna tibradaib 7 ba o rigaib dobertis forra do promad a cana.

Anam ab anima dicitur .i. ona suailchib.

Athgabail arindi atgaib cach a less treithe. ailiter gabal, na teora ba toisecha rogab Assal ar Mug mac Nuadhat. athgabail .i. na sé ba arnamarach 7 rl. lega i Senchus Már.

Aithech .i. aith 7 oech .i. nama aith. aitech didiu .i. nama aith .i. ni hainm acht do deglaoch.

Aithches uxor eius, quomodo laiches a laico .i. on tuata.

Ao quasi au ab aure .i. on cluais.

Aunasc .i. nasc aue .i. ornasc nobid im cluasaib na saorchland.

Aigen .i. ogḟæn, amail bid lethnuge.

Aitend .i. aith-tend, sech is aith is tend. unde Mac Samain no Maolodrain dixit Ni bu inmuin fid fuirme sancan asas im Thuirbe, adomchumben a dule, nimanaicc a fidrube.

Aurdúine .i. ar doirsib na ndoine fognith lasin áes cerd.

Airber .i. frit anair bere .i. eter do di laim ar is fort muin bere ere aile.

Air- cech n-airther, ut est Air-muma. ir- immoro cech as síre uait, ut est Ir-mum .i. Muma is síre uait noch as siside as Iarmuma. ut dicitur Ara airther, ar atat na teora hAirne and. aro airthir as nesam do Eirind, Ara irthir immorro as nesam don ocian .i. is sirem o Erind siar, sech is iside ind Aro iarthair.

Ane de nomine Ane ingine Eogabail.

Abbartu .i. sechtmad furirith in duine gaibther isin apartain, is si a epert techto. is ar a epert didiu nama dober in duine diaraile sin, ni ar airilliud chenae, acht epert dó fria cele, notgaibim i n-apartain. ar chobele didiu doberar.

Ailgess dano .i. geis guide, 7 is ar ail didiu namma doberar in gude sin, ni har a molad. sechtmad dano loge enig indi cosa connegar ind algess, is i ind ailgess techa.

Athabæ quasi bath i. bas.

Aiminn ab eo quod est amoenum .i. aibind.

Airchinnech .i. archendach, arcos grecos excelsus latine. airchinnech er-cend-óg, uasal-cend-comlan.

Ambue .i. nembunadach, bue .i. bunadach.

Adæ .i. ad-dee i. dir do Dia.

Altan .i. ail teind mad dia tecma.

Adann .i. aen-itharna, ut Colman rnac Leneni dixit Luin oc elaib, unga oc dirnaib, crotha banathech oc crothuib rignaib, rige oc Domnall, dord oc aidbsi, adann oc caindil, colg oc mo cailg-si. Item Itharna mad dia tecma i llithadba, ar Dia ni rod-luathadna al-luathlabra nubarba.

A .i. fen no carr no carpat, ut Fer Muman a quibusdam audiuit in aquilonali parte .i. mar do cualaid Fer Muman don taoib tuaidh de o dainib truaga a coine IN essar dam do a. Tó mena má mo á. Ara taire mo á mo Mani má do á, tó.

Aitire .i. iter dade .i. iter da fechemuin.

Aingel ab eo quod est angelus .i. bonus nuntius .i. dagtechtaire. aingel .i. solus no grianda no failid.

Aigrere age rere .i. brithem.

Aigne .i. fer aiges ái, no fer gníes ái .i. aircetul ł caigen.

Airndel ar-indel .i. indel aire.

Aithenne .i. aith-tene, no aithle-thened, no aith-tene .i. tene aith, no aithenna .i. fuidle na crand.

Apstol .i. a postulo ad Deum .i. tochuirim.

Anidan .i. an-idan .i. an fo diultad, idan immorro .i. idon ab eo quod est idonius .i. tairisi.

Ander .i. ben .i. ni der, ni hingin. der enim greco filia uirgo uocatur.

Adbae othna .i. adba huath-uinne .i. uath uir 7 ond cloch .i. adba uire 7 cloiche, ut est is e in lia, lith rolas, iar srethuib suadh i sencas, is ed ond iar n-acnead ail, is i an cloch iar saordataid.

Aiggillne .i. auggu-giallne .i. o dorata in fer sét taurchloithe dialaile .i. log a enig, ar airitin set uad ar bes n-aircendchaige, is ugga do iarom giallae dond fir sin 7 airitiu set uad ar bess n-airchendchaige. cid adlaic do didiu airitiu ṡet o nach aile, ni chumaic acht a n-airitiu dó ond fir o mbeir seoto taurchloithe dialailiu .i. log a enig ar airitin set uad ar bes n-aircendchaige. cia iar n-airitiu tra set ar bes n-airchendai onaib celib donaib flaithib is ainm aggille donaib celib, 7 is inpropriæ son immorro, propriæ autem aggille dona feraib gaibte seutu turcloithe ceni berat turchreic ar imfognam n-airchendai.

Aislinge .i. lingid as, ł absque lingæ .i. cen labrad inte.

Abac .i. ab aband 7 bac beg, bec bis i n-aibnib é. no becc a á .i. a airde.

Aicde .i. ecdoe grece, ædificium latine .i. cumtach.

Alchung quasi arm-chong .i. congbaid arma.

Allud i. nos. no alad .i. a laude i on molad.

Alad .i. il a dath .i. imda datha and. no alad .i. uile-dath .i. fola-dath .i. dath fola fair sech in slán.

Aiccicht .i. icht a n-aice, ar is i n-ace bis an deiscipal acind aiti.

Ainces quasi anceps .i. aincid a fis ort.

Abras, abra .i. inailt, feis .i. lamtorad. abras didiu .i. lamtorad inailte.

Annach .i. an-dag, non dagh non bonum. dagh ébraico bonum interpretatur, droch ebraice malum interpretatur, unde dicitur drochta .i. olc he .i. seinlestar.

Amor, ime a or. no am-pur, am ic a diultad, co nach glan, acht iss inglan. pur .i. glan.

Adhnacal .i. ad dliged 7 cal coimét 7 nai duine .i. coimet dligid in duine.

Aball, Abellano opido Campaine. no Eba-eill .i. eillned. Eba .i. in cétben. no aob-oll ar met a toraid. uball eodem modo.

Ach acho grece, doleo latine .i. galar.

Ac grece, nego latine .i. diultad.

Alcheng ab allegando .i. arma.

Aithrinne .i. rinn aith .i. tenga aith fri hair.

Adna .i. ais quod ad senes pertinent. aes illi enim dicunt grece, unde aetas latine.

Auchaide .i. cluinnte, quasi aure accipe. unde est ni aucar .i. ni cluiner.

Antichristos grece dicitur quod est latine contrarius Christo. ante enim grece contra latine significat.

Airistotilés, aris .i. artis, tot huius, tiles .i. finis.

Bendacht quasi benidichtt .i. a benedidone.

Búanand mumi na na fian .i. bé nAnand ar chosmaile diblinaib. amail robo mathair dea indi Anu, sic Buanand quasi mater erat na fian. ailiter Buanond .i. daghmathair, in buan is bon .i. dondi as bonum, ut dicitur genithir buan o ambuan .i. maith o ulc. inand fil isinni is Buanand, is ed fil isinni is Anand .i. mater deorum. Buanand .i. daghmathair ac foircetal gaiscid do fianuib.

Bran .i. fiach, unde brandæ .i. fiachdae i ar duibe 7 schoithi .i. brandub .i. fiachdub. unde dicitur branorgain .i. ni oirges fiach. no brand .i. aithinde, 7 is ar a nduibi diblinaib.

Beist a beistia.

Bés ab eo quod est besus .i. bes.

Barcc a barcca.

Breth .i. bret .i. fuidell, ar is fudell nach aile in bret, ar rosfoc nach aile remand in ṁbreth

Braath .i. combrecc, dindi is braut .i. iudex. is la brithemain a aonar in laithi sen in bratha .i. la hIssu.

Brathair .i. frathair, ar is frater rotruaillned and. ł frater quasi fruter, eo quod fraudit ter, patrem et matrem et fratrem.

Bachal quasi bachul .i. a bacula.

Badud .i. ondi is baath .i. mnir

Baten .i. bat aten .i. ec obonn .i. moirtcend atbail a aonur, ar ani is bath intan is timmortæ is bas fordiṅgair.

Barcne .i. cat ban, fobith is a mbairc dusfucad.

Baulúan nomen mulieris, quasi babilon .i. confusio interpretatur .i. do chumusc an oinberla a n-ilberlaib ocon tur i Maig Senair.

Bablóir ainm do Patraic.

Babb interiacht adbligthe de nomine bainb Bris maic Eladain, ar ni raibe i nEre muc bud grata. babgither didiu a hainm-side.

Brosna .i. bris-ne .i. brisind .i. do minbach feda 7 crinac brister co llaim 7 ni biail gabar do.

Boll quasi bull, de non bulla .i. bolg.

Biror .i. bir tibra no srut, or .i. mong. biror didiu mong tiprat no srotha.

Belltaine .i. beil-tine .i. tene bil .i. da tene soinmech dognitis na draithe co tincetlaib moraib foraib 7 doberdis na cetra etarro ar tedmanduib cecha bliadna.

Braccaille .i. brac lam 7 cail coimed.

Brocóit .i. combrec. bracad didiu is ed la Bretnae. brac iarom braicat .i. sainlind brocoit dognither do braich ocus mil.

Binit .i. benait .i. benaid indas co mbi tiug i techt.

Bíail, bith-ail .i. bifoebar.

Barath .i. breith i.e. partus .i. torches.

Bomlacht .i. bo ocus lacht.

Barad .i. bass.

Buachail .i. buaire fein 7 cail coimet.

Buarach .i. bo 7 arach. buarach dano .i. bo-erge .i. moch matan, unde dicitur fescor 7 buarach.

Basc dano cach nderg. basc intan is do chuimriuch braget is nomen is dona mellaib dracondaib is diles.

Brisc ab eo quod est priscus, ar is brisc cach crin 7 cach n-arsaid.

Bo nomen de sono factum suae uocsis .i. ainm arna denam dfoghar in gotha uodein.

Bobaith .i. bo-bath, 7 bath bas. is e in boar.

Blind .i. saile mairb, unde dicitur bas mblindach.

Bolg belce .i. bel-ceo .i. ceo tic as belaib.

Blinn .i. snaithe ruisc mairb, unde dicitur blind .i. auga, .i. dall no coech. buid .i. anga .i. dallṡúilech in linga Galleorum.

Birit .i. beret .i. brithid.

Bentraigi .i. benit-rigi .i. millsen dliges ri Caisil dib. no a Bennta patre eorum.

Boige ainm do do coire sainti fognithe la hoes cerdu. is e didiu cruth fogniad la haes cerda, noi slabraid as 7 ni ba moom som iarom oldass cend cingite moir, brefe immorro for cinn cacha slabraid, 7 nonbor aesa cerdd ina sessam imbi inna sessam oc cur na cliara 7 rind ngae cach fir dib tria brefe na slabraidhe ba nesam dó. inti iarom dobered rath doib, ba isin choire dobered. inde dicitur coire sin sainte. ba he didiu a lancoir in choire sin .i. bretnas banoir da uṅga ndec 7 rl.

Boge dano ainm do ballan beg i mbitis coic uṅgi oir, sech nobid fri hol sainlenna as. nobid dano fri geall d’filedaib 7 d’ollamnaib. inde dicitur isna Brethaib Nemed ballun baissi boige coic n-uṅga.

Briar .i. delg uṅga oir, ut est isna Brethuib Nemed briar derg delg uṅga.

Bradchai .i. bret-ceo-ai. ailiter, quod uerius est Cainbretaig, dalta Feniusa, iss e in deiscibul sin rosiacht Maccu Israheil fri fogloim n-ebra, 7 is he ba brithem la longus mac Miled, 7 is aire asberar Cai Cainbrethach de, fobith it bretha recta nobeired, 7 is aire it imda issin berla. nac tan didiu biter cen rig isnaib tuathaib is brathcai fogni etorra .i. fria urradus. dia mbe immorro ri is rechtge son amail is maith lais.

Bruindech .i. mathair .i. arindi biathas noidena for a bruinnib .i. suis mamellis .i. for a ciguib fodein.

Balb ab eo quod est balbus.

Bot .i. tene. unde dictur isind Anamain Chetharreig, bot Ane ui Luigdech loiscid.

Buas .i. soes n-arcetail arinni dothet imbas iar mbuais. inde dicitur isna Brethaib Nemed barr buaise.

Bri, cach n-ogus, ut est isna Brethuib Nemed brimon smetrach .i. ainm nemthiusa dogniat filid im nech atatoing .i. meilid smit ind aue iter a da mer 7 doecce in duine ima ndene nemtess. firmod son, amail is fri duine anechtar ata in ball sa, sic is fri daoine anechtair in duine se, amail is time 7 is tlaiti in ball-sa quam alia membra, sic et hic homo.

Brigit .i. banfile ingen ingen .i. in Dagdae. isi insin Brigit be n-exe i. bandea no adratis filid, ar ba romor 7 ba roán a frithgnam. ideo eum deum uocant poetarum, cuius sorores erant Brigit be legis 7 Brigit be Goibne ingena in Dagda, de quarum nominibus pene omnes Hibernenses dea Brigit uocabatur.

Bec quasi ec ebraice parus interpretatur .i. dechned tosaig fil and.

Bidba, grece bitheumatus .i. bis mortis .i. adroille bass fo di.

Bil o Bial i dia idal, unde beltine .i. tene Bil no Beil.

Baire grece barones fortes dicuntur.

Bare .i. bure.

Bind a pinnro .i. ón cruit.

Brind a uerbo frendeo, ar ni labra reil. ł a bruto eloquio.

Bradan .i. bir-fud-en .i. en bia ar fad in usci, quia fid bir .i. uisce, ut dicitur biror 7 inbir 7 tobur.

Bel .i. bi-eol .i. eolas in bid é, 7 dichned derid fd and fa do. no eolus isin mbeo é.

Brath .i. bruth ar a thęs. no bruud cech réta doní. ł e bratio .i. mind doberthe for cend miled iar mbuaid cosgair, sic brath a forba gnima no cosgair gach duine ticfa.

Braga .i. bi-aga. aige ainm bir. no bara aig í ar menci airlig na bragad.

Ben .i. bien .i. im rigne. ł quia percutitur, quasi bono.

Bert quasi port, a uerbo porto .i. imarcuirim.

Brat a bratio on dulind libuir ar a cosmailes diblinaib. no breo .i. tene ar fuit é.

Bodar .i. a pudore.

Bás .i. beo-as .i. as teit in beo.

Ballan .i. bill-ian .i. lestar ḟir truaig. aliter, ballan .i. balloinis isin greic, glandis isin latin .i. dircu. ballan didiu .i. fuath dercon biss fair. aliter, bell-ian .i. beil mele, ut dicitur a ł beill dogní in fer sa, .i. a ł troich. ballan didiu ian duine beill .i. duine troigh.

Be Neit .i. badb .i. be ben 7 net cath, 7 olca diblinaib. inde dicitur bé nét fort.

Buaile a nomine bolin .i. consilium.

Bonn quasi fond, a nomine fundamentum.

Both quasi beith, a nomine ebraico beth, quasi domus.

Bairgen a nomine bargos i.e. saturitas.

Brestaide a nomine bresitor .i. locitas.

Biltengthach .i. a bellingis.

Bocht .i. a nomine botus .i. angustia

Biad grece bia .i. uita.

Bran .i. fiach .i. brancos grece, gutur latine, 7 is de isberar din eon ar met slugaite.

Bet a betula .i. uirgo sine custodia interpretatur .i. og scelach amnarech, et inde diciter duine betach.

Bille .i. genaige, amail ata da n-ó bill fort, i genaige. no bill .i. bec, amail ata ballan .i. bill-ian .i. ian bec, tuctha o Maelsechlainn sunna cét mbó mbretblaind, dar Baire, damsa o Cindcharad finde, nirbtar bai bille baille. ł alius dixit Immaille ri triar cen truime finna a fiad co finne, lesaigit suid co somma uas brut mæt co minne allus tiug ar toind cen tinne a broinn beinde bille, .i. genaige.

Breisiu .i. teibrisi, ut dixit Ornait oc cainiud Guaire no Laidgein, deitbeir damh ceni andais adam abra do breisi, ni ba failid Laignen clamh cid e marad tarm eisi.

Be Neid .i. Neid nomen uiri. Be eius Nemon a ben. ba neimnech tra in lanamain sin.

Bregna .i. Boind.

Bual .i. usce, ut dicitur ni ragha do chos i mbual.

Bacur .i. muc-dere, braches ima tiagaid muca.

Bill .i. lobar.

Bille .i. ceirt.

Ballan .i. ian mbille i. lobair.

Bach .i. meisci, ceo bacha ond fin.

Bendach .i. gobal.

Buaignech .i. escra.

Bri .i. tulac.

Brac .i. lamh.

Bracand .i. lamand.

Bol .i. eiges, buil a reim.

Barn .i. rechtaire.

Baccat .i. bo-otrac.

Bandach .i. sinnac.

Bircli .i. bir usque 7 clo gaot.

Buas .i. ai.

Bann .i. liatraid

Bar .i. muir.

Bar .i. sai.

Bolg a greco plocé .i. copulatio.

Corbmac .i. corb .i. carpat. Cormbmac didiu mac carpait. for Cormbac Gelta Gaoth de Laignib toisiuch tucad, ar is a carpat rogenair. IS he didiu ordagraiffe coir in anma sa .i. coraib .b. isin dialt toisech non Cormac sine .b.

Corbre quasi corb-aire no ara .i. aire no ara carpuit.

Cathal nomen britones .i. combrec in sin .i. Catell. cat didiu isin chombreic is cath in scotica. a n-ell is ail. Catal didiu ail catha in sein.

Cobtach .i. buadach, cob .i. buaid.

Colcaid .i. cail caid .i. coimed cadusa í, ar is la huaislib mbid dogres.

Clithar set. alii dicunt co mbad ainm do boin in laig .i. arindi doceil a lloeg n-inde. quod non est uerum, sed uerius cletar set .i. ri-set, ar is ainm do rig isin Duil Feda Mair clithar, 7 is edad nutreit. set gabla 7 dano as é as laigheam and .i. dartait firend 7 colpac bonend, no colpdac firend 7 dartaid boinend. samuisc in sed tanaisi. lulgach no dam timchill aratair in tess set, 7 is e sin in set, 7 is é cruth asrenaigther i mBrath Cai, cach tris set sét gabla, samaisc alaili, lulgach no dam timchill arathair araile. impud foraib beus co rría cend ria herci, 7 it he sin na seoit acobair itbeir a cain Patraic, ar it lethe unge a seoit ade.

Cercend .i. cuairt aimsire .i. a circinos, on gabalrind.

Cruimther .i. goidelg indi as prespiter. premther didiu a combrec sidie. prem iaram isin chombreic is cruim isi gaidilg. ni tintud coir dondi as prespiter anni andi is cruimther. is tintud coir dondi as premter indní as cruimther. in Bretain didiu robadar i comaitecht Patric occon procept, it e dorintaiset 7 is anni ani is premter dorintaiset. is fair iarom roluset legnidhe na mBretan anni sin amail is lomm in cruim 7 rl., sic debet prespeterum .i. bas lomm o phecad 7 bas iminocht ó domhan 7 rl. secundum qui dixit ego sum uermis et non homo .i. ataim-si conad cruim me 7 nach duine.

Cloch, tri anmann lé .i. onn a iarmberla, cloch a gnathberla, cloech a berla n-airberta ar inni chloes cach raod.

Cros quasi crux .i. on chroich.

Corp a corpore

Cretair a creatura.

Caithiugad .i. suide fri caidh .i. a samuil 7 a chondailg fri caidh .i. ar a faisi 7 a édtortige

Caech a ceco, quasi caech .i. on dallli.

Cerbseoir .i. scoaire, a ceruisia .i. on lind.

Caunna .i. cu finda .i. ar a met loites int etach.

Coma i.e. ab eo communis. inde dicitur cuma lem .i. is coimdes cipe diib.

Cainte a caine .i. cainis .i. cu, ar is cend con forsin cainti, ar is inann dan frisgniat.

Cath a cato greco uniuersalis, ut dicitur catoilica.

Cete a coitu, ł quia ibi equi cito currant.

Cle a clepio.

Ceu grece ceus .i. nubs, unde bit ce quia incerta et immobiiis est.

Cich cichis grece luib ara tet as.

Cimmas i.e. a cimma .i. imechtar lignorum.

Cimba quasi cimba .i. on noi oenṡeiched

Cin memrain a quinci, ar at coic tuaga ata techta do bith innti.

Commus quasi compos i.e. compotens.

Cai .i. cained i.e. cinod grece lamentatio laitine.

Conair .i. cen fer, cen ar.

Crand .i. cre a fond.

Caimsi i.e. a caimsie .i. leine.

Comla .i. com-lut .i. coma luas tuas 7 tis.

Caill, crithmon. creth-mon .i. mon cles 7 creth exi .i. caill asa taet cless na uadh ind aircetail.

Cammon .i. ar is cam noda-ain.

Cintecal .i. combrec rotruaillned and .i. cainecal. is dó iarum is ainm la Bretnae .i. do oluind cillches dia ndene pęll. unde dicitur doronus cintecal de.

Cuicinn a cocina, on histenaigh.

Coic ondi is cocus, cocaire.

Croicend .i. croc-find .i. find ngairit. is he in saimgaimen ind sin, qui contrarie dicitur gaimen .i. gaim-finn, is sia a find-side quod ieme occiditur. anim coitcend doib siche .i. sicc-e, quando fit in parieti .i. in uair tirmaiges si sa geimriod. no croicend .i. croc-find .i. gairit a find, unde dicitar{?} bo crocc .i. adarca gairdi fuirri. no croicend .i. cróch cech nderg 7 findfod in leth n-aill de 7 derg in leth n-aile.

Caile do caillig coimetha tighe is ainm .i. cail comiet.

Capull .i. cap carr 7 pell ech. do capeall carr 7 eiri is nomen.

Cathassach .i. cath fessach .i. fes foidit in oic inda cathgreimim co matuin. cathasach iarum cech fer is gnath and.

Cathlac ondi is cathoilicus .i. onní is uile, cathlochta .i. uniuersalis.

Cruithnecht .i. cruth cech crodae no cech nderg, necht cech glan, arinni is nderg 7 is gle in cruithnecht.

Catar a quatuor libris .i. cetharliber in tsoscel.

Culpait .i. cail comet 7 fuitt fuacht .i. comet fuachta in sin.

Cosmail .i. co-samail .i. comsamail.

Coairt .i. coir a fert do cur.

Casal a cassala.

Clérech a clerico.

Ceir a cera.

Cosc a coasc.

Cubachail quasi cubicolo .i. inad cumang.

Calpdae .i. do anmaim in fir dia mbu a gæ la Cormac i Tig midhchuarta. ailiter, colpdae .i. calp cend isin Duil Feda Mair. colpdae .i. don chiunn bis fair ro-hinmniged .i. in loiscend .i. cu cnamha.

Condoman .i. com-doman .i. comdomnaigthi.

Cana .i. a cano.

Carna .i. car cech mbrisc.

Carnae .i. car nue .i. cesa nua, is brisc uair is bruithi, ar is rigin intan is feoil. feoil .i. fo fuil. mandac quando manducatur. manic intan is lamaind, is ainm ab eo quod est manica.

Cocal quasi cucal ab eo quod est cuculla ut est nunc retinet summum sola cuculla locum. no co-coel, ut Scotici dicunt ar is lethan a ichtar 7 is coile sa caile corice a uachtar. sed melius primus a thuisech, is ed is ferr.

Circal .i. a circulo .i. roth.

Cicul .i. a ciculo ciculos grece, orbis latine dicitur. is cicul duin, ol in duine, quasi dixiset .i. amail aderait, is cuairtfell dun son.

Callait ab eo est callidus .i. glic.

Caisc quasi paisc a pasca .i. on caisc.

Cride .i. don crit forsa mbi.

Cingices a cingquagisima .i. in coecatmad laithi o caisc.

Comméd .i. cuma a méd 7 indi dianda coimmeid.

Cummain .i. cumma-main .i. main chuma diaraile.

Cunnrath .i. cuma dorathas .i. rat dessiu 7 rat anaill.

Caindel a cainndela .i. on chainnill.

Crochcuit .i. croc cach n-ard 7 cach n-ind. cuid aesa airegde ind isn.

Cingit .i. cuingit .i. comthrom a cos 7 a cend, amail bid a cuing medhe focheard a da eis.

Cli .i. ar a chosmaile fri cli thige asrubrad .i. is besad na cleithe, is balc oc lar, is caol oc cleite, is diriuch doem doeamhar. sic clí eter filedaib is balc a ṡuire inna crichaib feisin, is seimin i crichaib sechtair. amail atcumaic in clí isin tegdais o lár co cleithi, sic dano adcomaic airechas in gradha so dianad ainm clí o ánrath co fochlagain. doeim dano in cli inni besidnisle, doemar som onni besadn-uaisliu. is diriug i mesaib a dana.

Cana nomen graid filed .i. caintid, ar ni archan corus a cherdæ fiad righaib 7 tuathaib. ipse .i. esen admall .i. admoltaid, is eisside as gréschi fria admolad 7 scelugud cid fiad gradaib filed.

Coirpte .i. corruptum .i. truaillned.

Clare .i. Cliu-Ara .i. mullach Cliach.

Caindelbrai quasi caindel fuirre, candelaforum.

Cru a cruore.

Clas .i. a classe

Cardoit a caritate .i. grad.

Cel .i. nem, ut dicitur gar cian co tias ar cel.

Ceilebrad ondi as celebro .i. ardaircaigim. celebrad didiu erdarcugnd anma Dé.

Cas a causa, quasi caus, dicitur ni ar cais na miscais .i. ni ar denam caingne for nech.

Colba .i. caolfi .i. coel-fithe.

Coll ab eo quod est collus .i. coll.

Crontsaile .i. grant-saile .i. saile liath. grant gach liath no glas no righin.

Celt .i. cech ditiu, unde dicitur dechelt .i. deditiu.

Cetṡamun .i. cet-ṡam-sin .i. cetlud sine samhraidh.

Caid .i. cadeis isin greic, sanctum isin latin .i. naob, unde dicitur caid cech ret mad fri canóin comuaim.

Coibsin i.e. confesiones .i. on chomfaoisitin.

Corn a cornu.

Cern .i. buaid, inde Conall Cernach.

Cernene .i. mias, sicut dixit Corpri mac Etaine cen colt, for crib cernine.

Cethern .i. coire aimite, unde dicitur cethernach. cetheni didiu, cith cath 7 orn orgain.

Caplait nomen do cenlæ casc .i. quasi capitolauium .i. cenddiunach, arindi berrthar cach and 7 negar a cend oc aurfochill a cosmatu isin chaisc. Cendla dano non de capite sed de cena Domini dicitur. Cendla .i. cena lae .i. la fleide Crist 7 a apsdul.

Cerchail .i. ciar-chail .i. ciar-coimet, ab eo quod est ceruicul. ailiter, in cer fil and is dindi as cernus, ag n-allaid 7 is dia biand idhe dogniter comet imon cluim 7 is don choimét sin is ainm cercail 7 da cech coimed olchena. ailiter, a ceruice no isim braigit a ceruical rohainmnighed.

Cennaid .i. cen-fid .i. is cen ḟid roalt .i. is cendais. ni teit fo fid na dithruib, cui contrarius est allaid .i. al-fid .i. alar i fid 7 dithruib.

Cuil a cuilice .i. on chuil.

Cuic .i. run, ut Nede rnac Adna dixit ni chuala cuic nuin.

Catit no Cartait .i. delg .i. berla Cruithnech .i. delg ara cuiriter a chos.

Coth .i. biadh.

Cothud .i. coemna. unde est isin Imacallaim na dá thuar, foreim chotaid .i. foreim coemna. unde dicitur Maol cothaid .i. Mael coemna.

Cim .i. arget, 7 don argat dobeirti a chis d’Fomorib atroille ainmuingud. Cim didiu ainm cach cisa o ṡin, cepa do aigad ba hainm prius ar a menci 7 ar a met doberthe i cis do Fomorib. unde dicitur isna Brethaib Nemed cimm uim olas nuim hi puincerne puinc.

Coceng .i. co-cuing .i. com-cuing .i. is comchomus for cechtar na da leithe, no cumma is comcuing for cechtar nde.

Cumlachtaid nomen do orc muice. intan teite asa cru coneted a mathair fria deol a sine, quasi cum lachta ambalans. unde dicitur cumlachtach in duine laigtech algen ernes ni do chach, sicut porca suum suo largitur lac.

Clariu 7 .i. fodail, inde est leiniud clairend .i. tairmesc fogla 7 rainde.

Cru fechto .i. badb.

Cul .i. carpat, unde est culgare in carpuit.

Caubar .i. senen.

Coinfodorne .i. doburchoin .i. fodobardai .i. uiscidhe. dobar enim coitcend berlae iter goideilcc 7 chombreic .i. usce, unde dicitur doburchu 7 dobreit dobarchi isin comhbreic.

Caisi ab eo quod est caseus, ut Virgilius dicit pinguis ingratæ premeretur caseus urbi .i. guth ind sin.

Cairt .i. do memrum is nomen .i. a carta. carta enim in qua nondum scribtor quisque scribsid, iss e do memrum.

Crumduma .i. otrac, unde dicitur cin con crumduma .i. cin con otraic.

Ceal .i. nem.

Ceal .i. bas.

Cil .i. cach der n-indomain.

Cil .i. claon, unde lethchil .i. lethchlaen.

Cicht .i. gebiach.

Culmaire .i. cairptheoir.

Cuisnit .i. cos-nait .i. cos na dala forsa n-airisetair in dalaigi. is cuige 7 is uaidhe doagair 7 is fuiri arsisedar. is de ni bi utmal ind ái.

Colamna ais .i. aimsera ais i. naoidendacbt 7 macdacht, gillacht 7 oglachass, sendatu 7 diblideta.

Coire Brecain .i. saobhcoire mor fuil eter Erind 7 Albain a leth fothuaid .i. comruc na n-ilmuire, in muir timcell nErenn aníarthair 7 in muir timcell nAlban anairtuaidh 7 a mmuir andeass eter Eirinn 7 Albain. foscerd iarom imonsech fo cossmailess luathrinde 7 docuiredar cach ai i tuaim alaile amail orceil tairechtae 7 suigthe sis i fudomhoin co mbi a coire obele nosuigfedh cid Erind, focherad ind for aonchoi. sceid iterum in loimm sin suas 7 rocluinter a torandbrucht 7 a breisimnech 7 a esgal iter nellaib fo cosmuiless ngaluigedar coire mbis for thein. Brecan didiu cendaige án do hUibb Neill, coica curach do ac cendach iter Eireind 7 Albain. dochuiredar iaram forsain choire niṡin, 7 rotasluigit uile imale 7 ni terna cidh sciula orcne as. Brecan didiu mac Maine maic Neill, adeir libair n-aill doragad andsin coeca curach ag comcendach iter Eirind is Albain co rothuitset a n-ainfecht isin choire sin, co na terno cid sceola oircne as 7 ni fes a n-oidhid co rainic Lugaid dalleices co Bennchur. dochuaid didiu a muinnter ide a tracht Inbir Bice, co fuarutar clogond lom bric n-and 7 dobertadur leo co Lugaid. interrogauerunt eam, cuius esset et ille eis dixit .i. rofiarfaigetar a muinter cia he 7 adubairt friu tabraid cend na fleisci led fair. doronad son dano et dixit Lugaid dobais do trethan ardatmba Brecan usce no chaire. cend orci Brecain ind so, 7 is bęc do mor indso, or se, ar robaideadh Brecan cona muinntir uile isin coire n-ucat.

Cumal .i. cum mola .i. ben bis fri bleith mbron, ar is e mod frisa mbitis cumala doera rinisiu dorontais muilind.

Crępscuil .i. crepscuil, ab eo quod est crepusculum, id est dubia lux .i. nomen do espartain, ut dixit Colman mac Lenene rop tanaisi triuin crępscuil cerd promtha Petair apstail.

Cotud .i. cech secda, ab eo quod est cotis .i. líe .i. airnem frisa melaiter erna.

Cuisil .i. combrecc in sin 7 is latin rotruailned i suidiu, quasi consil ab eo quod est consilium. inde dicitur is as do chuisil doronad.

Cuaille .i. de an cual, no caoile quam alia.

Cumtuch .i. cum thoga bis .i. co lend.

Comos .i. compos .i. potense no commes leis for cach, no commesrugud coda doib.

Cuirrech immorro do rad fri seiscend .i. corra recait ind.

Cuirrech a cursa .i. reid he.

Cuing .i. on congbail dobir for na damhaib.

Cadan .i. cae a dun no a inad .i. adbai, quia non apud nos semper manet. no caid a faind .i. a cluim.

Cendais .i. fosaid on cind é.

Corrthair .i. cuirther fri hedach i, no coraigter, no co hor .i. co himel as dir a breith 7 cor-dir innsin a taithmeach.

Carr .i. carn donither fair, 7 dichned derid fuil ann.

Cuithe .i. cua 7 te, ut dicitur cuad coi-fid .i. fid cua co cae fas and.

Caill a caille i.e. semita terrarum.

Cruach .i. coir a uach .i. a uactar, 7 is ed cid a ichtar. no coir fuaigter í. no carac ar a tabair do crrnaib cuiccthe.

Colcaid i. cail-caid .i. coimed cadusa i, ar is la huaislib bis.

Cluim .i. caol-seim .i. ceile in sroin ima mbi.

Caolan .i. aon is caile isin curp e.

Cual .i. ona cuaillib bis inte asberur. ł quasi gual .i. on gualuind, ar is fuirre bis a truma. ł quasi caol a calon latine.

Contracht .i. a contractio .i. com-droch .i. malam .i. comolc.

Cogad .i. com-cat.

Cullach .i. colach .i. ar met a chuil .i. bi la mathair 7 la siair.

Cnu .i. cainiu .i. millsi oldati na toraid aile.

Col a nomine caligo.

Crinda a nomine greco a crimenono .i. iudice.

Clu a nomine Clío i.e. fama

Cleirech a clericus i.e. electus.

Cuad a cuas i.e. uacus

Calpda .i. cal-poda i.e. bonus pes ł pedess.

Condud quasi cannud a uerbo candeo .i. caleo.

Clas grece claisin .i. diuisio.

Cac a nomine cacon .i. malum ł dolum.

Comad a uerbo comedo.

Clar a nomine clarna i.e. mensa.

Currich a curribus .i. fich carpait.

Caire ainsic .i. an-aisic .i. iarsinni aisices a dliged do gach æ. no an-scuithe .i. neamscuithe .i. gan toichned dogres.

Coach .i. ruathur, ut est coach Diarmada 7 rl.

Coimgne .i. coimegna .i. geana na n-eolach .i. fis cech righ rogabh a comaimsir fria araile.

Cai .i. conair.

Cai .i. tech, unde dicitur cerdcha .i. tech cerda.

Crescai .i. tech cumang.

Culmaire .i. saor denma carpait.

Cobthach .i. fer dliges fiacha.

Cro .i. bas, ut dixit Corbmac nirbo flaith im cri com cro.

Caincell a cancella .i. cliath.

Crandcaingell .i. crann-cliath andsin .i. cliath isin crann eter laocha 7 cleircu fo chosmailes rombui fial Tempuill, ar is cliat a ainm cona fochra claraid, ut dicitar crocangel .i. cro-cliat.

Cendaite .i. cend-laite .i. laithe cinsnaid in duine.

Celt .i. ueistis .i. edach. decelt .i. brat 7 leine.

Cuif .i. tulcuba.

Cam .i. comland.

Caimpar .i. comlainntec.

Cochme .i. ballan.

Cochmine i. ballain becca.

Caubar .i. cu-bearr .i. err iach.

Carr .i. gai. diceltair .i. crand gai cen iarn fair.

Cerb .i. argad.

Cuach naidm .i. tuag-dunad

Cuinsi .i. drech, ut dicitur cid cnedach a cuinsi cucht.

Cera .i. in Dagdæ.

Coibchi .i. cendach, ut dicitur Tulach na coibche a .i. n-Aonach Tailten.

Cruith .i. cailg no glic no crodæ, ut est A Mail duin, in adberaind frit a ruin, frim odrubairt cailg co cruith, rodamair dula for buith.

Cuindfiuch .i. fas .i. cuinnfiuch ni co cetchura.

Cuig .i. comuirrle ut alius dixit.

Caillech quasi cail-nech, no caol a luach .i. screpul. no caillech .i. cail comet 7 de caillig cométa tige as nomen.

Cathloc didiu ab eo quod est uniuersalis .i. catolica .i. coitcenn.

Caisil .i. cis-ail .i. ail chísa .i. cis dobertha oo feraib Erenn cossin luc sin.

Creitir .i. sithal no ardig no tulchuba, ut est dodaile fim a crethir.

Cánóin, ar is cain inn udcain.

Cacaid .i. comadas, ut dicitur Ciaran Buain guirt riasiu dob abaidh, cair in cagaid, a ri rind. is in longad riana trat in blat do choll o bi finn.

Cuirethar .i. cuire-athar .i. atair cuire.

Cruimther .i. cro-imbi-ter .i. cro og a mainib 7 cro ima imrad 7 cro ima bretir 7 ima gnim.

Cermnas .i. breg 7 togais, quasi Cermain-fis .i. fis 7 dan Cermain lais, unde dicitur isin Gaire Echach mo thri findne fomgellsad. im ailt nEochach ailcedail gaire. dia loifind form sging scaoilter pain la pugin puncern la siail cen nac cermnas la da muic midísen goss geisen cen os mesed conach ina biu baa, et reliqua.

Cerball .i. cirre bel. cerball didiu, cer .i. cuir, bell ondi is bellum .i. cath. cerbull .i. cur catach, unde poeta dicitur Sithbe Cerbull for a chuairt, nibtar derbmail a di doit, focer Cormac, mor in bet, nai ficit cet co ba coic.

Coire .i. coi uire .i. ur cach n-om .i. gach n-indlighed.

Conle .i. coblige

Ceticul .i. cet cognam, ticul i taos n-om.

Cermna .i. cu cíar bis iain muine.

Domnall .i. doman-nuall .i. nuall domuin imbe no uaill domain uimbe.

Diarmaid .i. di-airmit .i. ni fil airmit .i. geis fair.

Duithcernd .i. dí-suithcernd .i. ni suithcernd .i. ni tiodhlaicthe.

Dis ab eo quod est dispectus .i. deroil.

Deinmne .i. di-ainmne .i. di fo diultad.

Discreit .i. discretus locus .i. log discreitech.

Dotced .i. di-toiced

Diumusach .i. di-ammusach .i. ni tabair ammus for ni acht a tholchaire a oenur.

Diuthach .i. nomen doloris genethur do imcomailt na da sliasda oc imthecht.

Dairmitiu .i. dí-armitiu .i. nemairmitiu.

Dal .i. rand. inde dicitur Dál nAraid 7 Dal Riata.

Dabach .i. de-uach .i. da ano fuirri, ar ni bitis oi for na henaib ar tus.

Doman .i. de-muin, .i. atcotar nem 7 talam trit.

Dommun .i. de-omhan .i. omhan éca 7 iffirn. no dimain for urcra. no doman .i. deman ar ṡant.

Dire .i. di-errethe do nimtib ar a n-uaisligitaid. no di-galre.

Digal .i. nemgal .i. anaid gal caich dia ndentar digabail aprainde. di- cechlacein is diultad, alaill is aidbliugud. ailiter, dia-gal .i. caine lasindara fairind 7 gal ond ḟairind aile.

Die .i. laithe, unde dicitur olc die .i. olc laithe. die die onni is dieis, ar is o deibh no ainmnighdis geinti a llaithe, ut est dies Iouis, dies Ueiniris. die dano .i. caoine, ut Colman rnac ui Cluasaigh dixit ni máith cridhe ce chie, mairbteim coich be a die, innaroimdatar iar Cliu, óa beo iar iar Cummeniu.

Deithbir .i. di-aith-bir .i. dí-darsin ath for cath, bir for breithir .i. nisbia cath briathar nime.

Dinnim .i. di-ṡnim .i. ni bi snim imbi.

Dasacht .i. di-socht .i. ni bi ina ṡocht itir, acht o luc do lucc iter utmaille 7 labhrai.

Dos nomen graidh ḟiled .i. ar a chosmailius fri dos .i. is dos didiu isin bliadain tariaisi in fochlac .i. it ceitheora duillne fair, cethrar dano dám in dois for tuaith.

Dobur dede fordingair. dobur cetamus usci, unde dicitur dobarcú .i. cú uisci. dobar dana cach ndorche .i. cech inglan .i. do fo diultad 7 púr onní is púrus glan. dobur didiu .i. di-phur .i. ingle.

Diburtud .i. dibrú aited .i. dered n-erca indsin .i. altrannas .i. arna rob olc menma neich iarom.

Dedól .i. da dual .i. dual do laithi 7 dúal do aithchi, conid soillsi cumuscthæ a dorchib.

Droch .i. gach n-olc, unde dicitur drochfer 7 rl.

Drac dono .i. a dracone, quasi dracc .i. tene no ferg.

Drend .i. debaidh, unde dicitur drendach .i. deibthach.

Deil .i. sine bó, unde dicitur isna Brethaib Neimeth co mba de dilachtæ del. ailiter dalta da deil .i. mac da bó.

Deligud .i. siniugud .i. etarscarad i deiliugud ind réta fria araill amail rondeiligthe sinethæ dianat anmanna dela.

Dithreb .i. beith cen treib n-ann, no cen trebadh.

Disiurt i.e. disertus locus .i. loc fássaig .i. roboth and riam cia roderacht nunc.

Droichet .i. doroichet ónd ursæ co raill ind usci no na feithti. droichet .i. droch-ṡet .i. droch cech ndiriuch. drochet .i. set diriuch .i. ni thalla nemdirgi dó air na ba {?} sothuissledhach.

Dobhrith .i. dobar-ith indsin .i. usque 7 arbar .i. cuid aossa aithrige et pendaite.

Dessruith .i. dé fo diultad .i. ni sruith. no dessruith .i. brethem, unde dicitur a mBrethaib Neimeth desrith fial filidh.

Deme .i. teme. tem gach ndoirchi no cech ndub, unde dicitur temel 7 temen. demi didiu fordorcha n-oidhchi.

Demes .i. mess dede and, uair it dá scín lais. mess .i. fæbar, unde dicitur Mess-gegra.

Dommae .i. di-sommæ .i. ni somæ.

Dubach .i. di-ṡubach .i. ni subach. du no do fo diultad. du-, do-, de- fo diultadh.

Dulbair, di-sulbair .i. ni suilbir, suilbir .i. solabair.

Dimsi .i. dí-maissi.

Dona .i. do-ana .i. buith cen ana.

Dair-fine .i. Corcca Laigde .i. fine Daire Doimtig, is uad rochinset.

Duar-fine didiu ainm d’filethaib .i. fine duar .i. fine foccul. duairfine .i. fine bis fri horangud foccal. duar didiu is ainm do rann, ut est cia duar donesa nath .i. rann is airegda don molad no is airderdæ.

Diancecht .i. ainm do ṡuid leigis Erend .i. dia na cecht .i. na cumachta. Dian-cecht .i. cecht cumachta, unde dicitur Neide mac Adnæ cechtsam dercca aithscnemaim ailcne .i. cumachtaigsium. ailcne .i. scellec becc romebhaid don ailig condabi friaa suil-sium, condi coech. imrubairt a chumachta foir. non ut imperiti dicunt cechtsom .i. cæchsam 7 rl.

Deach de-fuach .i. de-focul. fuach .i. focul. comrac didiu diailt fri dialt. is e deach is laigem ar ci asberthar deach din dialt ni hairisa on, acht is aire ismberar deach de, fobithin is fotha ndeich. 7 is ass forberat co forcend mbrechta i mbiat ocht ndiailt, amail asberar lasin laitneoir unus non est numerus, sed ab eo crescunt numeri .i. ni numir a haon, acht is uadh ḟasait na numrecha. ocht ndeich tra atrimet filidh na Góidilce, 7 is cosin ndialt son .i. arinni nat fil alt and 7 nad rornaiter. recomarc in deach tanaisi .i. re-chomrugad fri araill no re do comrug frie n-aill .i. dialt fri dialt, ut est Corbmac. iarcomarc .i. ainm in tress deich .i. iar-comrucugud iarsin comruc toisech, ut Corbmacan. files .i. ainm an cethrama deich .i. arindi filles .i. ce doberthar a cethair immon crand anuas, no im nach ret aile, is filliud filles imme a cethardata .i. a don ille 7 a do innunn. ni bi cloen int ere sin, 7 ni bi dialt forcraid in nechtor de sech aroile, ut est Murchertachán. ni samlaid don deach fuil inarndiaig .i. cloenré. is airi didiu asberar cloinre, fobith is cloen ma doberthar um ni, uair it tromma a tri oldati a dóu, ar it choic dialta fuilet a cloinré, amail rongab fianamailechar. luibenchossach .i. luibne na mér na laime, 7 cos eissib suas ind rig 7 in doe gusin n-alt na guailne arsisidar, ar is fri sodain samailter in deach sin i curp duine. se haisle didiu fil otha ind meoir co halt na gualand. se dialta didiu filet a luibenchosach, ut est fianamailecharad. claidemnus in sechtmad deach .i. claidem manus .i. na laime .i. cloidem son otha ind na laime .i. in meoir, corrici ind alt fil iter in imda 7 in maothán. secht n-aisli didiu innsin. seacht ndealt dano fil i claidemmais{?}, ut est fianamailecharadard. bricht arindi brightar, ocht sillaba ann, ar is de gniter nath. is e deach is airegdamh dib indi o n-ellagar nath, ar ni hellaing nad ellaing nath. ocht n-aisli didiu fil o inn in meoir co n-athgabail maothain na himdæ. ocht ndialt dano fil i mbricht, ut est fianamailecharadardæ.

Delidin .i. deiliugud o ind .i. o dend, ut est ref .i. delidin inni is fer.

Deme .i. gach neutur lasin laitneoir is deime lasin filid ngaidelach.

Doi-duine .i. degduine, ut Nede mac Adne dixit indsa glam de doiduine, sed melius da dæduine. da didiu gach maith isin chombreic, ut dicitur gruc da .i. dagben.

Druchta Dea .i. ith 7 blicht, ut Scoti dicunt druchta dea droma ceta.

Dergnat .i. derga iat. no derga a ned no a ded.

Dercain .i. dair-chnú .i. cnú na darach í.

Derb loma .i. de urbaigh doniter í. no diṡerb .i. ni serb a mmbi inti.

Discir i. dis a coir .i. bec.

Dul .i. cainte i dofulachta é ar a doilge.

Dulebad .i. dola-fid. ł quasi de-lebad .i. de leuitate .i. ar etroma.

Duairc .i. do-aircsina .i. ni hail la nech cid a decin. no di-serc é.

Doss .i. fili, quasi duass .i. tinscra .i. tinde argaid.

Dall a talpa. no di-sell .i. cen tsuile. quia est sell .i. suil.

Dal a dalin ebraice, sithula .i. sithlad in lenda dognither ag a dail.

Dam a uerbo domo .i. taiberim. no ardam fria gabail.

Docho interpretatur puto, unde doig dicitur.

Derchained .i. dicredim .i. im fagbail fochraicce.

Debaid .i. dede baothi aci, no dede buith oci.

Dess quasi dex a dextera.

Der a greco dero .i. cado, quia cadunt lacrimæ.

Descaid .i. caid iat 7 suabais, quia fid des gach suabais. descaid .i. daoscairnaigidh na daine ebait é.

Duile .i. duilio .i. seruio. duile didiu .i. fogantaide

Dalb .i. brég, a dolo .i. on cheilg.

Descud immro cind .i. des don cud .i. don chind iatside, quia fit cud .i. cend, ut dicitur falcud.

Druth .i. oinmit, quasi di-raith, cen fiach fair ina chintaib

Druth .i. merdreach .i. dir-aod iside .i. a losgad bad dir. quia fit aodh .i. tine.

Droigen .i. trog-aon .i. aon is trogmaire do cranduib ar imad a delg.

Dris .i. der-uis .i. deroil 7 uis. inde dicitur dreaan .i. .i. der 7 en .i. en bec deroil, no drui-en .i. en doni faitsine.

Derna .i. eodem modo. no dír-ni .i. ni diriuch no reidh, ut dicitur ni reidi derna.

Dilmuin .i. dele-muin .i. deligud cin ní for a muin. no di lanamain .i. cin mnái aige.

Delg .i. del-seacc, no de-leg ex quod legid duas partes togae.

Dubad zibos greco .i. niger.

Dili .i. diluuiam i.e. puratum .i. scris no glanad an talman.

Drai .i. dorua ái .i. aircetal, ar is tria dan dogni sium a brechta.

Ditho grece pauper latine, unde dithachtach dicitur.

Dag .i. maith, droch .i. olc, unde dioitur droch do drochaib, dag do dagaib.

Droch dino .i. roth carpuit.

Dichmairc .i. cin athcomarc.

Dibadh .i. adbul-bas.

Dedel .i. laogh bó.

Duillen i. gai, ut dixit Fer Muman IS dana drech doimine iter ocu erigthi, is a sithbrug suidigthi leigthi duillén deilighthe.

Dallbach .i. dall-fuach

Der .i. adbal, ut est dermar .i. adbalmor.

Daif .i. deogh.

Der .i. ingen.

Doe .i. duine.

Dorblus .i. dobar-lux .i. etarscarad lai 7 aidhchi.

Dlug .i. acohor.

Dobrach i. fliuchaide, ut est .i. Fer Muman a nduain an merligh Ulcha dobrach a ndomnach, a lunn, a mairt mac meirnech, fo bratach senrech sroiglech sruamach maignech mil meirlech.

Dam ebraice, damae enim tacens interpretatur.

Diamain .i. di-anim.

Diamain .i. idan .i. main diada.

Deach .i. de-fuach .i. comrnu da sillab conristar and, conad deach ainm gach sillaibe iarsin.

Duis .i. dusma grece, mirabilis latine.

Eamuin .i. eo-main .i. eo rind, .i. muin braighe no muinel. Emain didiu rind .i. delg dar muin, ar is amlaid toirimter toraind in lis don mnái. o robai ina suidhe oc ascaid a bruit doben a dealg asa brat, dosroraind impe imacuairt cona deilg. sia iarom rosiacht a dealg naithe sair a belaib oldas dar a hais siar. is aire is cloen ind less. no em ab ema i.e. sanguine, quia ema sanguis ess, uin i.e. unus, quia sanguis unius hominis in tempore conditionis eius.

Emon .i. é dano fo diultad. emon iarom é-áen .i. ni oen acht is da lelab geiniter and, ocus rosuidigset iarom ind filid muin ar medon and do imgabail meanaigthe r, ar rob alle leo emoen no emon oldas éoen. aliter, emon .i. é 7 mon. a mmon didiu is dindí is monus isin greic. a monos is unus isin latin. emon dono non unus sed duo .i. ni hoen-ni, acht da ni

Ecmacht .i. ecumachta .i. é- fo diultad .i. ni fuil cumachta.

Eligud .i. e-lugud, cona bi luga de.

Esert .i. ess fo diultadh and 7 fert, es-fert didiu ni coir fert lais.

Erball didiu iar-ball .i. ball dedenach ind anmanda.

Elgon .i. eol-guin, is eol do cia gontae.

Edenn quasi eder, ab eo quod est edera .i. edind.

Elg .i. Ere no ordricc.

Esen .i. es 7 en. es didiu fo diultad, essen didiu ni henchadacht no ni hen clumda. cedacht no cuitechta .i. ni rotecrustair cluim acht lumair.

Emde no eimdæ .i. findta no deicci.

Edel .i. irnaigthi no deprecoit, ut Cumini Fota dixit mo tri brain do Dia doberat edel, Bran tri maige, Bran Laigen, Bran Find for accoe Feimin.

Esem .i. ess .i. dam 7 saim corait. is corait iarom int essem oc tuidmiu na cuingiu dona damaib.

Esricht .i. ni taircella recht.

Etarche i.e. ge grecie, terra interpretatar. ehrche didiu .i. etartalamh .i. talamh is isliu eter da taimain ardæ .i. eter da imaire.

Esbæ .i. es-beo .i. ni fuil beo n-and. no ni ba ni etir, quasi es-baa. no esba .i. es a báa .i. roheplad a maith.

Edam .i. airbirt bith .i. edo. edom didiu dind aubirt bith 7 din menbugud menbaigthe cach tuara chathes duine. ni egam ut imperiti dicunt.

Escconn, es-cand .i. esc uisce 7 cand nomen ind lestair. escand didiu lestar bis ag dai nisd 7 a coss tria medon.

Erge comgabail, a uerbo erigo.

Esceth .i. nepscith.

Essad .i. eisid .i. is ed is sith and in tslaine tsuthain.

Enbroth .i. en usce 7 broth arbor, brot autem a nortmanica est lingua.

Englas .i. usce glas.

Enbruithe .i. usce brnithe .i. feola.

Eogen .i. eu grece didiu bonus ł bona ł bonam, gen immorro dindi as genesis. genesis autem generatio. eugen didiu bona generasio.

Eoganacht .i. eogen-icht .i. icht cenel .i. cenel rochin o Eogan.

Ethor .i. eat-or .i. ethaid o ur co hor na haba.

Etarport quasi etar-bert .i. etir da beirt. etarbort nomen seón lasna druide.

Enbarr .i. en usce. enbarr didiu úan bís forsin usque. inde dicitur gilithir enbarr. enbarr didiu uan tuinde.

Eneclann arindi clantar i n-incaib duine do neoch bess dileas do beodil 7 marbdile nad cosna ala iam fris. lanlog einig caigh fo miad, is ed atroillither and.

Enechruice .i. enech-rú-cian .i. cian o inchaib adchither a rú .i. a imdergad, amail rongab mac do mathar, mac do sethar, cele fæsme, cele taistil. ni nad bitái dilis, sechtmad loge enig caich iarna míadh, is ed bis de.

Enechgris a n-indaib ind foghla. is cubaidh iarom ind innalaill .i. ind érco i n-ind foghla, amail rongab set nach aile gadar as do thir nat gaibe fort comairge na snadad.

Erc .i. nemh.

Ercne .i. bai uadh .i. bae doberar il-logh uadh.

Ebron .i. iarnd, ut est isna Brethaib Nemed ebron ima muinither meirg .i. ima timcella meirg 7 imma n-ith.

Etan ingen Diancecht, banlethcerd, de cuius nomine dicitur etan .i. aircetal.

Eces .i. ecmacht-ces .i. ecmacht a ches do airiuc i cetheora rannaib fis filidechta.

Epscop fina isna Muirbrethaib i. escra tomais fina la ceandaighaib Gall 7 Franc.

Ellam .i. a laimh 7 ni for dail.

Eli ab oleo .i. on im.

Egem .i. ab éga .i. capra .i. béced doni.

Ecna .i. eo-gno. éo i.e. bonum, gno .i. gnosia scientiæ. ecna didiu bona sciencia.

Edan .i. é dind in chind.

Esirt .i. ni cóir fert do. no eas-ard .i. ni ard.

Eochuir, eo .i. rectum, cuir a curuo .i. crom. eochuir didiu .i. cromdirech.

Ecin .i. cin eca. no ec cána .i. ec riagla hí.

Elguin .i. ail lais a-guin. no eol do inní gonas. uair comraite eiside.

Erge a uerbo erigo .i. togbaim, 7 ergas eodem modo.

Ec .i. eclipsis .i. erchra.

Egal .i. gin gal aige.

Erb quia erbis pascitur.

Ermed .i. med tomais quia aridas res metitur.

Etsruth .i. eter-ṡod .i. sond methonach ind lái.

Eitheach quasi aithech .i. donither a aithe for nech.

Elit .i. ait ele togas di.

Elud .i. eluo .i. desero .i. dergim.

Edan frons, no e-tend no e-tinn.

Etach i.e toga, quia teigit.

Esbaith dicitur a nomine ebraico essabaith .i. meror.

Elada .i. eccloga .i. gobar-comrad. ego grece, caper latine, logo grece, sermo latine, ar a doirchi 7 ar a dotuigsi, is umi aderar gobarcomrad rie.

Esnad .i. ní nath acht is duchand, ar ba hesnad ainm in chiul dignitis na fianæ um an bfulacht fiansæ.

Errach .i. urughad ondi is ner, quia dicitur uernatur .i. uraighid.

Esbicul .i. ol bic as.

Escra .i. core mbis ag dail usci.

Esc .i. usce.

Ende .i. fomnæ no bidh do menmæ.

Escand didiu lestar bis ag dal usge. is escand la Brethnæ, unde candæ nominatur.

Escrae .i. ab æs 7 ærea .i. uma-dailem, ł unde dailem.

Ee ap esoce .i. piscis.

Edon quasi idon .i. scyendumm, ut dicitur imchaisin in edon. idon non scyens. no edon unde andum contrarium nidens.

Esca .i. aos-ca, ar atat aosa ili and o aon co trichait.

Es .i. ecc, unde eslene 7 clog estechtæ.

Emon ab ema 7 uno. emon didiu unius sanguinis. ł emon grece nostris interpretatur non unus. ł emon ema grece iuga manum, ar is dis doib a cuingg. emon airchidal, ar it cosmaili a ndi lethcomarc, unde anemuin dicitur .i. ni hemuin acht is cethairreach.

Flaith .i. fo-laith. laith .i. cuirm. bith dano laith .i. ass, ut est isin tṡenchus Mar laith finn for telraig .i. ass na mbó for talmain.

Fine .i. on finemuin, ab eo quod est uinia, ar is gnath ind ú consain lasin laitneóir is fern frisindleastar lasin nGaoidel. ut est uir .i. fer, uita .i. fit, uirtus .i. firt, quamuis hoc non per singula currat.

Fin ab eo quod est uinam.

Feirius .i. fiar-ses .i. do feri in chraind.

Fim .i. deog.

Fell .i. ech.

Felc .i. buncar n-airbed, inde dicitur forrollatar finnairbed felc fill.

Fleasc .i. fliuchud.

Fithal nomen iudicis. fithal dano laogh bó.

Ferb dano treide fordiṅgair. ferb i bó cetamus, ut est isin tSenchus Mar teora ferbba .i. finna. ferb .i. bolg docuirethar in duine for a gruadaibh iar n-áir no iar ngúbreith gel fir ferba nad forbrethar fer iarnninchaib. fearb dano briathar, ut est rofes is fass feinechas i coinnilg ferb nDe.

Fir .i. find, ut est Fachtna mac Sencha fortomidiur tri dirna do argat arræ ar teoræ ferbai firæ fon oen n-erc n-ecuscc iter laithi Lugba lí sulai sochar. ba hed didiu ecosc na n-erc nIuchnæ Echdi Echbeoil a hAlpin dodoacht Curi for Ultaib .i. bae findæ aúdergæ. doticdis didiu na bai sin Echdi Echbeil for ingeilt a hAird Echdai Echbeil a hAlbsi a crich Dal Riattoi co mbitis i Semniu Ulad. toroxal iarom Cori ar Ultaib 7 rl.

Firend .i. id bis im colpa niad in cuius uicem crechtirid id crechdha im colpa fer. amail nobit indili comadais caich is di didiu dognitis na ferniu. uerbi gracia ferind oir im cois rig. ferend ainm do chriss bis im duine, ut dicitur tacmaic snechta ferna fer.

Fochloc nomen graid filed. ar a cosmailius fri cois fochlacain asberr .i. da duillinn fair in cedbliadhain. dís dano damh fochlacáin for tuaith.

Frecræ .i. fri gach re annsin.

Fogal .i. fo hol .i. fo folach .i. ni for aird dognither.

Foilmen .i. nomen do aithli bruit, quasi fo-lumman.

Fochnod .i. fo-chondud, lasamain dobeir for teinid. is aimind iarom geltine in crinach sin. inde dicitur gilithir geltine giliu fochunad, noch is lasair son. inde dictum est, grian in gaim geltine.

Feldimith .i. fedil-maith .i. suthain.

Fescer quasi uesper i.e. uesperus.

Feis aidci .i. de biud, ab eo quod est uesscor.

Fís a uisione.

Fual quasi bual .i. uisce, inde dicitur dochuadar ar n-asa i fual .i. a mbual.

Fothrucad quasi othrucad, ar is d’othraib .i. d’oes lobair is mencem. sed melius fotruicit .i. intan adnaim duine a chosa 7 a lama indlat innsin .i. inlót, lotum .i. diunagch n-ind. fothrucad .i. fo-throicit, troichit .i. coip, .i. in corp uile fou.

Foi .i. Cnamchaill. inde dixit Gruibne fili fri Corc rnac Luigdech in fes fo Foi .i. ba fesach Cnamchaille. item Mug Roith peribet quod Roth Fail perueniet, dicens co ri Durlas finn iar foi .i. iar Cnamchaill.

Felmac .i. mac uad, fel .i. ái, fele .i. ecess, unde dicitur filidecht .i. ecsi.

Fili .i. fi a n-aoras 7 li a mmolas 7 brecht a fuacras in file.

Fogamar .i. don mis dedenaig rohainmniged .i. quasi fogaimiur .i. fota mis ngaim.

Fath .i. fogluim, unde dicitur faitsine .i. faith.

Femen .i. Fe 7 Men .i. da ri damraithe Erend. isin maigin sin robadar, is de isberar. Cirbæ nomen in baile a mbitis ac cognam a cire.

Flechud .i. fliuch-suth .i. suth fliuch. suth didiu .i. sín.

Fair .i. turgbail na gréine i matain, ab eo quod est iubar .i. dellradh, undi dixit Colum Cille dia lim fri fuin, dia lim fri fair .i. fri turcbail. fri fuin i fri folach{?}.

Fe ab eo quod est uae. ar is gnath fernd do frestol na .u. consaine la Goedelæ. aliter, forrugeine la Gaidelai flesc idaith domitte frissna collnai 7 frisinadnadcula i n-adnaictis, ocus nobith in fleiscc sin dogress is relgib ina ngeinti frisna adnaclai. ocus ba huath fri cach a gabail inda lam, ocus gach ret ba adetchidhe la cach dobentai frie. no dobertis trie ogbam indti unde in prouerbium uenit fe fris, amail is n-adetcide in flesc cui nomen fe, sic et alia ress cui comparatur. huaire tra ba die edath nobith in flesc, ocus ba hadeitchide, is aire isbeir Morann isin Briatharogum ærchaid fid edath .i. ind aor rolil in flesc cui nomen est fe, ut dicitur Dirsan bith a mbethaid dam d’eis rig Gaoideal ocus Gall Ere gan degollam de o rotoimsed fe fri Fland.

Fithchill .i. fath-ciall .i. fath 7 ciall occ a imbirt. no feith 7 ciall. no fuath-cell .i. fuath cille .i. is cethrachair cetumus ind fitchill 7 it dirge a tithe, ocus find ocus dub fuirre, is ainmuinter cachlafechtus beus beress a tochell. sic æclesiæ per singala, per quatuor terra partess .iiii. euangelis pasta .i. is marsin an eclais ic sassad cethri rann sundradach in betha o soscelaib. is diriuch immessaib lasna tíí na screpra .i. nigri .i. dub 7 albi .i. gel .i. boni et malii abitant in æclesiæ.

Fraig .i. fri haigh .i. fri huacht.

Folassa .i. arindi folloing coiss in duine. aliter fol quasi sól, id est ab eo quod est solus latine .i. fol cendfocrus .i. .f. pro .s., fol quasi sol .i. bondbach, no coma bonnbrach ba coir and .i. eter bonn 7 bruach bis.

Fuidir .i. fo-thir .i. intí dobeir tir fo na deoraig anechtair, is do is ainm fuidir.

Fasach no faisech .i. fo-so-sech .i. dobir in brethen cosmailius don chaingen ima fuiglither .i. caingen cosmail dialaile, 7 adfet iarom in brith ronucsat brethemnai gaotha fuirre. sechid didiu fo seinbrith forsin chaingin frecnairc. no fasach .i. fes-fuach .i. foach focal .i. fis focal insin.

Fern .i. cach maith .i. iarnbelræ no iarmberla innsin.

Fiacail .i. fí .i. onni is fígo saidim 7 cail ónní is cilia labia .i. isin bel bid saiti. no fecad na hóile iad.

Fighe quia figitur .i. gontar í iccá denam.

Folach .i. falus greco costodia latine.

Folt quasi fo-alt. faudus grece cadens interpretatur. no fo-ailt .i. sis teid-sium sech cach.

Fidh quasi fidus est .i. innill hé.

Ferg quasi ferb a feruoire .i. ón bruth.

Fled quasi ple 7 ed .i. edo toimlim 7 ple a plenetudine. fled didiu .i. lantṡasad eter dig 7 mír.

Fot a foetu .i. on tsuth tic trid.

Focal quasi uocalum .i. guthan.

Fer a uere .i. on errach.

Fascud a faisce, on grinde.

Fighell a uigilla .i. frithaire.

Faighin a uaigina .i. on trúaill.

Fele a uerbo uela .i. fialaidim.

Failid falet ebraice, saluus latine.

Faithche .i. feth-chái .i. conair iarna fethughad .i. iarna reidhiughudh.

Fuine .i. fo-inde hé i. maith.

Fec quasi pec, quia pingit terram

Fuat .i. fuath e la cach. no foad na collæ bis.

Femen .i. foeman grece, quasi campus .i. magh.

Fachell .i. fo cheill in gillæ dia tabar bis a meit, fon ngellad mbis a comall.

Fell a uerbo fello i. brego nec fallo eodem modo{?}.

Faga .i. fi-ga .i. drochgai.

Fi .i. olc interfigitur. fi .i. olc, quasi ui .i. uirius .i. neim.

Fochen du tiachtain .i. is fled maith lind do tiachtain, a oighe. fó .i. bonum, cen a cena .i. fled.

Fert .i. adnacul, a uirtute.

Fir quasi uír, a uero latine.

Fedan a faedere, on accomal.

Fiam .i. lorg.

Fang .i. fiach.

Fual quasi fuil ar a dath. ł quasi bual .i. uisce.

Fuil quasi fluib a fluuio, ar is cosmail silit immalle. ł a flumine .i. on tsaignen, ar it cosmailius im dath 7 im deirgi datha.

Fiadnuise .i. fiad-nass .i. fiada ronas.

Fiadmuin .i. fiadmuin bid i muine.

Firsi .i. nert, ut dicitur ferr fira firse.

Ferg .i. laech, unde dicitur comaid ferg foebar.

Fell .i. ech, unde dicitur cap-fell.

Fal .i. ri.

Fim .i. deog.

Fim .i. fin, unde dicitur dodaile fim i crethir.

Fethal .i. corn cumdaig argoid.

Fochla fochla an tuascert.

Faitsi an desscert.

Fochla nomen do suidhe na flatha.

Fiannachtach .i. fiangnimach .i. gnim fian iais.

Forbasach .i. sudiges bes foruib no cacht.

Fothach .i. fothugud, unde dicitur rofothath flaith for Raigni ruad.

Ficht .i. feig.

Foi i. flaith, unde dicitur Cuchuimne Manibad airmitiu níe nip indemain fochlach foe, beith dam for crocann ngamnain i tig Garbhain bid gnoe.

Fothond .i. muclaithe, iarsindi bis fo thuind amail in cerndubhan, ut dixit Fer Mumhan Rucht fothuind fithend fói, andord ela inmhain aui, osnad echtge, alaind luad, lin muc muad, mend medras coi.

Fuluth .i. luth foi .i. utmall.

Feici quasi feighe, iarsindl imfuilnges soillsi dond tegh.

Fuirim .i. ellach aisti.

Fenelach .i. ellach ercai.

Ferdoman .i. domna fir.

Faindelach .i. oinmitt.

Feuthal .i. eugasg.

Gloir a gloriae .i. gluair ar met na glore.

Galar quasi calar.

Gam quasi gamos isin greic, nouimber, unde ueteri mulieres ducunt .i. mi gam on.

Gaimrith quasi gaim-rith, unde dicitur Colman mac hui Cluasaigh hi marbhnaidh Cuimine Fotæ Hua Corpre, hua Cuirc, ba sái, ba hán, bá hordric, dirsan marban im-mí gamh, ní liach, ni d’eccaib iaramh, .i. for nemh rainic. misi iolland

Gelestar ainm do áth usque ał im mbi cethra for uibhel, 7 doepethar gulbain do cech ferand immidimbi, 7 dognither cuairt d’imbe nimbe, mad iter comaidhcib beth int ath, arna comblaisset na bai in gurta. an immon sech sin iarom dogniat na bai isind ath, is do is nomen gelestar, ocus dlegar bothar do cech comaigtiuch adochum cid tir cen beula bess lais.

Gabar tria ailm quasi caper rotruailled and. gobar immorro tre ond, don eoch is nomen side, 7 is combrecc rotruailled ann .i. goor gach solus a suidi, unde dicitur goar don eoch gil 7 rl. cid cia dath aile bess forsind euch, dia mbe bec do ghil and, is goor a nomen ar is asan dath is airegdæ bess and nominatur. rotuill in fili gaidhelach .b. fris ar tucait mbindessa, ar rop aille leo gobar quam goor, unde gobar nomenantur.

Gilldæ .i. is fri gil is cosmail. is e didiu a bes aide .i. tossugad. iss e dono bessad in gilla tosugud forcetail do tengaid a fithidire, unde dicitur isna Brethaib Nemeth doglen gil tengaid.

Gem .i. a gemo, ona lic logmair.

Grad a gradu.

Glang .i. guala, unde dicitur asclang .i. os gualuinn mbis.

Gel i.e. gelu, on reod.

Giabar .i. merdrech.

Gol .i. der, unde golgaire.

Gall i.e. corthe cloiche, ut est nis comathaig comathar selba co cobrannaib gall. gall cetharda fordingair .i. gall cluichi cetimus, ut prediximus. is aire asberar gall de suidiu, fobith is Gaill ceta-rosaithset ł rosuidigset i nEre. Gaill .i. Frainc. Gaill dano ainm do sainclandaib no do særclandaib Franc .i. tres Gallie, 7 is candoire corporis rohainmniged doib. gall enim greco, lac latine dicitur, inde Galliae .i. indastai. síc dono gall is ainm do ela. inde Fer Muman dixit cochall coss ngall, gaimin brain. gall dono ainm do chailiuch dindi is gallus, 7 is a galia capitis rohainmniged .i. a cathbarr a cind.

Grazagum .i. athlugud buide la Patraic quod Scoti corrupti dicunt .i. is ris messi tornæ qui scribsit aderait Scotic truailned. sic autem debet dici .i. is mar so is coir sin do radh grassaigim do Duiu .i. grasias deo agimus .i. bermait buide n-altaighthi do dia.

Gaileng .i. gae-laṅg .i. cac ar enech .i. fri Cormac mac Taidhg maic Céin asrobrad. dorigni side fleid do Tadg .i. do a athair. céd cecha cenéla anmand oca inge bruic namma. dochuaidh didiu Cormac do broicenaigh. robba mall lais anadh fria toghail, co taccart amach for fir a einich a athar .i. Taidg. dollotar sum in bruic, nosmarb dano Cormac ced dib, 7 dodusarfen oc in fleid 7 rograin cride Taidg friu. roḟidir iarom ind dorigenadh and. rohainmniged a mac ab hoc nomine .i. Cormac Gaileng, unde Gaileng nuncaparantar.

Ged nomen de sona factum.

Gamain .i. in mí gaim iar samuin, unde dicitur gamnach .i. gam-sinech .i. arinni is mblicht i mmi gaim .i. i ngaimreth.

Gorn .i. gai-orn .i. gæ orcne .i. aithinde, unde dixit Gruibne oc failti fri Corc immicuirithar garna gair.

Glus .i. suilsi, unde dicitur isna Brethaibh Nemedh dofed oc iarnglusi .i. airetha, int oc co ndagrusc oldas in sen co ndibelrusc.

Grith ainm gilla Athairne, cui Amorgine mac Ecetsalach goband ó Búais dixit luid gilla Athairne do chuincidh iasachto do tigh Ecetsalach goband conaca in lealab ocon tenidh, is marba mo indas dorn 7 robtar luna immorro a secht mbliadna seom. bui iarom oc creim creimhe 7 grotha et reliqua. asbeart iarom fri Greth INnith Grith gruth .i. fonaithe, grianmhaine, granmune, gais crema, cue .i. cnú huindi, ubla grethi, grith. inn ith Greth gruth 7 rl. adcuaid iarom an gilla d’Athairne sin. doluidh Athairne 7 fidhbai na laim dia marbad. tanic a athair in maic etarlam 7 imroichomairc don ingin cia tainic don tig. asbert ind ingen tainic gilla Athairne, 7 isbert in rogab. aill amæ, ar a athair, ticfa Athairne 7 muirfid ind mac. folaid, ol se, in mac 7 suididh a etach airm ita. dognith amluid. tanic Athairne 7 dobert buille don cip bói isin étach. eges in ingen iarom 7 luid-sium for teichedh. IS í éraic iarom doradad ind .i. mac do forcedal do Echedsalach goband conná bá messa am dan oldas Athairne. is iarom bretha Amorgein chuici.

Gart dede fordingair. gart .i. cend isin Duil Feda Mair. gart dono .i. fele as cend for ceoh ndail amra dogni duine.

Gruiten .i. grot-sen, sech is sen is grot .i. goirt, ar is grot cech ngoirt, unde dicitur grott-mess.

Gno .i. cuidbed, unde dicitur ni recht nad gnó .i. ni direch nach cuidbidhe .i. ni dir do recht armath maith. ni gnó dano .i. ni maith do garib. gnóe immorro cech segda, ut est isin tSenchus Már cno gnáe .i. segda.

Grómma .i. áer, unde dicitur gromfa .i. aorfa, et inde dicitur gruaim cach sluaigh min adetcide do deilb as aurusa do áir 7 d’ecnuch. gruaim-duine asberar de.

Glam quasi clam, ab eo quod est clamor .i. escaine.

Glaidemain .i. maic tire glaidaite .i. focerdait hualla.

Gudemain .i. uatha 7 morrignæ.

Gaire .i. gair-seclæ .i. gair-re .i. re gair, ut est isind áir dorighne Nede mac Adnæ maic Gutháir do rig Connacht .i. do brátair a athar fadeisin .i. do Caiær mac Guthair .i. arroet Caier Nede hi mac do, fobith ni rotecht mac cena. rolil menma mna Caier do Nede, dobert uball n-argait do Nede ar a chairdess. ni forroet Nediu co rothairngert si righe do dar a eisi 7 dul cuci iarom. cindus imondricfa son, ol Neidiu. ni ansa, ol in ben, dena-sa aoir do, co raib ainim fair. ni bia iarom in fer cosind ainim i rrige. ni erasa dam-sa on anisin. nicon tibre etech form in fer. nicon fail ina sealba isin doman ni na tibre dam. rofetarsa, ol in ben, ni na tibre duit .i. in scian tucad do a tirib Alban, ni tibre duit. is geis do a brith uad, 7 rl. conattecht Nede co Caier in scín. fe amai, ol Caier, is geis dam-sa a brith uaim. dogni Neide glam ṅdicend do, co toralæ teoræ bulgæ, for a gruaidibh. is si so ind aer mali, bare, gare Caier, cotmbeotur cealtru cathæ Caer. Caier diba, Caier dira, Caier fu ro, fu mara, fo chara Cáer. maile didiu .i. olc, dindi as malam, bari .i. bas, gare .i. garsecclae, Caeur .i. do Chaieur. cealta catha .i. gai, indi dicitur dichealtair .i. crand gai cen iarn fair. fu ro .i. fo ur .i. imord fedha, fo chora .i. fo clocha. atracht Caier maten moch don tiprait. dobert a laimh dar a einech. fogeib teora boulga for a aghaidh dosgene ind aor .i. on ocus anim ocus easbaidh .i. dearg ocus glas ocus ban. atloi Caieur as arnach n-acedh nech fond aithis, co mbæ i nDun Cermnai la Cacheur msc nEitrisgeli. gabais Neidhe righe Connacht dia eis. boi and co cena mbliadhna. ba haithrech lais cradh Caier. luidh Neide ina diaigh do Dun Cermnai ocus carpat Caieir fo suidhiu 7 a ben Chair lais 7 a milchu. IS cain carpthech doching don dan. dorimi a eugosg feib romboi a li. coich sin, ol cach. asbert Cær batar sinde riadatar a fochlai fria faitsi .i. do suidhiu ind erred isin charput as nomen a fochlæ. faitsi ïmmorro ainm do suidhiu ina arad. fochla didiu cach suidiu n-arechda. faitsi cach n-airide. briathar rig inso, ol Cacher mac Etarsceli. ni fidiu co sin. acc a m’anam, ol Caier. la sin consela Caier uaidib astigh cor-raba forsind liic iar cúl in duine fo scailp and. dolluid Nede ina charpat isa ndun. gabsat in choin slicht Caier. conidfuaratar fond licc iar cul in duine. atbad Caier ar fele la aicsiu Nede. rofich 7 rolassai inn ail la ec Caier 7 rosescaind blog dind ailig fo suil Nede co roimid ina cend. is de isbert Nedhe ni cuala cuic nuin, et reliqua. ut dixit poeta cloch dorala fo cois Caier rosceind airde seolchraind suas, dothuit, nirbo cam in dliged, a cend ind ḟilead anúas.

Gruc a cruciata .i. on cumgach.

Galgat .i. tria gail gætas .i. gonas .i. marbas.

Ger a gere ab eo rumenatio.

Gilla a cilius grece, manus unius, ar is lam do cach áon a gilla.

Graig grece, mulus .i. asan latine.

Gilcach quia locis in gelidis nasitur.

Gaoth quasi caoth, catero grece, purgo latine .i. glanad.

Gnath a gnato .i. eolchaigim no aichtigim.

Garg .i. gargon grece ferox interpretatur.

Graibre .i. gaire trom. in graiph fil and is ondi is grauis, an re is risus .i. gaire.

Gigrand a girando .i. on cuairtfell bis fuirre.

Gin i.e. a gingis .i. ona hoslaicib bid ann ar medhon.

Grian a girando terram .i. a circuitu .i. on cuartugud.

Gruad quasi cruad a cruore .i. on fuil. no go ruad bis .i. co ruaide no derge inte.

Gaba .i. gobio fabricans latine.

Goidelg .i. guth-elg .i. guth Erendach, ar ata int ainm sin for Eirind.

Guth a gutore.

Garb ebraice, sgabieis latine.

Guin gone ebraice, hostis latine.

Guba susbíria .i. osnad.

Ger quasi cer a carnae.

Gallcobar .i. gal-acobar.

Golltraigi .i. adhband trirech imefuiluge gol.

Gentraigi .i. treidi imefuiluge gen.

Garman mna in Dagda .i. Breg 7 Meng 7 Meabal. Feg aor. Unde dictum est Findach ni fír deimne denda flatha fian cían o rofas garmand mna Daghdae do Mac Murchadae.

Graibre .i. magar .i. briathar grata, ut est A macca o leigind, legaid rob senuidh slondad sidhe, binde bar ngotha graibre, dofil aille na sine.

Gruc .i. laoch no garb, ut dicitur guth gruice, cruth mbrepe, et reliqua.

Galgat .i. tesbad imefoiluge gol, at dixit Guaire fri Ornait ag caoinedh Laignein Cian o tibe do gaire, is ar n-aire fri daine atchiu for indaib t’abrat is tind galgat nochaine.

Grech .i. cnú.

Grend .i. gruaid-finn .i. find ngruaide.

Guaire .i. uasal no gairci.

Giritan .i. faochain mara.

Grace .i. come .i. fiach-comradh .i. guth fiaich leo 7 as a n-adarcaib dognidis .i. amail esene fiach.

Gibne .i. adarc lege, no canis, ut dictum est gibne gortach, et reliqua.

Íssa i.e. Iesus, oc est nomen nostri saluatoris .i. ar slunaigtheoir.

Iubar .i. éo-barr .i. iarsinni nat scara a barr fiss.

Itharnnæ .i. ith 7 feorna .i. semend, ar it glaine, 7 ith na cethra noteged isna cainnle apud ueteress. aliter ith 7 ornnae .i. orn orgain .i. orcuin itha.

Iasc .i. ind-escc .i. uisce .i. noch is don uisciu forcumaic .i. a bethamnæ, 7 is and dano bis. no dono iasc quasi esc i.e. ab esca. es didiu .i. biad, unde eser, ca ondi is capat, cend. ceand didiu 7 cleithe cach mbid int iesc, ar dotomail Isu é.

Innmus .i. in-amus.

Isel .i. is-aill, ar ni erbarad a n-isil muna be ard ocae. all didiu ab altitudine.

Iarnn .i. iarth i nortmanica linga.

Imesorguin .i. orguin cechtor na da lethe.

Imrim .i. imi-reim .i. reim ind eich 7 reim ind fir. sic dirim .i. dé-rém .i. reim dede.

Imbliu quasi umbliu, ab umblico .i. on imlecan.

Imliuch .i. im loch, loch ime imacuairt.

Inis ab insolae.

Insæ .i. an-uisi .i. ni huisi.

Insamuin .i. an-essamah .i. ni essamain.

Indrosc .i. ind-arosc .i. arosc aind breithre.

Ib quasi bib i.e. bibe.

Imortan .i. importan .i. imbreith.

Ia .i. cenelae forgill indsin, ar iss ed indara hainm déc o ndingarar Crist la Ebraide.

Idol .i. idolo, idos isin greic, forma isin laitin. unde idolum .i. delba 7 arracht inna dulæ dognitis in geinti.

Indelba .i. anmand na n-altora na n-idal sin .i. arindi dofornitis intib delba na ndula adortais and, uerbia gracia figura solis .i. figuir na grene.

Immbath .i. ocian .i. bath muir, ut est muir iter Eirinn 7 Albain, ł aliud quodcumque mare nad timchella imacuairt, ut Mare Terrenum. imbath immorro .i. immuir .i. muir immatimcellæ imacuairt, is é do occian duit-si ón.

Idon quasi idonius .i. dingbala.

Iarnnberlae .i. is aire isberar, ar a duibe in belræ 7 ar a dorchatæ 7 ar a dluithe, co nach erasa taisscclad ind.

Imbass forosnae .i. dofuarascaib secip ret bas maith lasin filid 7 bes adlaic dó d’foillsiugad. is amlaid didiu dognither on .i. concna in file mir do carna dirg muice no con no cait ocus dobir .i. iarom for lic iar cul na comlad 7 dichain dichetal fair 7 adodpair do deib idal 7 cotigair dó 7 ni fagaib iarnabaroch, 7 dochain iarom for a di bois 7 congair deo idal cuige arna tarmascthar a codlud 7 dobeir a di bois ima di lecain 7 contuli 7 bithir og a foraire ar nachn-imparræ 7 nach toirmescae neach, agas doadbanar do iarom anni aradmbí co cend nómaide no a duo no a tri, fut ngair conmessad ocind audbairt. et ideo imbas dicitur .i. bas disiu 7 bass anall im a agaid no im a cend. atrorbe Patraic anisin, 7 an teinm laoda 7 fotroirgell a briathar na bad nimhe na talman nach aon dogenai, ar is diultad bathis. dicetal docennaib immorro fodracbad son i corus cerdæ, ar is soas fodera son ni ecen audbairt do demnaib oca, acht aisneis do cennaib a chnamae fochedoir.

Inathar .i. ind foiter cach mbiad. no inathar .i. ind-ethar .i. ind teit cach ní ethar.

Iris .i. ere-as .i. asin ere bis sisi.

Indigu .i. negair a ind .i. in ic a diultad co nach digu hí.

Inchind .i. i n-inde cind bis.

Innech .i. intextum .i. fighe.

Inmain .i. inmainighte é.

Ith o iath 7 ith o ith nominati sunt.

Innill .i. in ello .i. indtus .i. i n-ursæ. inill inell, ello greco intro, innill didiu intra.

Imdæ .i. emdæ grece, plenitudo .i. fo imlainius.

Indili .i. indolis greco, augmentum .i. tormach.

Ícc ecesia grece, salus latine.

Indithim .i. entimema grece mentis intentio interpretatur.

Ilach ilactis grece, latratio latine.

Idu ab idor grece, hoc est a liquore .i. on fliuchaidecht doni a ngalar sin.

Id quasi fid. ł equs in emtid ł it.

Imb ab imbre, quasi imber super fiore praestat mel et butirum.

Ingen .i. in-gin .i. ni ginithither uaithe. no in-gen .i. ni bean. gune grece, mulier latine.

Ithe a uerbo edo .i. domeilim.

Isil .i. tis fil 7 uassal .i. tuas fail.

Iathlu .i. etti-lu .i. bec a eti.

Iara .i. iar-ḟoi .i. fo hiarthor bis .i. fo herball.

Imdell .i. em-dail indsin eter coire 7 dabaich.

Ichtar .i. ic-tir .i. ic talmain.

Irdairc .i. ar-derc .i. ar suil bis.

Imbarach .i. i mba iubar solis .i. turgbail greine.

Irsa .i. airisiu .i. is fuirri thairisius in teg uile. ł ersonium grece, ostium latine.

Innuraid .i. in-nuu robaith, no in anno rofaidh .i. in bliadain tairnic and.

Inles .i. in fo diultad, co nach les e, acht la nech aile.

Iasc he-usce .i. i n-usce he.

Inessclund .i. esc uisce, in-eac-lond didiu, uisce lond ind .i. srib lond .i. sribh luath no tren.

Icht .i. cinel no cland, ut est Condachta .i. Condichta .i. clanna Cuinn.

Inbleogan .i. toxal .i. athgabail ind fir fine do gabail o cinaid in cintaig, co rotoxla side ar in cintach.

Iarus .i. iarthor, ut est iarus fis, tuaidsius cath.

Imscing .i. tech tech becc a talla imdæ.

Innbi .i. inde bí .i. biadh n-inde .i. isna caolanaib. innbi .i. caolán.

Irchaire .i. iar-chairdius .i. cara egnairce, ut dicitur irchar cach finechair.

Indtile .i. lestar mbec a talla digh.

Laoch a laico .i. on tuata

Laichess .i. laoch 7 fess is din feis foas la laoch.

Lugnasad .i. nasad Loga maic Ethlend .i. aonach ł fertha lais im taite foghmair in gach bliadhain im thoidecht Lugnasad. Cluiche ł aonach is do is ainm nasad.

Lelup .i. lu lep .i. lu cach mbecc ł lenab .i. lenis abati .i. patri et matri .i. iarsindi lenas abatim 7 matrem. aliter lelup .i. lu pell .i. lu gach mbeg pell ondi is pellis .i. maoth.

Les mac .i. lis mac .i. arindi dofuissim don fiur no don mnai inti is les mac do nechtar de. Sic lesathair 7 lesmathair. Lis didiu quasi lís .i. imargail no debaid.

Legam .i. ligem .i. don lige ligess int etagh ł ligh aith .i. aith fri ligha. Ni aire em nat fosad som fri cech n-etag ceni betis liga nime, acht as menciu ara ciallathar 7 fossaimther a n-etach liga quam ailiud uesstimentum.

Leccond .i. leccend .i. lethcend.

Lasamain ab eo quod est laisim .i. cach n-an.

Lemlacht .i. lacht teith .i. lem cach teith.

Loch dede fordangair. loch .i. dubh ut dicitur asoilge laith loch bronda .i. dub brondae, cia dorche samad caich 7 cid rundae riam 7 iarom, docruide a runa laith dol. Loch dino .i. uile unde dicitur lochdub .i. uiledub.

Laarg .i. leo arg .i. leo ball 7 arg laoch, ball daglaich indsin.

Lorg .i. lui airg .i. laich í ł lar ricc.

Lam .i. luam in cuirp.

Lamas .i. lam fos .i. fos laime.

Lamand .i. lam ind .i. ind na laime eidigthir di.

Lauda .i. lu cach mbec, uair is e mer is lauga isin laim e.

Lie ab eo quod est lidos greco interpretatur lapis.

Laith .i. dede fordangair .i. laith gaile 7 laith med ut prediximmus eter láithe Lugbai li sula sochar .i. a med Lugbæ cerd dorumidir Fachtna a n-argat ar na bu 7 rl. Intan tra is forsail foridmbi is and sluindid hoc.

Langpeitir .i. anglis insein. lang .i. fata pheitir immorro glas. Langphetir didiu .i. glas fota .i. itir cois n-iartair 7 cois n-airthir biis. Non sic aurcomal .i. auraccomal .i. itir da cois n-airtir biis.

Lecht ab eo quod est lectus.

Long bis for muir ab eo quod est longua.

Luacuir .i. taitnem ab eo quod est luceo ł lux .i. soillse

Lebor quasi libor a libro.

Lot quasi lot ar is lot do mnai merdrechus.

Lat quasi luth.

Loman .i. lom fand, sech is lom is fand.

Laitirt .i. lait ort .i. lait ronort, ol cornæ.

Lugbort meilius est, .i. ni is ferr, luibgort .i. gort luibe

Lin a linio.

Lene a linia.

Lanomain .i. lan somain o cach dib dia chelei, ar is lethsomain nechtar de sech araile, aliter lanamain quasi lenamain ar ni fil etarscarad doib acht ar dia

Lethech .i. dede fordongair. ainm cetamus do ceniul eisc dianid ainm lethech ar a leithe 7 ar a tanaideta, ar is mor lethet neich de bis ind ocian, ainm dano do losait arindi lethaitir bairgin fuirre, amail ismbert Cruitine file. fechtus luid do tig araile eciss. 7 a gilla laiss .i. ecsine eiside co menmuin fithidire lais. farrolaig didiu Cruitine fadeisin i maig 7 leigis a gilla do tig ind eicis do uigedacht. dobreth didiu tairr tuirc do i scabul. 7 robaoi calleic int ecis oc agallaim ind eicsine. 7 oc cur sulae tar a frithgnam. Rorataig iarom int eces mormenmain ind eicsine. 7 laiget a frithgnama. INtan iarom robo bruithe in tairr isbert int eicess fiad ind eicsine. Dofotha tairr tein .i. is mithid a thiscal do teinidh. 7 ba co feisid som cia freacra doberad an t-eicsine do, fobith rocualai seom int eces oc gumaidim ala n-aile n-airec n-inganta amhail bid e feissin arabissed ł arardised 7 ni rocreid seiumh immoro int eigsin, ba haire iarumh isbert int eicsin do promhadh ind eicsine, dofotha tairr tein, et tribus uicibus dixit, et non respondit ei ad ullum uerbum, Lasin didiu atraigh int eicsine 7 teit cusin maighin i mbai Cruitine 7 adfet scela do. 7 ismbert fris a n-aithesc roraide int ecess .i. dofotha tairr tein, maith ol Cruitine intan isbera aridisi asberasom fris oca .i. toi lethaig foin fris adaind indlis .i. toi lossait faon fris .i. fon tairr 7 frisnindle caindil dia deicsin dus in bruithe in tarr, intan didiu dofeisid int eicsine isin tigh tall dixit int eices a cedna 7 dixit int éicsine a cetnæ, toe letaigh faon fris 7rl, Maith seon ol int eices ni brú eisine rotormai amne, is i n-ocus ata Cruitine, congair de muig. Conaccrad iarom, ferthair failte friss 7 dobreth biadh n-aill i coire dó 7 ba bec a menma de int eicsine fobith cotnaitib int ecess ce chotnaiclestar Cruitine.

Leos .i. imdergad imadergtar duine iarna air no iarna ecnuch.

Leos .i. soillsi ut est isin Duil Rosgadaig. Grinniud loess .i. dibud soillsi .i. caindle, Item agaid fir ima leos luiniter .i. imatimchella soilsi.

Luacharnd quasi lucernd .i. a lucerna.

Lacha .i. lichiu í quam alia auess.

Lendan .i. lenn æn .i. leind arnaonar hí, quasi lend-fuan .i. brat 7 leine uimpe, ł aon dia lenand a menma hi.

Lecc .i. ar leictir sis 7 suas hí, ł le bid secc.

Ledb .i. leth in faidb í, unde dicitur lethar iar fir .i. feoil 7 lethar.

Lesan .i. les cach mbolg i mbi lind, sic eisim.

Loman .i. luamain i{?} bis fuirri, ł lu-man .i. beg in manu.

Leim .i. lu eim .i. luud sem he.

Lesc .i. leis a aisc ł quasi losc .i. bacach.

Lend .i. lee find .i. lo find .i. ainm do brut find.

Los cuirn .i. la hos hí, ar is osin buaboll for a mbi, ł la huais í.

Lurga .i. le urga .i. le urcbail .i. urtocbail in cuirp.

Lobor quasi lebor a lepra .latine.

Lebaid .i. le faid .i. faide nech le.

Littiu .i. lot te .i. lotan ar tige i 7 tes inti.

Lecco .i. le co hó .i. co cluais.

Loscud .i. soud cuicti i conid loisc de .i. bacac.

Long .i. saxanberla .i. lang .i. fada et inde dicitur loṅgess{?}.

Luacair .i. liuc úir {?} .i. fliuc uir uimbe.

Letrad quasi latratio ł letar soud .i. soud in letair.

Leitir .i. leth tirim 7 let fliuc.

Lotar i mbi brachles .i. tinol, ar tinol na lendand cuici ut dicitur lotar .i. comtinol nat fuair ar dib rigaibh rath.

Modebroth .i. luide, ol Patraic mo de brot .i. mo Dia brata, ol Patraic, quod Scoti corrupti dicunt .i. is truaillech aderaid na Scoitica hé; sic autem dici debæt .i. mar so is dligedh a radha, muin Duiu braut .i. mui Duiu braut, a mmuin didiu is meus, a nDuiu is ed Deus, in braut is iudex .i. brethem

Marc i. each. marcagh didiu .i. eich imdæ lais, ut dicitur buasac in fer lasa mbit ba imdæ. airmnec dono in fer lasa mbit arbuir imdæ. sic airgtech, coilctec.

Máthair quasi mater, is ed rotruailled and.

Mid .i. combrec rotrualled and .i. med.

Metil quasi metil, ab eo quod est meto ł meta .i. buain.

Mucairbe .i. mac fuirmid, is mac dofuirmed a dana .i. no is macdan dufuirim a dana.

Malland .i. feit bis tar mullach anuass quasi mullann.

Mass quasi a masa .i. on cáir.

Milliud quasi mi-ṡillina .i. drochṡilliud.

Miscath .i. mí-innsci. scath .i. innsei, amail atá Duil Roscadach.

Milgetan .i. maol .i. mol-cuiten .i. cuit Muil dorsada Temro. Mol didiu ainm ade daig in muil noferad forsna dóinib .i. tait as, taeit ind’. inde dicitur molach.

Melgg .i. as, arinni mblegar

Melg dino .i. bas. inde dicitur melg-teme .i. teme mbais, no melg-tene .i. tene mbais.

Morand .i. mor-find. ba hed indsin ainm dobert a mathair do, 7 isbert roba bidba bais nacitn-epred fris int ainm sin. Mac Main immorro dobert a athair do .i. ba muin mait in mac sin, 7 ba bidba bais nach eperet ris ind t-ainm sin. roleltar iarom in da ainm in fer sa i ndun ænanma. Mac sim Coirpri Cindcait immorro.

Menadh .i. min-aith .i. áith gonus 7 min fuaiges. menad .i. min a inad 7 coel a toll.

Moth .i. gach ferrda, gach ferindsce, et nomen uirili membro .i. ball ferrda.

Man a manu.

Manach a manco.

Monach .i. clesac, ab eo quod est mon .i. cles.

Methass a meta .i. on chrich.

Molod .i. mol-sod. mol .i. ar a minca sod ar a ngnati.

Menmchasach .i. menma casach, .i. caingnech, lais.

Mortcend i.e. ab eo quod est morticinium .i. marbadh.

Mortcern .i. mair-tair-cend .i. cend tar ais co hoband .i. eg oband.

Muilend .i. mol 7 .i. ond cloc, ar iss ed dede is muilend immuillend. no mol-onn .i. mó a ail .i. mó a chlocha quam cloca bron. muilind .i. mel 7 lind, ar is for linn meless.

Merdrech ab eo quod est meretrix, merendo pretium stupri .i. dligid si fiach a saothair. merdrech .i. mer drech. mer .i. druith, drech .i. baoth. merdrech didiu ben druith baoth, ut dicitur druith gach mer, mianach gach baoth.

Mat .i. muc, unde est isna Brethaibh Nemed forruachtatar mata mo tuinde torgabail.

Mand .i. uinggi, unde dixit Fachtna mac Sencha secht manda oir forloiscthi fri fialgnuse cona curadaib Conchobuir.

Mundu .i. mo a finda .i. ainm baide. Fintan enim dictus est, unde Maodoc Ferna dixit oc áir Munda maic Tulchain A chelen De chumachtaig, a mic Tulchain, a bachluid, ruc mac n-annsa die muintir mathair rot-uc, a Fintain.

Mesan .i. aon is messa do conuib.

Milchú .i. cú mal .i. righ.

Mál, rí 7 cís 7 file. inde dicitur ni nais ór na argad acht for mál.

Muirend dede fordangair ainm cetimus do mnae .i. mor-find, ainm dano do gae .i. mi-rind .i. drochrinn fodera bas.

Mugh eme dano ainm in cetna oirci cetarabae ind-hEri .i. Corpri Musc dorat side a nEirinn a thir Bretan. ar intan roba mor cumachta na nGaoidel for Bretnaib rorannsat Albain etorra i feranda 7 rofidir cach durais die carait 7 ni bu lugæ notrebdais Gaoidil fria muir anair quam in Scoticæ, 7 doronta a n-airlisi 7 a rrigdúine ann. inde Dind Tradui .i. dun tredui .i. tre due Crimthuind Mor maic Fidaig rig Eirenn 7 Alban co Muir nIcht. et inde est Glastimbir na nGaoidel .i. cell for brú Marae hIcht. iss ed arus indsin i rraba Glass mac Caiss muccid righ Hiruaite oc a muccaib for mess, 7 is é indsin rodersaig Patraic iartoin se fichit bliadan iarna guin do fianaib Maic Con, et reliqua, 7 is dind raind sin beus ata Dind map Lethain i tirib Bretan Corn .i. Dun Maic Liathain, ar is mac indní is map isin bretnais. sic rorand cach cenel desiu, ar robui a cutromae allæ anair, 7 ro badar fon cumachto sin co cianæ cid iar tiachtuin Patraic. de sin tra robui Corpre Musg ag aithigid sair co a muintir 7 co a cairde. ni thainic didiu orci in inbaid sin a tir nErenn, 7 iscongad la Bretna cona tárda oircci i n-áil no a n-ascaid i thir nErenn, na a caratraid na a comain go Gaoidelae. is hí tra chain robui ind inbuid sin la Bretna in bíodba inna chinaid do neoch forsesed 7 a chain no foruasnadfad i chain. robai didiu orci aimmind i seilb charat Cairpri Musc i tirib Bretan. atroe Corpri uad. do chuaidh dano Corpri cor fechtas do atsaighud 7 forricc failte acht immon orcci. scian amra la Corpri Musc, imdenam di ór 7 argat im a heim 7 ba set adamra. tobert iarom Corpri beoil co mor im a heim 7 conamailt saill 7 boṡaill foa. foraccaib ind scin ar belaib ind orci. rogab iarom ind t-orce cocuam ina eimhe co madain. roluited iarom ind scin co nab alaind iarnamarach. dogene iarum Corpri caiss mor de sin 7 ba bronach 7 condaig cert n-imbi co a charait. indraic side dano. icfa-sa in chinaid sin, ol sa. ni geb-sa, ol Corpri, acht i fil i cain Bretan .i. caeh biodhbha ina chinaidh. iarsin tra dobretha ind orci ina cinaid 7 dobreth ainm do .i. Mug eme. ba bancú tra int orci 7 ba torrach intan dobreth tair is anall. Ailill Fland Bec ba ri Muman ind inbaid sin 7 Cormac ua Cuind i righe Temrach. doindarscanat side focedoir cuingid 7 cosnam ind orci. is e iarom cruth rocoraiged etorra aimsir cinnte do bith don choin a tig cachae. doithig iarom in cú, 7 ruc cuch cuilen dia cuain co n-aprait a celi uade. 7 randsat fir Eirenn etorra, 7 is on choin sin orci Eirend, ut Scoti peribent. ba marb tra iartain int orci. iar reeib cianaib immorro fofuair Conla mac Taidg maic Cein maic Ailella Auluim cloicend lom ind orci 7 dobert a ceist don ḟilid doluid co n-aircedal dia athair .i. Máon mac Etna nomen poete illius. tethnai iarom int ecis bia teinm laoido cain tonna i tigh ui Eoguin, ith i tigh uí Cuind cachtadath do baraind, ba-sa coem i tigh Corpri Musc Mug-eime. cend Mug-eime indso, ind cetnai orci dobreth ind-Eiriu.

Muma de nomine alicuius regis .i. Echu Múmo .i. Eocho Momó .i. mo a greim 7 a greit 7 a cumachta oldas cach rí, 7 is dia anmaim rohainmniged Muma 7 Muimnig dicunt.

Mugh quasi much, ar is fo muich 7 fo todernamh foghnama bit.

Mugsaine .i. mug-snime .i. snim biss for menmuin in mogad.

Much tra ainm saindiles do diaid, unde dicitur muchad.

Mil .i. mel rotruailled and, quasi mellis .i. mil.

Midach quasi medic ab eo quod est medicus .i. liaigh.

Mér arindi bis ina aonar isin alt i mbi, 7 iss i n-aonar imteit, quasi merulas .i. lon grece, quod uolat solus .i. etellaigid aonar, latine lon, ar ni gnath en ele dia ceinel ina coemtecht.

Meracht quasi mer-icht .i. icht mer .i. gnimh mer, ab eo quod est actus .i. gnim.

Mairt .i. a Marte .i. dia catha la geinti, diando nomen Mars. is do condosecrad in laithe sin 7 in mí diandat 7 ainm Marsiius .i. mi Marta.

Mindech quasi mendic, ab eo quod est mendicus .i. bregach.

Mart quasi morti .i. on báss.

Mortlaith .i. a mortalitate .i. on mortlaith.

Manandan Mac Lir cendaighe amra robui a nInis Manann. is he luamaire is dech robui a n-iarthur domuin. rofindad trie nemgnacht .i. tris deicsin gne in nime, .i. ind æoir, ind airet nobith ind thsoinind 7 in donend 7 intan conclaochlobadh cechtar de a rre. inde Scoti Britoines eum deum uocauerunt maris, et inde filium maris esse dixerunt is aire sin dogairdis Scoitice 7 Brethnaig dee in mara de 7 adeirdis corba mac don muir he .i. mac lir. de nomine Manannan Manand insula dicta est 7 is uaide aderar Inis Manand.

Mant .i. mo a saint bid.

Magh .i. mo is aghusta e oldos in fid. no mó a aighe .i. a graifne ech.

Muinel .i. mo in feoil fair quam in chind. no mo inn eolach atá hé .i. fon chind.

Mind quasi mund, a mundita .i. on gloine.

Minarba quasi minuitur.

Medg quasi mo-idg .i. mo deogh de quam cunctis.

Muc .i. mucna a haigned, ar ni geib a munad o neoch sibi canis.

Meta .i. mo a fate .i. a fatcess nime fein.

Mer quasi mur .i. imat, quia fit mur .i. imat, ar it imda na mera. no mo a uir chaich dib oldass araile.

Mall quasi mollis .i. maoth, amail na beth cnaim and.

Mer .i. mo a ír .i. a ferg.

Menic .i. moo tic .i. metic bad cert and .i. cendfocras uil and immedhon.

Mor .i. moo a iur .i. a feoil.

Mur .i. mo a úr .i. a talam.

Mi quasi mé a indsci.

Munchille .i. man-chail .i. man lámh 7 cail comet.

Muir i.e. a nomine mara.

Melltiuch .i. tech mellis.

Mescan .i. do mescad ind loma assas

Mesci .i. mó do aisc hí quam in ciall.

Mess quasi mos, quia sitt in ussu lignorum fructus.

Mullach .i. mul-oach .i. cluasach.

Mala .i. moo a llo oldas int edan.

Malland .i. na malach no fainne oldas in mala fein.

Múad mullaigh .i. medon in mullaig.

Mell .i. milliud e, no millti.

Muine a muniio .i. daingnighim.

Molt .i. mo a ailt no a folt no a sult .i. a feith.

Meth .i. mo a feith.

Maoth .i. mo is meth.

Maothal .i. maoth 7 fuil.

Mass .i. mo a ass .i. mo tic as.

Mendat .i. mían-áit .i. ait is mian la cach.

Midach .i. mo d’echaib e, no maith-ech.

Muinter .i. muin-toir .i. main toirithnech do neoch.

Mias .i. mo is fos í.

Mecon .i. mo ciness as.

Meng .i. mi-eng .i. drochengnum .i. drochenech.

Mong .i. mo a ong .i. a fochaidhe .i. maile no leithi no cutum for a thi.

Mang .i. mo is seng .i. luaithi mang ina mathair .i. derb.

Múit quasi mutus .i. amlabair.

Maide .i. mo a faide quam a lethet. no mó uaid é.

Moit .i. mi-ait.

Miscais .i. mo is cais í .i. casus tuitim. no mo a scis neich oc a deicsin.

Mun .i. moo is en. ł quasi min a uerbo mingo latine.

Mír quasi mur, a nomine mursum latine.

Mat .i. lamh, unde indmat .i. ind na lam negar and. indlat immorro .i. lat .i. traig. indlas don chois didiu, ar is don cois in traicch, et a latitudine dicitur.

Mualach .i. seiscend, ut dicitur Rechtgal ó Siadhail slicht a da gai tria cach mualach, cuanach flescach ferach, amail carr a tabair lamhach, tria condall fand ferach.

Múadh .i. uasal no armidnech.

Midlach .i. medon-lax .i. leth-lax.

Mairbill .i. maris bellum .i. cath no imecla.

Men i. bel, ut dictum est coicni ger gonus daine, ni frithit maine mara, mairg troich tar roi rena, atchí mena mac snama.

Meisi .i. urtroighe, ut est Sliabh Mis, dona hurtroighib rodolba Banba do macaib Miled.

Maidinn .i. imailec, ut est cuach Diarmada do Breg barainn, brath dorair dia memdatar maidind.

Meisi .i. cuimgech.

Mem .i. poc.

Meli .i. copcailli.

Meisi .i. siabra.

Magur .i. miniasc.

Man .i. lamh, mane a remm.

Mut .i. gach ngerr.

Muad .i. egusc.

Nia mac sethar, ut dixit Cu Chulaind profetans de Christo aduentu .i. ag tarngaire geine Crist. Nia duine tiucfae .i. mac sethar duine ticfae. ipse est Iesus, et aili dicunt co rocreid Cu chulaind o tsin.

Nemnall .i. is ed ainm is mo .i. do anmandaib in domuin .i. nem-nuall denmae ind aifrind innsin. nemnnall, nuall fer nimhe uimbe.

Ninfos .i. nin-fos .i. nin rogab fos .i. tonn dodechaid dona fairgi aniar isind ǽr co torchuir isin tir n-ncut, co nderna tiprait di. inde dicitur Corcomruad Ninuiss.

Nemeth .i. nem-iath .i. i n-as dír d’eclais.

Nemaith .i. a n-as dír d’ogaib.

Nemúath .i. a n-as dir d’filedaib.

Neid .i. dia catha la geinti Goideal. Nemon uxor illius .i. a ben sin.

Nac quasi nec.

Nith .i. guin duine.

Ner .i. torc allaid, ut est isna hAistib fail neir, net gribe gradaigthi.

Noe .i. duine. unde dicitur dia ndamæ noe for thír .i. duine for thir.

Nos .i. nóe-fis .i. fios nonbuir .i. tri righ, tri suid, tri hespaic, .i. sui litri 7 sui filidechta 7 sui bérlai Feine, 7 robadar uile ag denam ind tSenchusa Mair, unde dicitur Laogaire, Corc, Daire dur, Patraic, Binen, Cairnech choir, Ros, Dubtach, Fergas co feib, nai sailgi sin Senchuis Moir.

Nimb .i. braon, ab eo quod est nimbus, unde dicitir isna Brethaib Nemeth roloisceth a leth fo nimib nimb.

Nairne .i. glain. no nairne amad bid naire nobeth and .i. senberla didiu in naire n-i sin. is inand 7 isbertha egin. IS gnathberla eisem tra cidh indiu la hIrmumhain maxime, unde dicitur in fil ní bas toich duit. fil eigin, ol intí dia n-imchomarcar .i. nairne.

Nith .i. guin. Nie in fer dodgní.

Nethes .i. guin duine, ut est ní ní hidna nethes nemtegar.

Nesscoit .i. is é senchas na nGaoidel. intan fechtu Cath Muige Tuiredh bui Goibne goba isin cerdcha og denam na n-armm do Thuathaib Dé, 7 bui Luchtire saor oc denam crund isna gaib, 7 búi Creidne cerd fri denam semand issna gaib. dicunt autem Scoti Goibniu goba faciebat hastas fri teora gressa, 7 ba feith in tress gress. dogni didiu Luchtaine saor na crunda fri teora snasa, ba feth in snas dedenach. sic faciebat et Credne na semend. Dobidgad Goibne asin tenchair na gai go nglentais isin ursain. Doleiged Luchtaine saor na crunda ina ndiaid, 7 ba lor n-indsma doib. dobidgad iarom Creidne cerd na semanda a belaib na tenchuire 7 ba lor n-indsma doibh. Ceine tra bai Goibne goba oconnísin lithe bine for a mnái adfiadar son do Goibne 7 ba saoth lais 7 ba etaith n-imme. ISs ed didiu dogene friss .i. bai crann ina laim, INtan atfes do a scel, .i. ness a ainm, is uime dognither ind aurnaisi criadh. dicain didiu forsin crand sin, 7 cach fer doniced dobeireth fuasmad don crann sin ind. madellad iarom in duine, dourgbad focetoir cnoc and lan do lindchrú 7 gur foloisced in duine amail tene, ar ba hé fuath in crainn sin dianad nomen nees nobith forsin cnuc. is aire rohainmniged on anmaim sin .i. nesscoit .i. ness cnoc 7 scoit lind. nesa tra cetharda fordangair. nes cedus nomen an anmanda. nes nomen don crund, ut prediximus. ness ainm don aurnaisi chriadh feisin, amas atbert aroile ben gobend ag denam marbnaide dia fir ba dirsan lem sellad fris, forbir i fraigh derc a nis, ba binde nochandais dord fri derc a niss a da bolg. Ness dano ainm don beim .i. don crecht, ut est isin tenchas Mar a grainib gach tomas, o Feinib gach foruss, a mainib gach mess, a dirib cuirp duine, cidhat ili fuile, rohairdigeds ness, .i. amail bess aurgnata in baill isin duine i fuirmitir in crecht, is fai dano bith a eraic in uerbia gratia .i. mad i n-agaidh no i n-etan no in smech forruimther ind athais, is moide a heraic, amail rogab isin tSenchas Mar mad fo etach bess in cned no in ainim, is luga son.

Nert quasi nirt a uirtute.

Net a nido latine.

Nia .i. trenfer, unde nasc niad.

Nod a nota .i. singnum .i. failsiugad neich, unde dicitur notal .i. not uaille .i. comartha uaille hé.

Nasc quasi nex, onni as nexo .i. imnaiscim.

Nama non-ama, non amatur.

Nathan .i. ordeirc. náth ainm coitcend dona huilib aistib eicsib, unde dicitur nathan quasi nath inaon ind ollaman.

Nare .i. na réib bis .i. in ruidind tic isin gruaid 7 is do sin is nomen naire. feile immorro ainm don einech bunaid.

Nathir quasi noithir .i. erdercaigthir ar a holc. ł quasi athir .i. aith-air, no na derach ertonaidma herrei.

Nai a naue dicitur.

Naiscu .i. nescu .i. delidind fil .i. in ne is en. nescu didiu .i. en uisce hí.

Nenaid quasi non fid hi acht lus. no is cendfochras uil and .i. teine-faid .i. faid in tened bis aicce.

Ness .i. anmanda. ni fois acht utmall.

Nel quasi ł, a nomine uelum, ar is fial e etruinde 7 grein.

Nem .i. nemo uidit oculis.

Neim .i. hé-fim, ni deog hí, ar fim dicitur deogh.

Noin anna.

Nonbar a nomine nouim.

Nus quasi nouus.

Nua quasi noua.

Nin .i. liter, ut dicitur dar ninu Nede.

Nen .i. tonn, ut dicitur reim nena .i. dar na tonna.

Olldam .i. oll-a-damh, an cethrar ar fichit. aliter ollam .i. all-uaim .i. amail is doilig uaim bis fo aill do togail, no saigid uaime bis fo aill, sic is doilig saigid for dan 7 ecsi ind ollaman. no onam .i. oll-diem .i. is oll inni ditness .i. cethrar ar fichit. no oll-di-emid .i. ollam ernes na cesta.

Ói .i. caora, unde dicitur oisc .i. oi seisc.

Óimelc .i. oi-meug .i. isi aimser andsin tic ass cairach melg .i. ass arinni mblegar.

Oen .i. un, ab eo quod est unus.

Oenach .i. aine ech.

Oeth .i. luidhe no eithech.

Oar .i. guth.

Oech no aoth .i. nama.

Orb nomen uiri a quo Orbraige nominatur.

Ogh quasi ob, i.e. ouum .i. ogh.

Ord ab ordine.

Olchobar .i. acobur lais ol.

Orn .i. orgon.

Om in bid, greicc rotruailled and. om isin greic, cruor isin laitin.

Opar ab operacione.

Ong .i. foiched 7 casc, unde dictum est cosaig do mac, a Fithil, cotsescait a oing.

Orait ab oratione .i. airnaigthi.

Oslucud .i. uas-lecad .i. legad na comlad suas. no oslacud .i. aiss-lecad .i. a lecad tar ar hais

Ogthach .i. oigh-thech .i. oguide a tech dia buith fair.

Ór quasi aur ab aurum.

Orc treith .i. ainm do mac righ triath enim rex uocatur. oenach n-uirc treith .i. biadh 7 edach loghmar, cluim 7 coilced, branndub 7 fidhchella, eich 7 carpait, milchoin 7 eisrechta olchena. orc nomen do bradan unde dixit cend Lomnæ druith iarna beimeim de orc brec bronnfind bruchtas do magar fo muirib, ni labar, ni toe tuathe torc nad ric roimsi rorannais raind nad cert Corpri. is de didiu bue ind ni sin. Find ua Baisni, is dó ropad druth Loruna Midlag. luid didiu laithe n-and find for cuairt selga. doruaraid lomnae i bfus. bui bean do Luignib la Find arón ém cach roilbe 7 cach rofid nognathaiged Find cona fein nobith ben aurdalta ar a chind in cach thir ba nessam do beus. batir banbrugaid son 7 batar maithi do imfulung na fian, ar nolethad a n-anse tar na tirib co na laimed nech olc friu. teccomnacuir didiu Find fecht n-and i Tethbai cona féin 7 luidh for cuairt selgae 7 dorruaraid Lomnae i fuss. a mbui side oc imdecht ammuigh co farnic Corpri feinnid i lligi la mnai Find i taidhe. roguid didiu an ben do Lomnae a imrecht , 7 ba saoth lais-som brath Find. tic Find iarom. benaid didiu Lomnae ogum i fleisc cetharcuir. is ed bui i suidiu Cuaille feda i feilm arguit ath i fothracht. fer mna druithe druthlach la féne foircthi is fraoch for hualann limm Luigne. rofitir didiu Find a scel 7 ba dognasach don mnai. rofitir didiu in ben ba o Lomnae rofes. docoass iarom suide co Corpri co tudchaid side co romarb an druth 7 co tall a cenn de co mbert lais. tic Find don uarboith deud lái co farnic in colann cen cend. colund sund cin cend, ol Find. Findtae dun, ol in fian, coich in choland. dobert iarom Find a orduin ina beolau 7 dochain tria teinm laodæ co n-epert nicon ruba doine, nicon arlaig, nico topaig nais, nicu derg raigi, ni con ruba torc, nicon fornæ, nicon torgrae, nicu rarbairt a lighe Lomnæ. colann Lomnae so, ol Find, 7 ronucsat namait a cend de. ticsat dona conuib 7 dosleicit for slicht na n-og 7 fosfuair i fastigh oc fuine eisc for indiuin 7 bui cend Lomnae for bir ocon teinid. in cetlucht didiu rolaad don indiuin ranntæ Corpri dia trib nonbaruib 7 ni thardad dantmir i mbeolu in chind ol soduin. ba geis la Find. is andsin iarom asbert a cend friu oirc brec broindfind bruchtas di magar fo muirib .i. bradan di magar, is ed a domnae. in lucht tanaise dorala don teinid no don indiuin randais Corpri iterum priori modo, co clos ni dano in cend rorandais raind fond n-aile n-athraind raind athbaig iar muig medba mas ba toich mo mir metail bit fuaitne fianna lib Luigne. cuirid amach a cend, sech is mifocal dun, ol Corpri. co clos ni, a cend do muigh romechtar cleith curi rith rurtech aga catha cet a mba mescbaid ba cummæ lib mo agea ba co ndimdae bid moag tein doalassfaid Luigne la Find. lasin dodechaid Find cuca, conid-romarb.

Ócc quasi ác i.e. iuuenes his in acciue.

Odar quasi fodar .i. dath foalda.

Oe .i. foe bit.

Oge .i. comlainius cen truailled a corp.

Ó .i. cluas.

Olo ab oleo.

Oland .i. uile-findfad.

Omna .i. fuamna .i. mor fuaim gaithe fria.

Omthann .i. tind he frisin omh.

Onna .i. bæth.

Onmit .i. muit-onna .i. amlabar 7 bæth.

Ord .i. ard .i. calma, unde dicitur ordlach.

Oscur .i. cur dar ess aband .i. leim.

Ossar .i. fer iss oo.

Ottrach i.e. a tractu.

Otan uait rugad a ḟot.

Othras .i. fo thoir uais .i. a thoir fo uaissle.

Osnad .i. on snuad .i. sním.

Oin .i. o inde tic do nech.

Oifrend .i. onni is oferando .i. idbairt cuirp Christ.

Ongad i.e. ab ungerito.

Olchobar .i. ol-acobar .i. acobur lais ol. ł ol nomen liqoris normaliqua lingua ł normanica linga est.

Patraic a Patricius .i. pater ciuium qui ad latus reges sedet.

Pell i.e. a pelle .i. ón croicend.

Pennait a poenitintia.

Pecad a pecato.

Pato .i. poi-to i poi cos. is to didiu forruim in pato a chosa, ol ni luga bis find for a dernainn oldas fuirre anuas.

Propost .i. prepost .i. prepositus nech remsuidigthe.

Port a porta .i. on port.

Pairche a parucia.

Parn .i. nomen do bloach mara. ni cech ndialt tra rosegar a inne, ni pa machtad tra la nech cin ni fiastar can doroigh bloach dondí is parn, et alia similiae.

Puingcne .i. screbul meidi inbiche, is e in screpul nGaoidel .i. oiffing.

Puingin .i. selland irume .i. seiland cernæ.

Pain .i. bairgen i.e. a pane, unde dicitur isin Gaire Echdach maic Luchtai mo thri finnde fomgellsat im ailt Echach ailchetail gaire de loilig find forscing scailter co dipil promthair pain la pugin puincern la siail cen nach cermnas coimmilg coich bo bithbi cotammuic midligen goss geisen cen osmeised conach inna bethag baa.

Puincern didiu .i. cem tomaiss seila 7 med tomais indile .i. in med inbech.

Pend a penda.

Pertic a pertica .i. forrach tomais tire.

Pairt a parte.

Poc quasi pac, a páce, ar is airde sida pax.

Prainn a prandio.

Prull .i. aidbliugud mor 7 metugad, ut dixit ingen hui Dulsaine in bainlethcerd fri Senchan Torpeist i mManainn .i. immomloiscet mo de n-o prull. friscart iarom int eigess di muinthir Senchain .i. in cerd mac hui Dulsaine o Liac do Tursaige Thull. is de tra roboi .i. do Senchan inni sin. docorustair fair techt a Manaind .i. fecht n-ainius do chor cuarto indi. caoga egess a llin cenmothæ ecsine. is ing ma rodmbaei didiu riam im nach oile eces samail in cumduigh robæi irn Senchan cenmotha a tughan suadh 7 rl. an romba dech do timtagaib flatha fer nGaoidel, is ed bertatur ind eis chena impu. intan tra documlaiset for fairgi 7 docorustar a lui no urland fri tir, adagladastar gillae ecuisc anindustae ina ndiaid den tir nomleicid-si lib, ol se. doecet uile in gillae. ni bu data leo iarom a lecud cucae, ar ba fæ leo nip n-en comadus ina n-eill, ar ba dochraid a ecuscc. intan cetamas dobered nech a mer for a etan, notheged a thaosc di gur bren for a dib culadaib, a chongrus crace do tar a mullach co maothan a da imdæd. ata la nech asitchid batar caib a inchinde romebdatar tria coicend. cuirritir ogh luin a di suil. luaithitir fiamain, duibidir éc, buidithir ór rind a fiaclae, glaisitir bun cuiluld a mbun. da lurgain lomchaola. da ṡeirith birdae brecanba foe. dia talta de in cheirt bui uime, ni bu decmaing techt di for imirgi a haonar, mana fuirmithe cloch fuirre, ar imat a mil. doriucart o guth mor fri Senchan 7 ISbert fris bem torbach-sa duit-si oldas ind ne no ind re no in de forfuallach forbaoth fil immut. in setir lat, ol Senchan, tuidecht iarsin lui isin curach. promfit, ol se. cingthe iarom iarsin luidh isin curach, luaithidir lochaid iar forgarmain, co mbai isin curach. ba suaill tra co rroibdithe in curach cona lucht arindi rombrogsat roime-sium insindara leth in lestair 7 in leth n-aill do-sum, 7 atbertatare amail bid a haongiun dotrorbai peist, a Senchain, bid si do muinnter uile acht connernam no connerlam docum tire. IS de sin tra robai do-sum Senchan Torpeist .i. Senchan dororba pest no paist. recait iarom i Manaind. fonacbat a coblach i tir. a mbadar didiu oc imtecht iarsin traigh, go facatar in tsentuinne moingleith moir iarsin carraic, ut poeta dixit sentuinde ocus senbachlach, rop ses rophuis .i. scuap adnacail a crinfeis, acht nochanfognat Mac De is ni thabrat a primleis .i. a primite. Amlaid bui in caillech for in traigh, ag buain na femnuige 7 in marthoraid olchena. airegdai grata a cossa 7 a llamha, acht natmbui etach maith n-impe, 7 bái anfeith gorta fuirre 7 ba liach son immorro, ar ba sisi in bainleccerd ingin Ui Dulsaine di Muscraige Liach Tuill a cricu Ua Fidgenti. dochuaid idhe didiu for cuairt Eirenn 7 Alban 7 Mannand 7 ba marb a muinter uile. bai iarom a bratair mac ui Dulsaine, cerd amra sidhe, dano ac a hiarmoracht fo crich Eirean 7 nis-fuair, 7 reliqua. atan didiu atconnairc in tsentsinde inna heicsiu imuscomarcatair cibtar he. math i re immidcomairc Senchan eges Erend uile ind so. inatbie do humalldoid, a Senchain, ol si, anad frim aithessc-sa. rombia em, ol Senchan. nibsa eolaig imnig odbaigh ciasa femmain bolgaigh bung, cati a lethchomarc. sochtaid Senchan iarom 7 ind ecis uile dano. doling iarom in gilldæ remeperta ar beulu Senchain 7 asbert sta, a caillech. na acaille Senchan. ni comadas dit. atomglaidesa amne, ol nitacelladbar nach aile don muintir-si. Cid didiu, ol in bainnlethcerd, caiti a lethrand. ni ansa, or se de muin cairge mare Manann doronad mor saland sund. is fir, or si, 7 in lethrand hisiu dano .i. imommloiscet mo da n-o prull, caiti a lethrann, a Senchain, beos. amein, ol in gillæ, oc saigid dit acallma Senchain, nit-acelladar em. ceist didiu, cati lat-sa, ol si. ni ansa, ol se in cerd mac ui Dulsaine o Liic do Tursaige Thull. fir son, or Senchan, in tusa ingen Ui Dulsaine, in bainlicerd oc atatbar cuingidh sechnon Erenn. is me em, or si. fothraicer iarom la Senchan di. dobret dechelt n-amra uimpi 7 tainic la Senchán docum nEirenn. intan tra tangatar docum Erend conacatar in gillæ remepertae, ar ba hoclach ruithentae righae rornor roiscletan mormileta eseom, co muing órbuidhe órṡnaith fathmaindigh, caisidir carra menucrot, tlacht rochaom rigdae uimbe, milech orduide a n-imdunad in tlachta sin. sciath corcra cobradach cetharochair, lan do gemaib carrmogail 7 liag logmar 7 nemthand 7 cristal 7 sathfire for a clíu. cloidhemh coilgdirech co tairchetlaib oir deirg for a deiscib, cathbarr airgidhe co coroín orduighe im a cend. dealb is airechdam 7 is aidbli luchracht bui for daine riamh fair. teid iarsin deisil Senchain cona muinyir, et nusquam aparuit ex illo tempore. dubium itaque non est quod ille Poematis erat spiritus.

Putte a putteo .i. cuthe, ut dicitur pit a puteo .i. brenaim. inde dicitur putar .i. brenta. inde dicitur putidus .i. sindach.

Puttrall .i. fait-trall .i. faitbed do traillib hi no petar-sill .i. ar a silliud for Petar apstal.

Pait quasi fu-áit .i. ait fuail 7 dichned deridh fuil and.

Púr quasi purnst ar a deirride in tighe hisin.

Purgatoir quasi pugat peccatum.

Pundand quasi bun-ind .i. bun aicci 7 inn í fein. no ben-de-ind .i. a barr benar de.

Pellec .i. bél-ecc .i. ec ina bél. no pellet .i. pell-set .i. seta pellis impi .i. a croicend.

Peist quasi pestis .i. teidm.

Pistoll .i. bís toll .i. toll bis and. no toll imbi sé.

Putraic .i. poit-ricc .i. potus regis bis inte.

Partchuine .i. partem canis habens. no a part gontar hí. no a parta communi.

Pulla quasi bulla, a uerbo bullio .i. bolgaigim.

Ponc a poncto latine.

Plae .i. ainm inaid reid, a platea .i. on faithche.

Plutad .i. brisiud, a plutone .i. Pluton gaba ifunin.

Poll quasi toll, 7 cendfochrass tossaigh uil ann.

Penning quasi pan-ung .i. pars in uncio. no bend-ing .i. a n-ingnais a bend bíss .i. cruind.

Pol quasi Paulo.

Rechtaire .i. rector a rege.

Ross .i. trede fordingair .i. ros fidbuide, ros lin 7 ros uisce. sain didiu accuis as rohainmniged cach ae. ross fidbaide cetamna .i. reoi-oss. ros lin dano .i. ro-ass. ros uisoe dano .i. rofos on, ar ni bi acht for marbuisce.

Remm nomen do fuirseoir fobith cach riastardæ dobeir for a agaid.

Rinntaid .i. nomen do fir aorchaid rindass cach n-aghaid.

Rout .i. roro-ṡet .i. mo oldas set, semita son unius animalis. atat tra ilanmand for na conaraib .i. set 7 rout 7 ramat 7 slighe 7 lamrotæ 7 tuagrotæ 7 bothur. Set cétamus ut predictus. Rout .i. da cubat carpat 7 da onechdae imme. doronath fri hechroeta no fri hecraite mennota ar medon. Ramut .i. mo oldas rout .i. aurscor bis ann ar dun rig. cach comaithech asa tir dotroich, dlegar de a glanad. Slige dano, doscuet carpait sech alaile. dorronad fri himcomrac da charpat .i. carpat rig 7 carpit espuic ar a ndig cechtar dib sech araile. Lamrotæ .i. eter da slighe .i. slighe dar tuaiscert mennotæ, alaile tar a descert. fri lesa fri cui doronad. Tuagrottæ, fochren fer trebar conair do ascnam raotæ no sleibe. is si iarom a fochreicc, anam cach dine no cach mil immidret cach alablia Bothar, talla da boin fair .i. alanai for fot, alaile fortarrsnǽ, ara talla a lloigu 7 a ngamna ina farrad, ar mad ina ndiaig beit iurthass in bo bias dia eis. Atat tri glanta do cech æ, teora haimsera a nglanaiter, teora tucaite ara nglanaiter aimsir echruathair, aimsir chua, aimsir chocthæ. it eat a tri glanta .i. glanad a feda 7 a huisce 7 a coclaid. it he achuis ar a nglanaiter .i. arna heilnet a cairpthiu oc dal for cai 7 arna huilled echradæ oc techt do oenach. a coclaid arna esarlaither nech fair oc techt fo tressæ.

Reo .i. grec .i. reo enim greco gelu interpretatur.

Rincne quasi quinqui. unde dicitur Ferchess mac Mosecis dixit intan boi Find ua Baiscui oc airim cach coicir ar n-uair do sluag Luigdech maic Macniadh do chuinchidh ind fennedo .i. Ferchis. adacht Ferchess tren foa chnamæ sech find 7 dollieicci in slig for Lugaid conidromarb 7 asbert occa rincne quasi carincue rus rig .i. ar ba heth atbeired Find beus o’trimed cach coicer a uair. rincni quasi quinque.

Robuth quasi rem-fuath. no robudh dino .i. rembuptadh bios.

Retglu .i. ret-gle ar a soillsi.

Roth a rotá .i. on cuairt.

Ruct .i. inar , unde dixit Ferqertni deich ructa dergæ.

Rudrud .i. ro-duradh.

Ruam quasi rom a Romæ.

Ranc iss ed is seisind cenél na mæili. Ranc didiu, it e na huisin arda. Rach dna is e rout na maile otha ind etan na maile corricci in mullach. Romaile .i. eter in da n-o uili. Sal tria hassæ .i. as a firmullag moeltar side, co mmbi a caisi buidi a mullach amail sail duine tria assa. Bugereth dano, mael a cend uile i ssuidiu co mmbi glelomm. IMspelip dano .i. bid folt cechtar na da lethcend 7 bia imrot reid otha ind etan corrici in clais in da chuladh. it he tra in sin se ciniela na maili.

Rigan a regina, ł apud Scottass rig, rigan uaidi.

Rath a rata latine.

Ruain .i. lus dobeir cucht co mmbi derg. unde dicitur Diarmait Ruanaidh.

Roscad .i. ro-indsciged .i. dodeochaidh inn-ord n-indsci. scath .i. indsce.

Relic .i. a reliquis sanctorum. relic dano .i. rell a hec, ł hic, ł hocc.

Rop 7 Rap. Rop didiu nach n-anmann gonas, ut sant uacae. Rap immorro nach n-anmann dosrenga chugæ, ut sunt sues, sed tamen uicisimi comuniter dicuntur. Rap didiu ab eo quod est rapio. Rop ab eo quod est robustus.

Ribar .i. criathar.

Ris .i. scel. risi .i. scela. inde dicitur Corpri mac Etna cen dil daime risi, rob sen Brisi.

Ruad rofessæ .i. nomen don Dagdæ.

Romna ais .i. lias 7 buideta.

Reidgair .i. coss esscra.

Rer .i. lon .i. en, et inde dicitur rerg no redg frisin boin mir, et inde dictum est uindsi chucat in gillgugan mac rergagain .i. mac Lonain. bidh cach maith agad ar a chinnchugan, a cendgucain .i. a Cind-gegain.

Raibceth cethra .i. ro-beicea. beiced .i. bó-guth .i. guth bó.

Rind a i crann, ar is do rinn scine donither.

Renda .i. re nua .i. gach re a tegait, ar ni dogress atchiter, acht a n-aill a lo 7 a n-aill a n-oidchi.

Rotta .i. uisci 7 rotan .i. on derge asberthar, ar is rot cech nderg.

Rúss .i. agaidh.

Rosir quasi risir, a risu .i. on gaire.

Rucce .i. nairi .i. ruadcheo, ł quasi ru-tige.

Ret a nomine res latine.

Rait on rota i mmbi a hinas.

Roga quasi togæ, ut dicitur toga de rannaib 7 cumal senorba la sinnser.

Remor ro-mor, no rem-aire, ar is aire a imarcraidh.

Ron .i. animal on roṡnam doni asberar de.

Ronna immarro quasi sron-unna .i. tona srona, quia est unda .i. tond.

Rath .i. baile .i. on rates asberar.

Riasc .i. ro-uisci, no re-uisci, no esc riam.

Rind scine .i. ro-ind .i. inn cech barr.

Rot .i. ro-fada teit tar techtæ, et inde dicitur echrot.

Rastal .i. ris talmuin benas, ł quasi trastall .i. tris toll bis a coss.

Rosc 7 rúsc .i. on ro-aisced bis forru asberthar.

Rebbad quasi ribbad .i. riab doberar tairis.

Ronnaire .i. ronnad doni don biud 7 aire ainm coitcend cech grada flatha i tuaith.

Rasmoel .i. ron.

Reatus .i. bidbanas.

Rincne .i. ainm sleige.

Sanct Brigit .i. noeb Brigit.

Suil quasi sol, ar is treithi ata soillsi do duine. suilsi ab eo quod est suil. sol a sole .i. on grein.

Sobraig a sobria .i. on subachus.

Senod .i. a senado.

Salonn .i. sail-onn .i. cloch sail, unde dicitur saile.

Sanas .i. sain-fis.

Sroll .i. soillsi, unde est aput Scotoss diu srol .i. dies solis.

Segamla .i. blichtmaire. seg didiu .i. blicht. ut est isna Brethaib Neimed meser buar a segamlai .i. ara mblichtmaire.

Smerfoit .i. smer tine 7 fuait fuigell.

San .i. rifriget.

Sirem .i. iarsanni sires o luc do luc in capite et in toto corpore.

Serr a serra.

Snuadh .i. folt.

Secc 7 secda ondi as sicus.

Secnap .i. secund-ap .i. secunda abas ł abate.

Secht quasi sept, ab eo quod est septim.

Se ab eo quod est sex.

Spirut ab eo quod est spiritus.

Spiracul ab eo quod est spiraculum.

Sponc ab eo quod est sponcia.

Sest nomen do medon lai, quasi sext, a sexta ora.

Semind .i. sem o ind.

Screpul quasi scripul, ab eo quod est scripulus.

Sceng .i. imdæ, unde dicitur imsceng .i. both bec imma timchellæ imdæ. inde dicitur ferr imsoing adbar il.

Sorb .i. locht, quasi sord a sordendo .i. on tsalchar.

Slabrad .i. slabar-iad .i. iadad cumang eslabar .i. cach fairsing.

Samrad .i. sam ebraice, sol latine, unde dicitur Samson .i. sol eorum. samrad diu .i. riad rithes grian 7 is and is mo doatne a soillsi 7 a airde 7 rl.

Sen ab eo quod est senex.

Senser .i. senex 7 fer.

Sailchoit .i. sail-choit .i. coit coill isin combric. sailchoit .i. coill mór do sailcetain and prius.

Sadb .i. so-adbæ.

Serb .i. ingen Sceithirni druad di Chonnachtaib. is i rosaide feda Atha Luain .i. Bron 7 Dubha 7 Daurdebeoil, intan rodal .i. ic Ath Luain na teora dala fri Corbmac Conn-loinges mac Concubuir.

Sin .i. cruind. unde sin Maic Main .i. sin boi imo bragoid fri foichill firinde. intan atbereth firinde ba fairsing, ba cumang intan atbered go. no eipistil boi immo bragoit fri foirgell firinde.

Serrach .i. serr gach n-uachall, cach n-ogla inde dicitur serr cech n-ogdamh. no serrach .i. seir-ech .i. inndiaig a mathor bis.

Scuit a Scota .i. ingen Forainn rig Eigipti.

Sath .i. biad, inde dicitur saithech.

Sanb .i. mac Ugaine Mair, unde Magh Sainb.

Segdæ .i. cosmail fri seigh é ar a feige 7 ar a glicus 7 ar a gabailchi.

Sobaltoir .i. sepultur a sepultura .i. relec na duineba .i. mag mar a n-idhnaictis .i. na genti.

Saim .i. cech corait cid eter da dam, cid eter da ech.

Seg .i. oss allaid. unde dicitur seguinidh .i. fer gonas ossæ.

Sanct ab eo quod est scanctus.

Sen .i. lin a ngabar eoin, unde senbretha 7 senairecht.

Segon quasi segen .i. gen segdæ, ab eo quod est seng cach segdæ isin Duil Feda Mair.

Sau .i. soer, ut est isna Brethoib Nemed faircdither mairc mathæ maccuib sau sochraite.

Sab .i. so-sæbtha, no asa a soud.

Sop a sopinis, ar is fuigell tuige e.

Srian quasi frian, a nomine frenum.

Sron .i. sruaim ena .i. imat usque.

Srathar, ar sreith na n-esnad biti.

Srand .i. sron-and .i. ann issin sroin bis.

Sruth .i. sruaim etha .i. imat eisc inte.

Stad a uerbo staa .i. tairisim.

Stab a stando .i. ara chomnairti.

Sdiall .i. is di iall idi .i. di leinid. ł quasi stiad .i. is di iadtar in muinchille.

Sgian .i. is gæ æn í .i. a henur í. ł a uerbo scinde .i. dluge nech.

Scuit .i. genaide .i. is cai faitchessai fora mmbíi, no cai faitbinda chach.

Scailp a uerbo scalpio .i. lomraim.

Sess ethar, quasi sos ind fir imramæ.

Sruib muicci a uerbo ruo .i. sroinim.

Siur a nomine soror latine.

Sal na troiged a sola .i. lar. no on tsalchar fordobi in cois.

Sail .i. sofillti í ar a maithi.

Sinnach .i. sen-nech .i. nech is sine do chonuib é ar fot a ree.

Sic .i. sec a nomine sicus .i. tirim.

Saltair .i. a nomine salterium.

Scatan .i. scuit inn ena .i. genaidi ind usci.

Snathad .i. snath-séd .i. sed snaith 7 toll snathaide.

Triath .i. iarsinni treith n-ethas iathæ .i. rig treime ethæ iathæ.

Ti .i. brat .i. breo ar fuid.

Tort .i. bairgen .i. nomen de sono factum, i.e. torteni .i. bairgeneni.

Toisc .i. uoluntas hominis. nach ni iarom is adlaic 7 is laind la duine is ed isbeir is toisc .i. is tol dam.

Triath tra treidi fordingair .i. triath ri, triath muir, triath torc. deiligther didiu ina remmenaib .i. triath ri didiu, treith a reim, triath muir .i. trethan a reim, triath torc .i. tréithi a reim. triath .i. ri, tir-sith a taithmech. triath .i. muir, tir-uath a taithmech. triath .i. torc, tir-sod a taithmech.

Tinne .i. iubar bados .i. tenn-eo .i. eo tinnes teinm in cride co mbi marb de a n-anmandæ.

Toreic .i. reic tho .i. aisneis i táu .i. i sanuis.

Torc quasi porc .i. cendfochras.

Tarb quasi a taru, a tauro.

Tethra .i. ainm rig Fomore, ut est isin Imagallaim in da Thuar iter triuna Tetrach.

Treb ab eo quod est tribus.

Tenlach .i. tene-lighe.

Teirt a tertia horæ.

Tet nomen de sono factum.

Temair .i. te-mur .i. mur tea ingine luigdech maic ithæ. Temair .i. grec rotruailled and .i. teomoro id est conspicio. Temair didiu cech locc as mbi aurgnam deicsi iter mag 7 tech{?}, ut dicitur temair na tuaithe 7 temair in tighe.

Tem .i. cach ndorchi, unde dicitur temen.

Tenlam .i. spreid .i. tene lamæ.

Teilm .i. tell-uaim .i. tobæ iall 7 a n-uamann.

Trogen .i. gein 7 trog .i. turgabail na grene, 7 as geinithir a ruithni riasin grein isin matoin.

Tipra quasi tobra .i. tobruchta uisci as. no teipirsiu.

Torb quasi turb a turba.

Toth .i. gach banindsci 7 cach femen, quia nomen est membri mulieris.

Troeth .i. gach neutur i. nem nechtardea.

Tuilm .i. muliebri membri.

Tarr mac Ughaine, unde Mag Tarræ.

Tuirigin .i. ri.

Tuirigin .i. tuili-gen .i. gein tolin .i. tolin a fir asind aicniud co n-oenaigedar fri fir na screptra. ailiter tuirigin .i. tuir in gena is e do tenga. aliter tuirigin quasi gein a tuir .i. amail bis tair már oc fulang tige 7 illama esti, sic is ed in teg in domun centurach, isi immorro in tuir firinde rechta aicuid. it e na illama asin tuirid .i. ilchiallæ 7 ilchonaire in brethemnuis. aliter tuingiu .i. ri amail asberar isin Duil Roscadaig ni tulach .i. fri tuirigin tuigethar tuile mar muirne. aliter tuirigin .i. torracht-gein .i. gein tonacht torroich as gach aigniud i n-alaill .i. gein in firaicnid, ut Fachtai mac Senchai dixit fuirem gein torrachta doreith aicued n-oll o Adam co n-imteit tre gach n-aimsir n-adamra co betha bruth. berid aicued enbethæ di cach duil derb deisin oen connoe .i. coss in duine ndedenaig bias co bruindi brathæ. aliter tuiregin .i. toaerægein .i. gein naræ .i. gein ngenethar 7 a da chois riam 7 a chend fadeoid. dobeir didiu in tuirigin sin a chosmailis brethe emnaide .i. canaid in breithem fassach firaicnid 7 roscadh filed, da cois ina brethe in sin, a cend fadeoig .i. in testemain canoine. unde dicitur ni ni nach breth berar na bidh fri leigend leir leirigther, na bi fri canoin caid cumthastar, nad fri hapstal n-uasal n-astaigther, nad fri Spirat Noem nertaigther, ar is cad cach ret co canoine comuaim.

Teistt a teste.

Turud .i. tur-suth .i. tur cech tirim 7 suth sin. turṡuth didiu .i. sin tirim.

Torc .i. craide. unde Etan ingen Diancecht dixit i fondam mo thuirc .i. i fogluasacht mo chride.

Trefocul .i. tri focla bite inde .i. da focul do molad do brith for cula ind imdergthæ dofarci in tris focul .i. focul ind imdergthæ 7 aire.

Turthaid .i. taurrachtid .i. uerbia gratia, focheirdi erchor uait do ermaisin nach retæ. docuirethar obonn anmannæ ar a chind 7 gonta no benta no marbthæ a rrec don turacht sin, iarom asberar turthait.

Tigradus .i. tig-urradus .i. tigba gach ndedenach. is e didiu is tigba 7 is tigurradus .i. inti scarus frisin máin no frisin aon fadeoid.

Tuigen quasi togen .i. a toga. toga enim genus est precioti uestis. aliter tuighen .i. tuge en ar is do chroicnib en finn 7 ildathach dognither in tuigen filed o a chris sis, 7 do braigdib cailech loichen 7 dia cuircib o cris suas co mbraigit.

Tap .i. obann no bidg ut dicitur ni beir tap tigradus is aiti araciallathar tassic an opund.

Tamlachta .i. tamlechta .i. tam roselaig na daine isin maigin sin .i. duinebad mor. doteigtis na tuatha im-muigib moraib .i. co mbidis ind-aenmaigin beus fria n-eg, fobith a n-adnacuil isna muigib sin ondi nad bereth in duineba. ar mad cach ar uair dib ba marb ina maigin fadein, ni berdis dia celluib, ar ni chumcath in tuathad nobid ina mbethaid dar a n-eisi, et inde nuncupantur Tamlachta.

Tendal .i. tene-dal .i. dal co teinid .i. cusin inad in-ataither tendal.

Traig a tractu, ł quasi ter-rig .i. rig terram, ar isi benas fri lar.

Truid .i. on treod i mbi asberad, no on traide .i. on luas doni.

Tru quasi do-ru .i. doig a tuitim, a uerbo ruo. ł ti-ru, ar ti tuitme ata. ł a Troia dicitur .i. ar a mince a hairsen.

Truagh .i. tru-agh .i. agusta do gurab tru.

Torsi .i. tor gach tromm .i. tromsi hi.

Truail .i. dir uailli í.

Tellair i.e. a tellure.

Tarathar quasi dair-uath-air .i. fuath na darach bis fair .i. ar a sice-si ém.

Tonn a uerbo tundo. ł a tondeo .i. ar berraid in fer don murbach.

Turesc .i. tar-escc .i. tairis tescas cach ni. no diriuch tescas.

Tulach quasi tul-uach .i. uacht inti 7 sí na tul .i. nocht, ar is tul gach nocht.

Tairsech .i. tairis astech tiagair.

Tenga .i. te i a i ngabann si .i. in bel tall.

Troid .i. obann í, no luath, unde dicitur ticfa i traite .i. co luath. ł quasi trú-ait .i. ait i la troich.

Traill a nomine truila .i. lossat .i. ar dóire a fognama.

Taccad .i. ti-caid, i.e. ar ti cadhussa bis, no ar ti chuad ata.

Tir i.e. a terra.

Tunti lin a uerbo tundo.

Traigli .i. traig a lethet. no da raigled doberar fair ic a beim fein dia thoebaib. no trog-iall-e .i. a ialla fein, is e a trog .i. a clann.

Tast .i. tæ-astas he.

Tiag on toga, ar is taga set bis inti. ł a tego.

Ton a tonitro .i. on torainn bis inti, ł a tono, fograigim.

Tarrach .i. uamnach, quia fit tor .i. ecla.

Timpan .i. tim .i. sail 7 ban .i. umæ bis inti. ł quasi simpan a simphonia .i. on bindius.

Tagra quasi dagra .i. da n-agra bis ann.

Tustall .i. ar tus toltair riasin leim.

Termondd .i. tirma a maine cin a funchad imuich.

Tairr .i. arinni taircther ind cach biad.

Tar .i. olc, unde rothar .i. roolc.

Torrach quasi tairr-recht .i. roracht a bru immon ngein.

Trefot .i. Eriu 7 Manann 7 Albu, unde dicitur Tre-fot .i. tri foide menn dibertæ as cach tir dib co ndenta oenaicde dib tre druidecht 7 rl. inde dictum est ag togail Bruigne da Dergæ maidfe ri ala Fuada. cia asberar didiu Fuada, rectius Fotla dicitur, quae regina erat tertia istarum trium insolarum. Tres enim erant regine .i. Ere et Fotla 7 Banba. lege Gabala Erend si uis plenius scire.

Tiag quasi teg, ł a nomine greco costodia, unde bibliotica .i. librorum costodia.

Sethar nomen do Dia, unde est isin tris tiganail Morainn maic Múin laind lais sethar sorar .i. lais ar siur anar ndainib la Dia 7 berid mac ndo 7 rl. 7 bid aonta do fri Dia 7 dosngegha ar a genus 7 a naibe 7 a feile 7 rl. ata dono nomen coibnesto don anmaim si isin Duil Feda Mair .i. sithothar cech tren.

Usarb .i. bas, unde dicitur isind Amra Conroi ri rodet donsairb ind Ulltoib .i. rodet do Ulltaib a bas.

Udmad .i. ud 7 damnad .i. crand ar lias .i. gobung gaibther forsin crand co ndamnaiter a n-ude i comulg.

Udim .i. nomen dona roi triasa teit in crand bis forsin cleith ocon udmad no occa dunad.

Ur .i. treide fordingair ur cetamus .i. talam. ur cech nua, unde dicitur imm úr. ur .i. cech n-olc, inde dicitur landaorthæ cach n-ur .i. cach n-olc.

Uch ab eo quod est aucha .i. aurgat feda.

Uball quasi aball. aball immorro o burg Etaile dianit .i. ainm Abellanium, is as tucad sil n-aball leo. no uball .i. eo-ball .i. eo crand 7 ball de. no uball .i. Eba-eill .i. iarsindi roellustar Eba fair isind imarbus.

Uim .i. uma.

Uinchi etha .i. uaite o ethæ.

Ucht n-osnae .i. ucht osmenta .i. smuaineth smuaines .i. scrudan scrudas in file a n-aircetal. in baile didiu inditscruta, is dó is nomen ucht n-ossnæ.

Uassal .i. uassa fil.

Ua .i. oo e oldas in mac 7 int athair, ar is toisechu mac et athair oldas úa.

Uath .i. sce, ar imat a delg.

Uatne .i. uait suigdigter in deilb.

Uall .i. o aille asberar.

Uair ab hora latine.

Uillind .i. uilli na fil and .i. da cnaim no da fid.

Uth .i. on tṡuth .i. on loimm asberar.

Ulchai .i. cai .i. tech na hoili hi .i. tech.

Ulad .i. uilli no int adnacal aile.

Usqa quasi susge .i. geir suis .i. na muici.

Urgal togbal.

Unach quasi a-nech .i. nighe in a .i. in chind, ar is á cach n-ard.

Urnaigthe .i. ab ore niges nech .i. o gin inti chanas.

Uaran .i. uar en .i. a uisque.

Urla .i. ciab, ar is for ur lues hi .i. tosach, quia fit ur .i. tuisech 7 iar cach ndeigenach.

Unga ab uncsia latine.

Ugtar ab augmento, ar doni fen ni nua.

Ustaing .i. uas-toinges .i. na uaisle ca toinge imma comall.

Ucca .i. aicci a oenar ata se.

Udbairt .i. uad beror 7 ni haicci bis.

Umal quasi humo latine. humilis quasi homo clinis.

Uma ab humo, ar is de uir donither.

Umdaim .i. ab umblico .i. imlicen.

Ussarb ut dixit, quasi ass-orb .i. asa orba beres nech fæ.

Uibne .i. nomen do lestor bic a mbi deog, quasi ibni deog, ar cech deidbli fil i mberlæ is an no ene dofuarusccuib, ut est feran, segene, balene, erene. ibine dicitur fon indus. arroichled iarom edhad as, co nderna ibne de. sic dono suibne intan is do tuirid is dir .i. suibine, arroichleth didiu edhadh ass, co nderrnad suibne ude.