Incipit discreptio de origine scoticae linguæ quam congregauerunt religiosi uiri, adiunsis nominibus ex Hebricano Hironimi et tractationibus, i.e. Ambrosi ⁊ Cassiani ⁊ Augustini ⁊ Eisiodori Virgili Presciani Commiani Ciceronis, necnon per literas Graecorum, i.e. Atticæ Doricæ Eolicæ lingæ, quia Scoti de Graecis originem dixerunt, sic et lingam.

Abgitir .i. grece ondi as abgitorium quasi a.b.c.d. reliqua.

Abba ebraice pater grece genitor latine

Abacc .i. bec abæ ar is a n-aibnib bit, ut dicitur Tuatha abacc usci uair gluair conanat in gach dail.

Aball ab eballano ł ab abellano campaniæ opido

Abrass ebraice .i. abarḟes. Abra .i. inailt ut dicitur in libro mulierum. Abrae suae arindi foglennat feis lamtoruid.

Abardall .i. abditum ⁊ dall.

Apstinit latine ab apstinintia est.

Æbthæ. ebraice .i. ofaz auram purum.

Abairt .i. ab airte .i. issi abairt doní .i. elada.

Accais a causa. causa a cassu

Aicciucht .i. icht a n-aicci, ar is a n-aici bis an deiscibal do maigistir.

Aicce. ab accula.

Accra .i. ai agarb.

Aicell .i. ai ⁊ ciall

Aicnabsath .i. aicce ⁊ sath .i. praind fir opra.

Adæ grece .i. gloriosus ł adæ ad dee .i. conuenit deo gloria. Ni adæ .i. ni ad dee. non conuenit deo.

Adgudi .i. adas-gudi

Adomnán ebraice, desiderabilis interpretatur.

Adaind. grece adande .i. capit .i. ar gaibid in tene an cainnil.

Adflait .i. adas-flait.

Adbairt .i. ab aduersario.

Adgaire .i. adas-gair

Adnacul .i. indnacul n-adæ.

Adrad .i. adoro

Adfer .i. eo quod adfertur .i. taraic.

Adnai ais .i. ad-sena .i. quod ad senes pertinet.

Aess grece illi enim eoas dicunt, unde ætas latine dicitur

Affacht ab affectu, on athascnam

Ai. ab aio .i. dlomaim.

Aideg. daig aie

Aicdi eccidome .i. aedificium

Aicesin .i. iece indarpan .i. ni nat fire taiscid diret no labradh.

Aiged .i. ab agnicione ond aithne.

Alainn ab yalin greci enim yalin utrum latine. alaind didiu .i. glainide .i. is glan duine.

All ⁊ alt ab altitudine.

Allmuir .i. fri muir anall.

Alluth fri luth anall.

Alla .i. ab alligatione equorum. Sic alcheng a legando arma.

Amrae a uerbo ammiror .i. adamraigim.

Amar ⁊ amrath ab admirasione.

Amarc .i. ab amurco .i. fex olei .i. aní imbi brec, ł amarc sin amail in descaid bis fo olae.

Ambur .i. ambo ⁊ ora. ł immi a or.

Amald .i. a malitiae.

Anches quasi anceps .i. cuntabairt.

And endaos grece intus, unde dicitur ann.

Annag .i. non bonum. dag .i. bonum.

Ander .i. mulier .i. ni der ni hingin. ł ander .i. anfer .i. ni fer acht mulier.

Apad grece .i. apodos .i. redde .i. erned interpretatur.

Apur a puero.

Aprinn grece aporea .i. egestas latine dommatu .i. is dometu na dernad.

Ar ab aro ł ab arua, unde arbur .i. ar-fer .i. ḟer mbroga.

Arge grece indolis interpretatur indili arindí lossas indile.

Aire ⁊ arae .i. ab auriga .i. o odaig, quia scindit auras amail remetet ara coimdig remeteit aire arbar.

Art .i. potens, ut dicitur domemaid art uasal .i. deus.

Art ⁊ anart cruaid ⁊ maoth.

Arg fiann .i. tiachar, ab Argis .i. o Grécaib, ar febus a n-occ.

Aruss quia in aruis fit.

Asclang ab esculo .i. genus arboris.

Aurtag artiloi greco, feriae interpretatur .i. fele ar ni bi a n-uathad.

Assa grece, placeat .i. tollty. Ansa non placeat.

Asne .i. indeb.

Astilia .i. slisen.

Aisti ab astilis, o slisnib corthaire.

Ass ab asso .i. o funiud, ar is ann asait clanna in terrae intan nodaguire sol.

Aslinge .i. absque linga .i. cen berla ł tengaid.

Augra .i. ag-re .i. ré n-aga, ar is tosach n-aga ind augra.

Athal .i. au-dall .i. bodar.

Athaile .i. au-daille .i. ni cluinethar.

Airbri .i. fri Bri Eli anair.

Acallaim .i. a salatatione quasi ascaltain.

Adas quasi ad-as, quod ad uisum pertinet.

Adall ab adulto.

Adaltair ab adulterio.

Aer ab erumna .i. o athais, ł area quia scertir aiged inti aorthair and. area dicta eo quod ratatur.

Ag ab ago .i. o agh.

Aile .i. o ailchib.

Airidhe .i. aursude.

Aimind .i. amoenus.

Aine .i. a ieiunia. ieiunia enim est tenue intestinumm.

Airideog .i. ar deog.

Ach .i. interiecht galair.

Allis ab alimonia, ut est beir allis n-aidchi lat.

Amae .i. ał omei.

Amen ebraice ammonae .i. fides. amon uere fideliter.

Anae grece .i. sursum, unde dicitur an. anos datur feib ⁊ ana caich, quod indicat nomen hominis .i. antropus .i. suas-deicsid.

Aninæ .i. dapes, unde anæ.

Anim grece animos, latine uentus ł animæ.

Anapar .i. non puerilis.

Apolis .i. perdis unde apltacht.

Adart .i. soccomla .i. feria .i. da cloich, ar ba he bith fo cind apud ueteres.

Artene lapillus.

Au ab aure.

Ass ab asabula dicit Platus.

Atenn grece, ramnum latine, unde aten apud Scotos.

Æd ⁊ tnú ⁊ smer ⁊ bott .i. beo-ait ⁊ tene, quinque nomina ingnis.

Astal .i. gai liubuir .i. assaite a dul, ut dicitur astal amra uas duillind .i. slissiu amra.

Amnas a greco amnestia .i. obliuio peccati .i. nempecad.

Andoin a ebra, æclesi a greicc, conuocatio a laitin, comtogairm a gaidelg.

Aimenn .i. tulach, ut est aimend ceniul.

Adastor .i. comsuidiugud o ilrannaib uil and .i. ad ⁊ eist ⁊ or .i. adh ondí as adus ⁊ eist .i. ech ⁊ or .i. mong, .i. comad si moing in eich sechas imo cend.

Aire .i. cora eisc, ut dixit aire eisc.

Aidech .i. cumal ł fiach slan do laimh rathe .i. aidech sies teora aidecha ina baos ban-apad.

Arfeith .i. airitiu ł lesugud, ut dicitur arfeith cend a memra.

Andrend .i. ainmin tíre .i. ni tren fri clanna gan arba.

Anmain .i. anacul.

Ainmesc .i. ni imḟulaing mescce.

Anfen .i. ingnad, ut est fri fail mil móir ni fodma bronda anfen.

Aiggen .i. cend, ut dicitur Bracan Claon sadaill for sid for druim eich. is mac Luigne nochan uil cé ní tucuis agen neic. is fodbech seta fo mil.

Aurserba .i. gat ł mugud.

Ais .i. abann, ut dixit in fili Mac Conaing cosnamh fris, ni ais tenid na midhnais, cene snigess snechta finn, fidba for lind latha lais.

Aran ebraice sublenis.

Anna andon grece, cubius latine .i. righ.

Ancella .i. ondi is anda is de issberar and chain duchain ar muime.

Anna didiu righ, arindi folongat na mna cach altrom fora rigtib.

Bacc a baculo. baculus a bacho .i. a Liber Pater repertore uitis.

Bái chái .i. ille innond oc meircit a baia grece a baiolandis commercis .i. onaib contrardaib batis i morcuirtib.

Bag a bacho .i. on dassacht.

Baeth .i. faoth quasi fatus.

Balc grece balanin .i. grande.

Balb a balbo.

Blathach .i. grece playtoc grece diuitiae ł a platea .i. latitudine.

Bran combrec .i. fiach. brancos enim grece gutur latine, ar fairsinge a bragat.

Brath a bratio, ar is ed buaid dedenach bias .i. laithe mbratha. bratiium didiu mind doberar for cend miled iar coscar. sic breth bratha iar forcinn gnima caich.

Baræ grece barones mercinari fortess dicuntur. Broc fochracæ didiu in bari, unde dicitur bare buri.

Brathchai .i. bretho Cai, ainm aicepta belri.

Brat grece brathin lamminas a tenuitate.

Brachtrad a braca .i. etach cumair, ar ł cluichigtis ocbothae ⁊ no-lingtis in braccis.

Basc a fasciae.

Baslic .i. rigdae, basilion grece, rex latine, unde basilci .i. relci, ar batar ríg tantum ł adnaictis intib.

Bas ebraice, tribulatio ł angustiae ł mors latine.

Bé ebraice, mulier latine.

Be carna .i. bean coigir ł seisir, ar is carnd dia raibet .u. clocha ł a sé and.

Bé Néit .i. Neit ł euit nomen uirí. Be Nét mulier eius .i. ba nemnech ind lanamain.

Bec .i. iec ebraice .i. paruiiss.

Bel a bello .i. ní tet imbel. Bel ebraice os giuin, ut est Belfegor .i. os pelliciumm.

Belene grece.

Bend a pinna muri.

Bennacht a benedixione.

Beo ab eo uerbo quod uenit ab es.

Bergg .i. be ⁊ arg .i. fer banuagrag, ł bis argutus.

Beim grece bemandro .i. pasus

Bretnas .i. brat-nas, arindí aranaisc brat.

Bresta ebraice bresith Genes, bresta didiu cenelta ł caom ł griandae.

Brecc grece brecetos .i. pluuia, dicitur brec, ł a frequentione .i. o minci.

Bet a betula .i. uirgini sine cusdos .i. ara minci pudrae do mnaibh.

Bi a pice, ł a pino lignum.

Bi a uerbo fio fis fit.

Bidba grece bidbthonatus .i. bis mortis .i. fer adroilli a bas fo di bidba sin.

Bibsach .i. bibasach .i. ro basaigestar fodí.

Bil .i. o Biel .i. dia idal. toicteg saide co n-ataithe tene ina anmaim i taiti samraid dogres ⁊ do aightis cetrai eter in da theinid.

Beltine .i. tene Bil.

Bir a ueru.

Bia grece, uis nert.

Bind a pindaro .i. cruit.

Bri mag n-ísel a breuitate ut Bri Cobthaig Coil .i. mag inna biat slebe ardae acht talam cumbair ísel. ut dixit Isidorus, campus quod breuis sit pedibus nec erectus ut montes, unde grece pedon. cam enim breue dicunt, unde campus, conid bri a breui. Hic dicitur, is heim anim do brib donanic Diarmit bribb romboth fris .i. cumbair.

Brigach .i. mbruigech.

Biad .i. sath.

Bi .i. praind.

Brind a uerbo frendeo, ar ni labrud reil ł a bruto eloquio.

Brí ⁊ rethor .i. breuis ⁊ orathor.

Briathor insce apud Eoles.

Bo a boue .i. is coitcenn aní as bós, ut est duo iuga bouum. non enim uaccas dixit.

Bocc grece boccones stulti homines.

Bodar a pudore .i. lind cluas.

Bol a polcro, quia non pulcer, sed polcer antici dicebant.

Broc a braca .i. cumbair etag, unde braccille.

Broc .i. ieiunius .i. ni failid nach nguirt.

Bron .i. a fronte, ar is for etan bit aithgne mbroin ł failte, ut dicitur imago quaedam animi mentis motum specie sua esprimit, dum ł leta ł tristis est.

Bron .i. prono grece dolens, unde bron.

Bure buris est pars aratri a quo bure.

Buden quasi poden, pos enim grece pess interpretatur, ar is for cois bis in buiden.

Buidhe ł boide grece bo .i. laus .i. beirid buide .i. moltair.

Buile grece bole iaculum airchor.

Bun .i. fun .i. fundamentam.

Bruth a bruto.

Badud ondi as batialia .i. gimnasia .i. nochtfrecorthid ceill.

Beillicht .i. icht beille .i. gnim tróige.

Braccrad a braca .i. on laim.

Bertrach .i. oire tromm ł fichell.

Bairesc .i. forcend mbratha.

Blusair .i. nuall ardegóir, ut dicitur Flann, uisce slébi nimsasa, coibche co ngeire ṅgussa, deog daim duind techtus blúsair, bes lusair ceinib lússair.

Boirend .i. borr-ond .i. cloch mor.

Baslec .i. a basilca grece, eclesia latine, tec ríg nime.

Blinn auga .i. dallsuilech in linga galleorum.

Beir .i. gach ngairid unde est beir gach beoluig ben.

Berrad .i. ber-fuath .i. beirid de in fuath roime.

Boarucht .i. banda cétguine.

Bladrad .i. buaidred.

Billog .i. tiag lobar.

Bres .i. do bruinded.

Bergna .i. nomen do Boin.

Brasach .i. bras-oach .i. oa mora letna le.

Birra .i. in cell, for imad tibrat innti.

Brabluaisc .i. folt, ut dicitur. forfagaib brabluaisc in Leith Machæ.

Cath ebraice cades .i. sanctus.

Caldæ ⁊ catlac grece a cathoilico.

Cáll .i. crannæ. kalo grece lignum.

Caech a ceco.

Callaid a kallido.

Clam .i. occultus, ar doeim in gainem a chorp.

Clann a glande .i. torad cruind. sic is torad oinchlann.

Cáin a canoine .i. regula.

Caín grece cai .i. coma .i. mong ł barr, ar issed is aillem in barr ildathach in talman.

Cainti a cane .i. o choin, ar is anble ⁊ aursaire a ndan dib linaib.

Caint grece cantabato .i. sentes .i. deilggi, unde dicitur foruirmed caint meblæ fair .i. conguin ⁊ rinne de aliquo.

Cannac a canna, fid bis il-laim.

Camm a cammpiclo .i. o cecht arathair.

Camm teined a camino ignis ut est sa laidin.

Crad grece cratai direa mucnai.

Crabed .i. adfeid crau imme ar dia. crau a grauata .i. o fuatlaig .i. dognithe crau leosum imon adnacal co cend mbliadnæ fria thalmad, conid de ata bliadain cruí, ut dicitur. Cro cuil im Chellach i foss, bachall do dim acam coss.

Crann grande i condulg losa talman uniuersi.

Cath a catho grece, unde dicitur catholica .i. uniuersalis.

Cat grece catos dicitur apatoi catesta, nam tanto acute cernit ut fulgore luminis noctis tenebras superat.

Cartad a cartos ł a caros .i. scopae.

Cepoche .i. grece cae ⁊ bo .i. laus. ba ed asberthe. caebo cæbo. ro drualled iarom conid cepoche ⁊ molad iobbó .i. iobo do Ioib, ar ba omnipotens léosam a ngeintib int idol sin. o ro cantae didiu in turem frisngaired in chlas dicens caebo caebbo iobó .i. molad do Ioib. acht is gen Iepte cetatosceoil ingena oc duchann la ebru o dindgnu do dingna. ł ceo-Bachi .i. di fina, ba he sollaman Bachi leosamh sammon antan as abaigh an fín. Ceu-Bachi dursand a Bachi, ł amrae sin, a Bachi.

Cete .i. a coiuto. ł quia ibi cito equi currant.

Clae a clepio, ipsa enim leuat clepium ensem faretrum et reliqua honera ut hexpedita dextera ad agendum.

Clerech grece cleros sors, quia de sorte dictum est.

Cend a uerbo greco .i. gennome .i. nascor, ar is ball ceta geiniter quia foetus a capite sumit exordium unde ec in auium foetu primum oculos fingi in óuis uidemus. cend fo chonduala .i. na fathe.

Cen mo mair .i. cen a cena, mair uita, ut dicitur mair im beo .i. im beo im bethaid. cen mo mair didiu .i. is fleth mo betha.

Ceu grece ceus .i. nups unde bith cé quia incerta et mobilis est.

Cit .i. ouis, unde citen dicitur .i. agnus.

Cich .i. cich girg, luib asa taet ass.

Cerd grece cires .i. manus, unde cernach .i. buaidh lam dicitur, ar cach dan dogniat lamhæ is cerd dongairther .i. lamdae.

Certe a certera .i. fiola messar.

Cet a cetu multitudinis.

Cimbith .i. a cimba .i. o noi enseche indi fri bas ł longuis.

Cimas a cima .i. imechtar lignorum.

Cin a cinire, ar ł loiscthe nech donogbad olc, ł cin grece cindo periculam.

Cin memraim a quinque, ar it coic stuaga a techta.

Crith Gablach grece crisis .i. iudicium, nomen aiciuchta belrai.

Cobag .i. commae fag. fag grece .i. comedere .i. ro lecedh fag fae.

Codal a cutilia .i. a pelle, quia cutis cutilia cuticula sit.

Col .i. a colpa, non culpa apud ueteres. unde coluind dicitur .i. a colpa.

Colced a culcusta.

Commos .i. a compos grece .i. potens.

Coem .i. comes .i. coemtechtaige rig .i. ni bi fer dond rig quam illi. unde caem dicitur.

Conn a conta contum acuta rotunditas. is e in condnach inti techtas rinn ceille. a quo cond condfæ condulgg cundil dicitur.

Coe grece .i. meror.

Cinoth .i. lamentatio coiniuth.

Conar .i. cen fer. ł coi en-fir. ł cin a ur.

Coniortos grece puluiss.

Corn a corna.

Collud grece cholos .i. clodus .i. losc. ro collad .i. ro bacad.

Coscath .i. go-scath .i. ni he a airdiugud diles.

Coisil .i. consilium. ut est ni rath a coisil.

Coscur .i. gu-scor.

Coss a cospite .i. a eirptiud .i. o erlonn. coss latine cosus .i. cos bruinde.

Cotut .i. a cote lie forcid.

Coairt .i. coir do fert. esfeirt .i. ni tualaing firt.

Cuad .i. fid cua ł cados grece uas uíuí.

Cuthar .i. alair i cut .i. ni iter ilib.

Currech a curribus.

Coseus grece contumux .i. coss a et ⁊ coss a teg uad.

Cuæ grece chaos.

Cule latine colína idem et cucina cucend.

Cul a colla.

Cluain a clune .i. o chochu.

Cutal .i. a cutilia .i. o leidb .i. ni ma a brig quam ledb de cute.

Cuit grece diuisio. cote enim diuidere.

Cumræ a cocumere.

Culend .i. gu-lenis .i. nemshlemon.

Coirm a corimbis uiniæ. ł a ceruisa.

Cumtag a compto.

Cus ferna .i. cach cosmail, is maith dia imrad.

Cuifre .i. conircli ł comsuilge, ut dicitur muna som do a conaircli.

Cacht .i. cumal .i. bantraill.

Carrac .i. gor-sec, ⁊ gor gel isin combric. ł carn-sec hi.

Cerchuill .i. cruind comet. cer .i. cruinn ⁊ cail .i. lebaid ł comet.

Cuthal .i. tlaith, ud dicitur. Diam cuthal croide tlaith, romuchad for morthuind muaid, matin mir dochoid ba moch, graigh Meic lir tar loch fotuaidh.

Conoel .i. ben tet a conrecht.

Clen .i. cen toil.

Coige .i. feoil.

Crothal .i. croth úall .i. noall dogníther og crochadh.

Crumall .i. faobar.

Cuimlecht .i. cen suilig.

Coindelg .i. comaid da bráthar for aon forba. coindelg .i. commaith, ar ni fetar cia de fofuigebad alaili.

Clo .i. gaoth. ut dicitur, Curchān tar sal septais cló .i. setis gaoth.

Cribus .i. muc, ut dixit cribus mara talland tair.

Cetnait .i. caora.

Cadhla .i. gabar.

Cusal .i. rinde.

Coicill .i. imrad, ut est a coicill, a ngnimh.

Clumad .i. dochad, ut dicitur, baeth cach clumtar cetharchataib.

Cam a camino ignis .i. o surn.

Cruma grece immunditia latine, inde cruim.

Craibechan .i. cara bechan .i. feoil min ł bec, ł cara dona bechanaib .i. dona lenabaib, quia est bechan becc .i. lenab.

Camcomla .i. baile senta lasna geinti a comruiced diass.

Clann quasi glann a glande. amail is torad in dercu is torad in duine.

Cal grece uocacio, inde cailech.Scribal colophon follows.Kl enair for mairt ⁊ aois an tigerna intansin .i. da bliadain .x. ⁊ tri .xx. ⁊ cuig .i. ⁊ mile ⁊ caeicis ria féi IS Eoghan mc Fergussa mc Domnuill Ruaid mc an Baird ⁊ Muiris mc Concoigrighe mc Diarmada hi Cleridh ⁊ mc í Moirin ⁊ ni ro linni re radh nach tainic a commaith do lucht a n-aisi re n-a ceird fein .i. fer aca ar forbadh a saothair commaith re dan .i. Eoghan ⁊ an fer oile ina adhbhar dobudh ferr d’adhbharaibh

Dagh .i. bonus ł piscis.

Dagdæ .i. dagh dia.

Dal a talione .i. a eruic. quia taliter mordax .i. ignis quiss patitur qualiter fecit. talio enim non solum ad iuriam referenda, sed etiam beneficioo reddendo ponitur: est enim communiss sermo et iniuriæ et beneficientiæ. dal didiu arindi asrenar do cach iarna ngnim indi ⁊ arindi dondairic cach dia leith indi.

Dal dige a dalo .i. seol bac biss i mbraine muircoblaig. nosdali iarum in tonn imbi, ut Isidorus dicit. Dalum minimum uelum ad proram defixum. ł dail ebraice dalilia .i. sithula .i. sithal.

Dama ebraice dama enim tacens interpretatur. fer fordaim eo quod tacet.

Danæ ebraice iudicium, ar fofuapuir in danae a comland conrucæ dia breith etorra.

Dramun grece uerbum, drame cuirre. dramun didiu ni dognither for rith.

Debrath ebraice brath loquella. debrath didiu dé-labrath.

Deithiten grece dietan .i. obseruatio legis et uitae .i. airchisecht cuirp ⁊ anmai.

Dedil .i. cen fedil. Eocha Feidlech mac Finn ceta-toscel fedli do comrac la cethrai, arnabtis comgithi. fedli .i. fid leo, dedil cen cuimrech.

Detan .i. ó detaib dorrala detan fris .i. fiacuil.

Dibel .i. dimeltae .i. ni buithe in bello. ł cen beula.

Deil ⁊ deilm ⁊ delb grece .i. delon .i. manifestum .i. ni is follus .i. solus.

Debuid .i. ondi as deuotio .i. maledictio.

Dech grece deceos iustus.

Delchet a delicto.

Delb a tela .i. o figi.

Der grece dero cedo essurg. ar is esurg cride imelfolngider.

Deissi grece dexia .i. dextera.

Discidium .i. desiscens .i. desoscians.

Dibergg .i. di-bi-arg .i. ni la laochacht adrimter ut arg fiann, ar ni bi i coir laochachtae diultad de ⁊ giallnæ Demuin.

Dibech grece difa .i. sitis, ar it fa sainti in dibech. Aliter dibech .i. ni in fiaich, ar in fiach dia fagba sasad congair a cele cuige, unde dicitur, is felithir duben, non sic in dibech. ł ni-bech, quia apes in commune uiuunt.

Dibell .i. ni inbrithe in bello, nech na dichet didiu i cath dibell sin .i. ro scaich arme. di enim scoticæ aliquande uallde significatt.

Digass .i. di-chois .i. ni indola ulæ do chais.

Dignas .i. ni ingnas e.

Dian grece anser quid uelocius aue illa.

Dulbair .i. cen labrad.

Digres .i. sine gresu.

Diaisc .i. ni assa aisc nde.

Doich a uerbo docho putto.

Doer grece doriforas .i. satilitess.

Dolb a dolo.

Daon o dun .i. terra. arathar fri don, gortt for don. unde ebræicæ adam i.e. terrenus et latine homo ab humo dicitur. doen didiu ⁊ duine o dun .i. o thalmain, is de forcoimnacuir, is inn adcuirethar.

Dun grace dún amnis .i. uires interpretatur.

Domaincheass ainm do boin .i. dam-manchess .i. mainchess bo, ar is cotcend do ceniul a mbos.

Dobail .i. cen bail.

Duas .i. dós grece tinnscra .i. tinde argit ⁊ escra.

Duli .i. duleo grece seruio. duili didiu fognamthide.

Dlugh .i. acobar.

Durnaisci .i. grescu ł escus ł urlato, ut dicitur, durnaisci dailemon.

Deistiu .i. fuigell cach raota ł iartaige clainni, ut dicitur, mad deistinaib athar aon dan ara fen fergnima .i. mad ed do claind nama doruaraid ann ingen aurfaomaidsi gnima a fir.

Dimelta .i. ni fiu a fomailt.

Daithen .i. soillsi, ut dicitur, rogab daiten .i. soilsi guth alla.

Dorbcas .i. debaid ł dormaineacht.

Ding .i. decmaic.

Dath .i. uair, ut dicitur dath ł molfa med mo neirt.

Daim liacc .i. tegduis cloch.

Diuchlither .i. cendaigther.

Dinim .i. mebal ł aisc, ut est, ni ba dinim .i. ni ba mebal.

Dee .i. screbal.

Dag .i. ingnis.

Discell .i. debaid .i. ciall dis.

Diubrudath .i. dibru æited broc debta.

Doglus .i. drocsoillsi, iarsinni dobeir nech in cuma ⁊ in mbron for a suilib.

Deorad .i. comtrom, ut est ni faom diubairt deoradbreth.

Droibel .i. ech Degaid maic Sin, unde dicitur, nDroibeoil.

Dall .i. tall a talpa.

Didu grece dodis fortis.

Díl a uerbo deleo 7 deleo mortifico.

Druinech a nomine dorco .i. uidens unde dicitur derc.

Doel a grece dilos formido. inde delifón .i. formido.

Dibruted dibru aited. ni argairi in mbroc detba.

Druimden .i. in firmuiment, unde dicitur, breth ruc Diabul os druimden.

Droch .i. roth carpait, ut dixit Mor Muman. As annam iar n-imrim, iter Caisil ocus loch, inad atend findabrach, feras amran frim dá droch.

Eces grece icessia .i. princeps interpretatur .i. guide, is é an t-aes cerdd.

Eiblinne .i. dux la maccu Miled.

Éc .i. eclipsis grece, mors interpretatur, ł ab ecata regina inferni. ł exitum .i. periculum. ł ecinostio grece infermitas.

Ecal .i. cen gail.

Ecad .i. saith ecca .i. biad n-ecca .i. pisci.

Eccell .i. cíall ecca.

Ecndag .i. ni dag .i. non bonum, quid peius detracere.

Ecundail .i. ní cundail.

Eclas .i. eclosin grece, congregatio, unde eclogæ .i. congreccationes, quia uenter congregat cibos.

Eclaiss grece ab eclessia .i. conuocatio .i. conuocare ad homines, congregare ad greges pertinet.

Ecnae .i. eo-gnoa. grece eu .i bonum, gnosia .i. scientia. ecna didiu .i. fis cain sainemail.

Ecne .i. echiniuth. ł o ecad cach airchis esc is ecad.

Ecrite .i. ni cairte.

Ecen .i. cin eco.

Ecmalt .i. ni camailt.

Echt ab actu.

Ech ab equo.

Echtrant ab extraneo.

Echtach quasi nechtach aidchi. haec sunt cognomina Bachi ΝΥΚΤΗLΗϲ quia noctu celebrantur sacra eius. Electius a loco iachis, hoc est a clamore. echtach didiu ar is i n-aidchi foluatar, unde echtlann dicitur. echtcha hominum ab iectione .i. o innarba feda. adarbetar a cain ⁊ a rechtgi echtca sin, unde echtbran, echtgal.

Eochur .i. eo ni is direch, cor a curbo .i. crommdiriuch ind eochair.

Ed ondi ass id.

Edom ebraice sanguinius, quia in sanguine uiuit ł edoni ar edend: intestina uiuit.

Eden ab edera.

Eder ab idra .i. aqua .i. gaeth fodera eder.

Effainn grece ab eifonia .i. bona uox .i. is loreffainn Moreffainn, unde efnae dicitur mulier uocis bonae.

Egem egemon grece dux latine. quia est uox ducit omnes quo uadit, ł egem ab ega .i. capra, quia clamat in morte, unde dicitur egium mare .i. di labrai thond; Isidorus Namm inter demedium saxum est mare simele capre, quam greci egam dicunt. egeas quoque de capra nominatur.

Ell grece a uerbo elbo .i. dessero. grece elloys intrinsecus interpretatur, unde ellag tire dictus. .i. techt intiu. tellag ⁊ iallag de hoc dicitur. ell didiu .i. intus ae so ae unde ellag ⁊ ialag de homine dicitur.

Eluuth grece a uerbo elbo .i. dessero.

Ele greco elon olium, ar is de dognither. siue elimon .i. misericordia.

Ellam .i. al-laim ⁊ ni for dail.

Elo .i. o aul .i. mur doronsat gentiu, undi fid elo, loch elo.

Elæ auis, quasi olo .i. totum, quia totus albus. nullus meminit cicnum nigrum.

Elg ebraice possessio est diuisum, unde Elg nomen Hiberniæ quia possessio est ⁊ diuissa ab Eorapa. unde elgon .i. guin Elge .i. guin do tuaithe ⁊ do cairte elgon. ⁊ elgonach uad.

Elne o iabaib en. ubi morantes ł gnantes .i. geissi morantur.

Eala ebraice elom exercitus.

Elit elifia grece ceruina interpretatur.

Eler fer Elæ, unde Eleran.

Ele nomen muilieris, inde hEli.

Emuin .i. eo-muin, eo rectum ł bonum. moin a monte. Emuin dicitur slándirech.

Æm ebraice emi capulus uniuscuiusque ferri interpretatur terribilis quia traent arma.

Eim ap ema grece, ema sanguis, quia flegmatæ frigita colera calida sanguis temperatus. IS eim lim didiu quicquid temperem praestat.

Emon airchitel, ar it cosmaili a da lethcomarc, unde anamain dicitur .i. ni emon acht is ceatarreig.

Emmun ab ymno .i. laus.

Émer .i. ni gle. merum enim grece purum, unde meridiess .i. is emer, ni find in cloch.

Eimi .i. ab emind .i. interiectio crepantis.

Enn ab enn .i. interiecio ostentis.

En ebraice enean .i. nubess, quo sicut nubes uolunt aues. ł eoin ap eona .i. columba adroille conid a ainm fil foroib.

Ennach en nocenss ar is donad a smir.

Encuir grece fossud, ⁊ encoire enim grece auess quae manet in locis suis, unde enchuir ⁊ encorach dicitur duine fossad fo craeph.

Ennac ab innocente.

Engach .i. en-guach .i. duine labar-guach.

Enach arindi bite eoin ann.

Ena a uino eno enim grece uinum. Eno furibundus et reliqua. ruiced for cech lestra imbi lind messc condat ena dicuntur. unde enag .i. ian nige. ⁊ enene. ⁊ englass.

Enech ebraice .i. enec portio, ar issi rann i ta fodail na sians hi facies. ł enech é-nech, ar is a gnuiss rofintar in he ba na he, unde dicitur inchuban .i. enchaib ban. ar argaibtiside enech iar cech mebuil chetni. grece quoque enos species interpretatur, unde eneclann i ndilius, enechtres i n-indilius. dede, quia dat caem a enech quam homo olchena, ⁊ ara nemrenar enechcland, ar is i n-inchaib atat na cétfaide .i. uisus gustus auditus adoratus tactus, ⁊ issé ball fo a taet imdergæ sech in corp olchena.

Eol ab Eoliss .i. Grecis .i. propria hereditas eorum. unde eol ⁊ aneol dicitur, eola aneola. ł eol ab Eolo qui deus uenti dicebatur s⁊ insolis eo locis. Uarro autem dicit: Eolus rector fuit istarum insolarum, et quia ex earum nebulis et fumo futuros praedicabat flatus uentorum, ab impidis deus uenti dictus est. Eolus didiu quia recti flant uenti.

Espoc grece fordeicsid.

Epistil ab epistola.

Epit epi super. epet didiu desuper petit.

Epert grece ab epe .i. dic.

Eir grece ondi as heros. eros aliquando ł dominus, aliquando sacerdos, aliquando uir fortis et sapiens. cum adspiratione dominum dicimus, per e solam sacerdotem, cum diptongo uirum fortem. eir didiu trenfer, unde eroicum metrum dicitur, quia in eo uiri epei celo digni propter fortitudinem sapientiam discribuntur.

Erreg .i. eirr-seg, ar is he is tresam di segib. erreg eitni berthæ trenfir ar niurt.

Eraim reim n-erreth ł tren-imrim. ł er .i. sol. reim o turgbail co fuineth.

Ere .i. ondi as eris .i. tollis. ero grece tolla latine. erate tollite. ere uadh.

Erge ab erga .i. opera uocant, unde erge ⁊ ericus, unde inergia enairte, quia non potest operare. er autem ebraice uigelans, erge uad ⁊ ergbal.

Erc ⁊ ercnes choritritici ł cuidmide, unde erc .i. brecadh ⁊ ercnes.

Eraic grece erciscunda diuicio communis rei.

Eriu quasi Hebriu, ab Hiberia, hoc est ab Hispania, ar is di is nessam ⁊ is ese rogabad. is cian ria nEiber mac Miled ro hainmniged .i. o ros gab Partholon ⁊ Nemed, Gand ⁊ Sengand.

Eraind .i. fir Erainn, ar it é rogabsat a cetleth di Erind. IT he Darfhine insin .i. fine Daire Doimtigh maic Itha maic Bile maic Bregainn. ainm doib iertain Tuatha Ier .i. is diib Eterscél mac hui Ier ⁊ Conaire ⁊ Curoi. batar diib righ Muman ria nEoghanacht.

Eirbe .i. ab erba .i. a uerbo. arindi conói fer, ar is erba uocatur tosach na cland.

Eres ab eresi .i. electio. ł eres ab erison .i. certamen .i. cathugud fri hiris an eres.

Ernmein .i. mein eirnd oca chomailt co cloich.

Ernam .i. iarsnim ł iarsnam.

Eirmed quia res aridas semimetitur .i. tirim-medh.

Era .i. ni tugais ni do neoch gen bai .i. ni eire .i. eræ enim grecie tolla, eræ didiu non tollo.

Eirbire didiu .i. aer-breit aor-baro ar dorucastar ⁊ dofuarcar al-lar n-athæ, sic aiged indi aerthair. eirbire didiu breth aeire.

Erb quia solis erbis pascitur.

Eridhe .i. irsuidhe.

Ess o eistin cene imme nessamar cech lind is ess a ainm. unde escræ o ess ⁊ ære unde dalem unde ess aqua quia estuat .i. feruet, ⁊ escibi unde escipibul. unde esconn o ess ⁊ canda .i. canda lem.

Escara .i. ni cara. cara a caro.

Eslabar .i. slabrad oss. labar .i. cumang. eslabar didiu fairsing obronnad. inde gigas dicit dith slabre slabir coindith.

Essad ebraice esda enim misericordiæ. is esad is cride dia airchisecht.

Esnad .i. ni nath acht is duchann.

Esconn cen chonn.

Esc .i. feith usci cechraig, unde escmuga .i. escmuc, quia pinguis sicut suus et fodit terram ⁊ claidid in talaman.

Eiscir .i. cir oc eisc, ar ni bi ard cen fan occa. ł eiscir .i. ni gnim lam acht is dia dorigni in tocbail sin. ciris grece manus interpretatur.

Esced .i. escith .i. ni scith ar aurlataid.

Eisce .i. bith fri hais, ⁊ adrulla ⁊ asrenar eisce immbi cenitarracht.

Es integ ⁊ guide ⁊ slicht ⁊ cuimrech.

Esert .i. ni huisi do fert, ar is dó clanta fert, don ti bid caem. coairt immorro coir dó fert. esfert .i. can fert.

Eslind .i. esinnill. inill ab ello .i. intus. inill didiu i medon. eslind .i. extra.

Eistecht .i. techt ess.

Eisrecht .i. cen recht.

Eiss cach la chein is integ ⁊ slicht, aliquando is cuimrech, ailiquando is guide .i. eis ⁊ lorg eisi ech. eissem dameisiur ⁊ a guide eiside ratha .i. guide ⁊ cumrech.

Eissembul o ess ⁊ simplo .i. unus alaich ⁊ ala cech oin, issed an esimbul.

Escart .i. cartair es.

Esclæs .i. laa n-escomlaithe .i. la suabais do imtecht.

Esserge ebraice uigilans et surgens. esserge a sepulcro. esserige .i. nemopuir do corpuib. erga enim opera .i. ni pa ar cend gnimrad asseirset.

Esarn .i. ni úrfin. ero enim uinum. ur .i. nouum. esuern autem ní nue ḟin sed uetuss.

Essairm .i. cen arm.

Esul .i. ni fiu suiliud. suil a sole. fassula essul doine.

Escoimne .i. escoimnigud .i. ni cuimnigter in eclais inti dia ndentar.

Esith .i. nech gebes eís.

Eisim .i. teisim .i. dail do dail.

Escraim .i. greim n-esi luirc ł catha.

Etan ebraice frons interpretatur.

Eit .i. nomen cethræ, unde dicitur eitged .i. ain eiti as do thir, ce rosní dith noco ni erranar dondi assa ái, arr it he ceithri anmand cinath conlat ar diuit, tucait, ag, acais, etgid. coig anmand cinath immorro conlat ar andug, fall, eislis, elgon, imraichne, anfot. ruced didiu eitged conid anim cach gnima na dene nech ar elgoin. et o eit, quia mos est animalium et auium et reliqua.

Etred o eit, quia illa concipiunt et parturiunt. ł etred .i. riad n-etere. etera .i. meretrix.

Etarbe .i. erbe eter eit.

Etsad .i. eitsoad.

Et autem ebraice, timuere et obstipuere, ar is omun ⁊ mothugad bes ina cethrae. eti quoque mecum, ar is selb cach oin a cethra diless.

Etoil .i. cen toil .i. sine pecato. ł etuil .i. ni dúil.

Etich .i. nephdithe .i. is doescair cach can etach n-imbe. etig didiu ni cumtaig cruth. etach arindi intugadar. toga enim dicta quia tegit.

Ethad ⁊ etham ab ædo, dicitur enim etam ni etham tabron arindí ethaid oine ⁊ eti a torad.

Etur tor-eite .i. is mbruig eite ar a meit, is tor ara airde. etur dano ondi as itur, ar ata cos escrae as for a tigar.

Etargna .i. gnosia ⁊ etar .i. fis esimbuil.

Ethar ebraice edor enim eber inundatio pascet me .i. ibid .

Etaim .i. gell do thuit ar eit do buith i tir comaithig. ettim ebraice robustoriam, ar is ar niurt berair.

Ethne .i. cenéldae. ethnæ enim genus.

Etag ⁊ iath anmann fethal la gentiu, ut dicitur, dar an iath-sæ ⁊ an etag. unde etech dicitur. e. enim aduerbium iurandi est, ut dicitur, e Pul, Castur, Ercle 7rl. .i. tuncca tar tar Pul, dar Ercle, dei idal leisum indsin.

Etrud .i. etar-suth .i. etar madin ⁊ fescur. suth .i. torad. ł edrud .i. ruth etir media die.

Etargaire .i. etir-gaire .i. etir irgaire.

Etharlice .i. etar-lige .i. talam isil itir da sliab.

Etngad .i. cen tengad.

Etne .i. ní hecin a thinm rutes riam.

Etarlam .i. lámdæ dogni an goba cein mbis iarnd i tinid.

Etarfos .i. fos lux .i. etarsoillsi.

Etarchil .i. intra coelum.

Etarche .i. etar-thalam. ge grecie, terra latine. unde dicitur geometrica grece terrae mensura.

Er .i. fir .i. uerum. ut est dilla er amiris. dilla demin dochæ.

Eomiun .i. eo im-muin, ł eo os muin .i. crand mór pui priuss.

Emdæ .i. fomnæ. ł bid do menmæ. A mic, ni mait in dogni, indred tire Muscraide. Eimde na tarset óga dub-Tire da Glas fotæ.

Faebur a fabró.

Fobrithe idem et duilcinne.

Faath breite in domon .i. berar de in fath bis fair .i. homines.

Fa ebraice fau .i. nihil ł subito.

Fal ebraice ruina. Fál .i. a ualo .i. o chuailliu.

Falith ebraice faleth saluas .i. failith cech slán.

Fand grece infirmitas.

Fán grece faran .i. uallis.

Fannal .i. fanal, quia infirmae alae eius. fannall didiu fannitech.

Fair maitne ł fescir .i. a uario ar cumtabairt in maitin ł fescer immorro tignair quasi die fáir.

Fairrge .i. feruore .i. o bruth.

Fraig a fraxino .i. fid rigin.

Fas fasug grece .i. locus unde uacuus innasí.

Fassag ebraice transgressio .i. robuth ann riamh ce dorearacht, unde dicitur, fassag mbreth .i. quod dixerunt qui de hóc mundo transierunt.

Fascud a fasce .i. a grinniu.

Feb a Foebó .i. febus ⁊ Febe .i. sol et luna .i. Apaill ⁊ Deana apud gentiles, ar dommuintis-seom mad i llaib na rind n-airegdae sin ł nogeintis fodirfed feib ndoib.

Fiada .i. deus. fiadai enim apud ebreos redemptio domini.

Fiadnaisi .i. fiadæ ro nass in cor.

Feidli .i. fidh leo .i. la cethræ comge.

Fiad a faedere on accomal, unde fedan dicitur.

Fiach quia uechitur ⁊ feichem qui uechit.

Feig .i. qui figit uisum in creaturis.

Feice tige quasi fege, quia praestat lucem domui.

Fecht a uecho.

Fec quia figitur terræ.

Fiacuil .i. fia figo. o thuidmi. culae enim grecie labiae dicitur. fiacail didiu bel-tuidme.

Fele .i. a uela .i. amail doeim in fial sic ind feile.

Felbas .i. fel-fes .i. fes serb. a fel is dondi is fellis.

Fell .i. equus. unde Fellæ dicitur, du i rabatar eich fer n-Ólnecmacht cein ro ferad in cat forgarrig iarsin Tain uó Cuailnge.

Felmæ quasi fal im bae, ar is fal fedæ focorthar ind.

Felmac a philo .i. o sherc fhis .i. mac foghlamæ. unde philosophus amator scientiæ.

Flet a pletio et edo quasi plenatudo .i. lan sháit.

Femen .i. foeman grece, campus latine.

Femm a fimbria .i. a luibniu .i. mairis, unde fembur.

Feimmeth .i. feidm-met.

Fene a Fenio patre, ut dicitur, fo fongiulator Feinius.

Fer a uere .i. ón errach.

Fer a uiro .i. uir a uirtute licet Comminianus dicit uirus unde uir appellatur.

Fergg a feruore.

Fren a frenis .i. ó rithgabaluib.

Ferr .i. quae uereor hoc quam illud.

Ferta .i. adnacal .i. o feraib .i. cet fer oc denam do choirt .i. coir do fert.

Fertais carpuit quia uertitur cum rota. fertas mara quia ibe adsisa atfertur. fertas snimae quia uertitur digitis.

Fers a uersa.

Fessa .i. a uestis idulorum .iii. buadæ loechduchtæ .i. fessæ, toglæ, tanæ.

Fet .i. quia euitat dooccuretar .i. is bes dond nathruig, foceird fit isin tracht frissin n-escmogin, ⁊ is femen a cenél sin uile, ⁊ dotheit docum na nathrach cotalaig, ⁊ focerdat ind iascaire fit friusom condagaibett.

Fíc ondi as ficus.

Ficcus .i. dolor uitium corporis.

Fich .i. a uico .i. arus.

Fiche .i. a uiginti.

Fid quia fidus .i. is inill.

Fiad .i. fo fhid.

Fi .i. ondi as uirus .i. neim. unde fidbæ .i. fithnaisi.

Ficell a uigilia, ł feiccell .i. ell feig.

Fige .i. quia figitur i ngarmnaib.

Fili grece a filei, amat dicitur .i. seircid foglamo. ł fi-li .i. fi fora aeir ⁊ li foræ molad. ł li fial .i. uii ngrad filed, ollam ansrut cli canæ dos mac fuirmid focluc. INellaig ollam anamuin. ansrut uaslem a nemith nath eallach. ni do cli col n-ergnæ di anair airme. Ard conn cano do can emain cen imresc n-imrinn. INsce duis denam lanchor láido. La mac fuirmid moin soer setrotha senamain suarim co fathaib feith. Focluc fo seir for auring for midshing for iarshing, for aurthruim, for midtruim, for iartruim.

Finne a greco uerbo fimazo .i. cerno. unde dicitur, finnta lat. finne didiu solus imchisin.

Find a foeno .i. o feor .i. amail fher per terra. finnen find didiu ar is din do loech.

Finnche ondni is fenecum i.e. rota nigra. ut dicitur, is duibidir findchi.

Fintech mac Augaini gniad maic Setnæ Sithuaic unde dicitur Fintech dun.

Fir a uero.

Firt a uirtute.

Frigec a frico, unde dicitur frige fris .i. meil fris.

Fis a uisica natura .i. etargna. fis a uisione.

Fit a uita.

Fo .i. bo i.e. bonum. fos enim interpretatur, quid enim melius luce.

Fob grece fobis .i. timor.

Fofand .i. fo-bend i condiulc bend muchnæ.

Fuche a fuco ón ruamnæ .i. ara minco imdergtair.

Focul i.e. a uocula. uocula a uoce.

Foclán didiu gután.

Foi .i. aps ai ebraice uoia .i. torquet .i. ligat.

Foid .i. foda grece mite.

Fol .i. ful ebraice ruina, ar is and bid fol and ruinam moirtis.

Focras .i. fo cris.

Foogomor .i. iar fugaim. gaim ache chemis autem breuis interpretatur.

Fogen .i. a uagina .i. fo-gen.

Fo chen do tichtu .i. grecum est. fa .i. bonum. cenos .i. hospis. fo-cen didiu .i. fo-óige.

Fod .i. ondi as fotus .i. nutritas.

Foda .i. fo-uda.

Fodail .i. fou ⁊ dail.

Fodaite .i. foudau.

Fodlae fo-duile.

Fodba .i. ondi as fodb .i. ut est isintí is marb.

Folt quasi fa alt. faldas cadens germen interpretatur. folt didiu cland totim.

Folag grece fulas .i. custodiæ.

Folacht .i. fecht folaig.

Folam .i. fo-laim, fola .i. a uola .i. o glaic, as dobeir il-laim a cheile log a thire.

Fond .i. a fundo .i. o fudomain.

Forbbæ for bu toscarthar.

Forbairt .i. for-brith .i. ni forbair iarna brith.

Foribthe .i. forbi cach.

Forcetal .i. cedal for .i. for ind fhis frisgni.

Forrag .i. for agrum.

Forus grece forismos .i. sermo breuis interpretatur, unde dicitur, adcoimged beim forais fair.

Forsaid .i. a uetustate. ł fors .i. casus .i. totaim.

Forgab .i. gai for.

Forbag .i. for fiach.

Foirg séig .i. forguidech.

Forbartach .i. quia potulat super fluuium.

Forcell .i. for-ciall .i. fri éc.

Forgu a nomine greco .i. forco .i. cuilmen .i. cnoc.

Fossad .i. fossaid .i. manens in loco.

Fod .i. a foetu .i. tria altram na cland.

Fuigell .i. iargellath.

Fuider .i. fo deirge. dero enim greco desero latine .i. dergim.

Fodia .i. fo ⁊ dies .i. fó-láe.

Fuil .i. a fuluo .i. flann derg.

Fulus .i. fulaæ grece, tribus .i. aral-lin.

Fricell .i. duthracht bid doberar do chill.

Frecomus .i. imcomarc, ut dicitur itait da frecomus a cairde.

Fithrach .i. airech fedha, ut dicitur Donn ainech do bodba bairc, cruimgel is tond fri hairc, gel a sethna fairc fo cess, imman fethlach fithrech mairc.

Fethal .i. comdus ind dail.

Fí .i. nim.

Fidba .i. neim nech ro gab credbad.

Fés fé ebraice, os latine

Fuinced .i. dimicin, ut dicitur, file nis fuincesa co findsrothaib aircetail.

Faol dicitur a nomine greco faolus .i. malam.

Fail dicitur a nomine greco falus .i. ornamentum.

Gabat .i. gauata grece uasum ł quia cauata est is cuæ.

Gabuth .i. gabuth nesg .i. gigantes ł gaboth .i. buith in gaib.

Gabar .i. a capra.

Gabruan a quo Belach nGabruain .i. Gabruan mac Allaim maic Aughaine Irgnaith, maic Setna Sithbaic, ut dixit mac Ruaid .i. Find, pronepos eiusdem Setnai, Maicne nAlim arme Aichir buri bruide deirgg din dubair doel Gabruain ginde for Findubair.

Gæ ł gac .i. caca grece .i. malum. ł scisio.

Gat ebraice fortitudo .i. quia per uim rapitur.

Gattæ autem grece .i. tollere.

Gae grece asta interpretatur.

Gath a cathero grece .i. purgo quia purccatoria.

Gafand .i. sann .i. nomen sasta .i. anland tarsand.

Gaphann .i. biad-guin .i. biad gonus amal gai.

Gal .i. galar, ccala enim aput ebreos transmigratio interpretatur .i. quia motat mentem.

Gaim a cheme .i. chemis .i. hiems.

Gand .i. ganna grece .i. loca aspera sub terra.

Gnath .i. a cognosco ł gnato.

Gairi caro .i. gaudium.

Gaire .i. gair-re .i. re cumair.

Garb .i. ebreicum nomen est. gareb .i. scapies .i. claime interpretatur.

Garg garga .i. ferox.

Graticum gratias aga.

Grafand .i. án ⁊ graff. a graffis dindi as grauis .i. trom, a n-án is dindi is aige. graffand didiu trom-aige.

Graiff a grafini grece .i. scribere.

Graig grece gile grece mulus interpretatur .i. equs.

Graibre trom-re. rissis grece locutio interpretatur.

Gair .i. cara grece .i. gaudium, ar is failte fodera.

Grann .i. a grano seminis.

Gart .i. a caritate.

Grain grece pauor interpretatur.

Gaisced .i. gai ⁊ sciath.

Ged ⁊ gess de gile.

Gel .i. a celo quo lumen fulget, ł a gelu quia candet, grece aggelo .i. rideo, quia qui ridet candore ostendit.

Gell ⁊ geill a cillo grece, cillus unius manus interpretatur .i. lamoen .i. a gell gaibess ind lam aisic frisin fiach. lab, ní lam, labe enim greco, accipe latine. lam didiu acceptio .i. gabal cech raotæ.

Gelid. cile enim greco labiæ. gelid quiu ithid.

Gleu .i. gle enim greco .i. disentio debaid.

Glend quia inclinatum.

Gless a glisco .i. forbiur. unde dicitur, duine duine soglesach.

Genair genitus est. gene enim grece mulier, unde dicitur ingen, ni ben.

Genmnaide .i. a gene .i. muliere ⁊ monon .i. unius. geimnaide didiu ben aoinḟir. unde genus.

Genit glinde .i. ben i nglinn gen .i. ben, glynnon .i. foglaid .i. banfoglaid bid a nglinn

Ger ⁊ gere .i. gera ebraice .i. ruminatio. gere didiu accobar cocnama.

Gerait .i. ageritur in sinu. ger quia germinatur de carne.

Grell a grillo .i. anial retroambulans. is aire itberar drochech.

Grellach .i. ech crosain.

Grenn quasi genn. genos enim greco barba interpretatur.

Gress a gressu .i. o chomainsem ł tuinsem. gress quoque a gressu .i. o chemim .i. cingith inni as moo. hinc dicitur gresag.

Greit a gratia.

Gretiur .i. a cratera .i. o thulchoba.

Gess a gisso gissum enim grece .i. efficisum.

Geiss .i. gessuri ebraice .i. uicina luminis interpretatur.

Gibe ⁊ gibech a nomine gipsum .i. pictura.

Gicene grece .i. genitus .i. noidiu ciche.

Gil ⁊ gilcach .i. quia in gelidis locis.

Gillæ cillus grece .i. unius manus. ar is lam do cech aon a gillae.

Gigrand a girando .i. is tirech.

Gim a gemitu.

Giun a ginguis .i. o menannaib.

Gnim .i. genete grece fiat ł factum. unde gnia ł gaim.

Grif a grife .i. quadrupess pennata.

Grian a girando .i. o timchull.

Grian .i. o chri. cre .i. a creta.

Grinne a congregatione.

Grip o grib.

Gris a crisi. crisis grece, iudicium latine.

Gobæ ⁊ goibenn .i. o goibhninn. .iii. faithi fis la geinti .i. Mathu, Nuada, Goibnend. Matha enim greco .i. disce interpretatur, unde dicitur fa math denad, fa math fogles. Nuada .i. noo enim grece .i. intelligo. Gobio quoque grece fabricans.

Godra .i. guth-ree.

Goidelg .i. o Goidiul.

Golget .i. gol oc nech rogaet.

Golus .i. gu-fes.

Gloim a clamore.

Gnod .i. a cano. conum est summa pars galeae.

Gop a capite, ar is cend cech reta a gop.

Gor .i. a corde.

Gubae. guba enim grece suspiria interpretatur.

Gulban a gulbia .i. gobul dluta la sairo.

Glún quia inclinatur .i. is luthech.

Guilgende .i. cuiligendea .i. imerful dotngniat.

Guilliud .i. go-silliud.

Gluan derc .i. glan finn dara snil.

Guilbirt .i. brith nith coil a culpa.

Guin .i. goni ebraice hostes interpretatur .i. nama inti gonus.

Gúr a cursu. unde dicitur, gur lamnatha.

Gruad a cruore .i. o irnu.

Gruc a cruciatu.

Grus grut gruten a groso cibo .i. dagbiad .i. scaiblin ł braisech.

Guth .i. a gutore. guth-ort .i. guth-orcuin .i. ar is tue in guth-art.

Gus .i. ondi is cus .i. gleand, ł mors .i. profundum.

Graibre .i. magar .i. briathar grata. ut est A macca leiginn legaid, nob senaid slonnadh side. binde bar ngotha graibre, dofil aille na sine.

Galgat .i. liach. ut dicitur, mar ngalgat .i. mor liach.

Gel dicitur a nomine greco .i. gelon .i. album.

Glic a nomine greco glicin .i. duilci.

Gradh a nomine greco grad .i. dilecsio.

Gul quasi cal, a uerbo cal .i. uoca.

Gae a nomine ebraico gad .i. temptatio. ł a gabio.

Geimel a nomine ebraico gemila .i. infirma.

Glaed quasi cal-aed, a uerbo kalo.

Grian a Griníus Apollo.

Gabul a nomine greco gablon .i. diuitio.

Ibas .i. ipe grece bibe interpretatur. bibsach .i. olach. ibas didiu .i. lestar co ndigh ann.

Ibar .i. ab ebore .i. o cnaim elefante ar dath ⁊ suthaini. ł ibar ad hibernis locis .i. o locaib imechtrachaib mundi, ut periti dicunt.

Icc icessia grece, salus interpretatur.

Id ercomail quia equs in eo it .i. imthét.

Idon .i. ab idonius.

Idoth ⁊ idu ⁊ ítu ab idor, hoc est a liquore .i. fumen side dond hi.

Idad fuil. dond idain linn dond itu.

{marg. inf.} Ich .i. icties grece, pisis interpretatur.

Ide ondi as aedo.

Iala en .i. ial ebraice exercitus interpretatur.

Ili ⁊ ilar ⁊ ile grece .i. silua, quia innumerabilis est.

Ilbach ⁊ ilda ó ailcib nominati sunt.

Ilach ilactis grece, latratus latine, ar it cosmuile cuana ⁊ choinhuala ⁊ ilach.

Im ab imbre, quia imber super flores praestat mel et buterum.

IMbas .i. nemchumche .i. bas ebraice .i. angustiæ.

Imdae .i. im-doe .i. im duine.

Id emda ebraice .i. plenitudo.

Immargal .i. ime aurgal.

Indech .i. intextum .i. infige.

INdile .i. indolis grece augmentum.

INber .i. infretum.

Ingen ab unge. ł ingen .i. ni ben, gen enim grece, mulier interpretatur.

Inir ab ira.

Inæ .i. inusæ non est.

INchuban ar a menci mebla foraib.

Indlem .i. o indili.

Feb a Phoebe .i. o grein, ł o Apaill secundum gentiless.

IRla .i. ab arula .i. berrad moga .i. Luid epscop do Brethnaib coir fechtus do Roim. oc toigecht do doridisi dosfarraid scol Simoin druad. berrait a choraind o a chul co mbad do muindtir Simoin do, ar is e berradh robai for Simon, ⁊ boi baa dosam de, ar ro fodaim in n-athais sin ar dia co lluid dochum nime. is disiu rogabsat Bretain augtardas ⁊ Goidil.

IRdom .i. ar doman.

IRsas .i. arsin ł gersonum hostium interpretatur, unde sirsand saorosulcad, dirsand daorosalcad.

Indithim .i. ethimena greco .i. mentis intentio.

INdlat .i. inde lauat manus et pedes.

Ibnad .i. elbum grece .i. medius color.

Inchind .i. indi in chind.

INdtliucht ab intellectio.

Inis .i. nesos grece. insola interpretatur.

INnes .i. in nuis. nus .i. nue-ass.

INteach .i. ni teach sed uia.

Indnæ .i. in tinde .i. iarndæ foraib.

Indread .i. riad n-ind.

Indearb a feruore.

Imdell im-dail itir coire ⁊ dabaig.

Indel .i. all n-ind, ut est in capat equorum.

Indes .i. as n-inde.

Indgas indgas .i. iarna guin do gáib.

INg o eing .i. aro chuci.

INgor .i. ní gor. INgar ni cor ille nach innund, sed rectum perpendiculum .i. diriuchthuillemain.

IRdairc .i. ar-deirc .i. ar suil.

Inill grece intus interpretatur.

INnuraith .i. in anno rofaith.

Imbaroch imba .i. iubar lux solis.

Inmain .i. is cosmail do seirc mna.

IS dometu for cette .i. deurc for uan .i. debec for bic.

IS fen for mentæ .i. morchumus for becpersain.

Is cend daim for dartoid morpersan for becphopul.

Is blicht la mnai cur ar.

Is donaite cach tuatbel.

Is blatac cech ṅdessel.

Is danautat idu mnai tuachoill .i. indanæ cach ndolbach.

IS cutal caille .i. cnú caech ł dule feda.

IS tochrus im oibil .i. tarcud febe im molc fochná.

IS leim alboilcc .i. suainem tar blái foa ndichet carpat ł leim dar ais dond aroid for rith.

IS cend foluiccter fo dloi .i. cuthech.

IS claideb for sinister .i. lux

IS molthud meleni .i. cumlud drocheich.

IS daleic a chuirr fair inna carpat .i. eir for in aile.

IS luamoin cen itte .i. irchor.

Is brodscuad .i. is brodsce úan.

Itharnae .i. ith ⁊ feornæ .i. a ro tuimter. ł ithid feornæ.

Iust .i. ius iurandum, unde foruirmed iust far .i. luge.

INgir .i. biad leinib, unde ingar ainm in bid bruiter d’ingein. ⁊ is cingit an liach dia lessaigther in laecbiad. in cuirne nos-caith co sam, is cuilen noscich aran.

INngas .i. inde an gai na chuais.

INnles .i. ni diles fri nech ele.

Iathlu .i. eiti lú .i. bec a heiti.

Israhel ebraice is .i. e. uiro, ra i.e. uidio, el .i. deus .i. fer darbo follus dia.

Labrad ⁊ labræ a labro .i. o belaib.

Læb .i. a leua .i. o tuaithbel.

Lace ⁊ ladg .i. a lacte .i. o ass. ar a time.

Laach a laccu.

Læch a laico .i. popularis.

Ladan a latratu ar ni reid a labrad

Lagin quasi login ar is o Lægaire genetar. ł lagin a lancis .i. o gaib ar gabsat in n-arm sin la Labraid hue Luirc. Labraid lathiu Galiuin gabsait inna lathib lagina, Domnaind dogairdis riam. Galeoin immorro aicme do Gallaib. It e aitte Labrada Loingsig. Et it eat ro altsat Labrad for a longus, ⁊ it Galeoin robatar ac cobraid Ailillæ maic Rossæ a mbrathar for Tain Bu Cuailnge, unde dicitur tricha cét na nGaleoin, ⁊ nidat Galenga, ar is cian mar ria Cormac Galeng ro ferad Tain Bo Qailnge.

Lorc lurcon enim greco, auidus deuoratur interpretatur latine. lorc didiu angbaid ł fordiuglantaid.

Lagin a laginis lagon greco hasta latine. do gairtis dano o tri hanmannoib Domnand Galeoin Lagin.

Lilsa .i. fulang ut est acht cena cuich folilsa cach oman fair.

Lossat .i. loss uait .i. a cend.

Len .i. tarisim, ut est len a ndiamair.

Leos .i. soilsi, idem et les.

Larcc .i. gabal ut est ath da laarc .i. ath da gabal.

Luar .i. borb.

Luiss .i. lam.

Lang .i. brecc ł mebal, ut dixit Senchan Torpeist. bes do langaib linaib ciall. grian do taitnem tar aig uar. direch nded fri saigid set. ⁊ brecc na mbriatar mbuan.

Locfiach .i. comsuiged ł comsuidigud o laitin ⁊ o gaidilg .i. locax ⁊ fiach .i. fiachlabar.

Lu .i. gach mbecc.

Lu .i. olc, ut dicitur ni len lu lessugud.

Lerg .i. cach neislind.

Laogon .i. gæ.

Luchorb .i. oirb locha.

Lufe .i. banda.

Luirc .i. suil.

Laime .i. biail.

Laob .i. bo.

Læb .i. fiach.

Lame .i. deog.

Liamain cech sochruth ł cech suidech.

Lo .i. uisque.

Lo .i. failid.

Lo .i. olann.

Læm .i. aimsir. laem dono ainm don cleith bis fon arbar oca tirad.

Luchtar .i. coiti bis for usque.

Linnmaine .i. ainm tibrati as ro muid Loch nEchach.

Liathmuine .i. in mag tarsa tucad, ut dixit Doraga Lindmaine tar Liethmuine folethfa: cuingid bela trascaid omna denaid ethra.

Maisti .i. mes-du .i. du i mbatur mesrad ⁊ mesa, ⁊ unde dicitur, ba fidbaid robai aimsir riam, et reliqua.

Mell mellon grece, rotundam latine.

Moch mocho grece, cito latine.

Machæ .i. badb. ł asi an tres morrigan, unde mesrad Machæ .i. cendæ doine iarna n-airlech.

Mag nA .i. mag n-aa .i. magh n-ardd ł magh n-uasal ł fermar.

Medb .i. serb, ut est Tolgdæ do tholgdaib simend, gair pend do dromaib duillend, mid medb a belaib debend, lind serb do bratoib cuilend.

Marc .i. ech.

Marcmuilenn .i. muilenn imsai ech.

Mol .i. nomen uiri .i. dorsaid Temrach, ut dicitur molach .i. is cosmail fri Mol, ar ní anad side do labrad coidchi a n-asbered side taeit ind, taeit ass.

Maerda dicitur a nomine myrio .i. oinmit.

Mug a mugilis genus rubri .i. bid ag fognam iarna petacht.

Mid .i. leth.

Midbæ .i. grainne.

Midben .i. lethben ł lethuagh fobith in toraind bis iter indalæ ben de.

Mitan .i. mi-aimsir.

Memm .i. pog.

Nas .i. cell ar is ann fognitis Lagin a celmaine unde dicitur Nas anairg

Nus .i. tiug, naus grece, pigar latine, ar is moille in loim tiug quam in loim tanae.

Nan .i. bec, ut dicitur nanus .i. abac ł lucharban.

Ness .i. inis, nesin grece, insolae latine.

Nemed .i. fili, a nemore, ar is a fidnemedaib fognitis filid a ngressa. Nemid intan is fri heclais .i. nem-iath .i. iath neme. Nemed flathae .i. neim ł nim aith .i. aith neime ł nime for armaib inn oesa flathae. Nemed filed .i. nim-uath, uath nime for tengthaib na filed. Nemed .i. nem-od .i. od ceol, ar is o cheol atá nemhtecus don fiallach airfitid, ut dicitur Aos danae in rig co rinnib, et reliqua. Nemeth bó .i. nem-suth .i. suth lacht. ar is o lacht ata nemthencus do cethra, ut dicitur Mingur gringur certan cruinne, barraib, bind a guth, rongab land tria gai ngreine, rocar slebe in suth. Tri neimid uaisli adriomthar sund .i. nem-iath ⁊ nem-uath ⁊ nem-aith. Nem-iath fri hecluiss iathaib ⁊ mindaib. Nem-uath fri filedaib iarsinni aerait nech co n-epil de amal difoeth la nimh. Nem-aith, la riga ⁊ flathe, ar is maith in neimed sin esccaire cecha maithiusa ⁊ irgaire cacha huilc. Atrimther cethre nemed aile and .i. nem-aod, nem-mod, nemh-odh, nem-suth. Nem-aodh la cerda ⁊ goibniu, ar issed dobeir nemhtenchas doib in feith doberait tre aed tre tine, ut dicitur Ronbris, ronbrúi, ronbaid, a ri in richid rindglaine, rongeilt in gaeth feib geilius, aod forderg fidnime. Nem-mod la saoruib, ar issed dobeir nemtenchus doib, in mod dogniat tria a neim .i. tria a mbeim. ł niam-feith, ar ised dobeir nemtenchas doib ind feth doniat tré neim. Nem-odh la haos ciuil, ar issed diber nemtencus doib a ceol. Nem suth intan is fri cethrae, ar issed nos nemtigenn al-lacht ⁊ a carnae, et reliqua.

Narne .i. Temar .i. do anmaim in foraid ro bai inti.

Nangta .i. andsa ł diardain.

Nonamain .i. ainm imerta ciuil doniat sair.

Naondruim .i. ainm cille .i. nai tulcha isan indsi na fail.

Noinden Ulad quasi nouim diess, ar is i re laithe nobitis isin cess.

Nat .i. tón, ut dixit Fer Muman, Asbera fiach goblom grác, ic creim nat namat anocht.

Nairne .i. aislinge ł echtra, ut est Airne Fingin maic Luchta.

Nall .i. mor ł adbal, ut est amái.

Nemain dega .i. aibli tened, ut dicitur, nemain dega derci et reliqua.

Sanct .i. naom.

Sin .i. muinchi, ut est sin Morainn.

Sindon .i. slabrad.

Sinand .i. slabrad con Nuadat.

Segais .i. ainm in tsida .i. a fail tibrait asa taet in Boin.

Sartan .i. sart .i. cnai. an .i. andus .i. bliadain .i. olann bliadnæ bis for cairib.

Smer .i. tine, ut est smer-fuait .i. fuigell tined.

Sól .i. grian.

Serban .i. cenel n-arba, ⁊ ba doig co mbad é in corci.

Seichill .i. foxal, ut est, cu seichill focoislethar a muinter fen.

Sundelb .i. borb.

Sidhin .i. dam allaid. sidin immorro osfeoil.

Sorb .i. locht.

Sruamach .i. brothrach.

Sin Morainn .i. ar a cruinde.

Sithlach .i. corp ł taisi.

Suma .i. gerran, ut est, fichi mili do sumadaib ⁊ damaib fri himfedain .i. tarrud cruithnechta.

Saglonn .i. brithem ⁊ senoir ⁊ columna, ut dicitur Saoglonn brithem, buan a blad, saoglonn senoir sir-saoglach, saoglonn cech ri fora du, ⁊ saoglonn columnu.

Silua .i. quasi sil-uae lingnos. silon enim grece, lingnum latine. indi dicitur cil ard. ł silua dicitur eo quod lingna in ea nascuntur. ł materiess interpretatur lingnum dictum.

Sogen .i. find. inde dicitur, sogen mac maic Conaill Cernaig.

Samhrad .i. focul comsuidige o ebra ⁊ o scotic, samh ebraice, solis latine ⁊ riadh .i. rith. samhrad didiu rith solis.

Triath .i. muir ⁊ ri ⁊ torc.

Ticc .i. gach forcend, ut dicitur, tigail i crich deginach tairic in bo feich.

Tigradus .i. cin deiginach. in sed tet a muga lat.

Tiglomrad .i. in lomrad deiginach iar mbas in cele.

Taman .i. fograd filed fo cosmuilis in tamain crand dia mbentar a barr, sic ille cin manchaine. ni dlig acht athgin.

Turtad .i. coimegniugud.

Turma .i. mormo, ut dicitur, doberthe dot gilla turmu duit fein.

Tellur .i. talam, ondi as telluris. tellrach a reim.

Teisc .i. mias.

Toth .i. sugh, ut dicitur, toth ethlinne .i. sug ethlinne.

Tin .i. maoth ł meth ł bocc ł tosacb ł tindscetal ł tinnrem.

Tathat .i. ata agat.

Tatham .i. ata agom.

Trena ebraice, trenon grece, lamentatio latine, de quibus trena dicuntur apud noss.